♦️ Góc nhìn chính trị: “thời gian đang bị thu hẹp”
Mikhail Rostovsky, tổng biên tập "Moskovsky Komsomolets" (MK Ru) đã nhận định:
Ngay sau khi theo dõi lễ duyệt binh ngày 9/5, tôi đọc được thông tin rằng một hãng cá cược phương Tây nào đó đánh giá khả năng đạt được lệnh ngừng bắn lâu dài giữa Nga và Ukraina trong thời gian gần là 100%. Mức độ lạc quan “không tưởng” này khiến tôi ngạc nhiên. Nhưng tôi còn bất ngờ hơn, thậm chí là sửng sốt, khi nghe phát biểu của Vladimir Putin trong phần trả lời báo chí:
“Họ đã khơi mào đối đầu với Nga, và điều đó vẫn đang tiếp diễn. Tôi nghĩ rằng mọi việc đang tiến tới hồi kết, nhưng dù sao đây vẫn là vấn đề hệ trọng.”
Đúng vậy, thưa Tổng tư lệnh tối cao! Đây không chỉ là vấn đề hệ trọng mà còn là vấn đề mang tính quyết định, theo cách nói từng được Vladimir Lenin sử dụng. Tuy nhiên, nội hàm cụ thể của “vấn đề hệ trọng” này là gì?
Để hiểu bối cảnh, cần nhìn vào phát biểu đầy đủ của ông Putin. Ông nhắc lại thỏa thuận gần đạt được với Ukraina tại Istanbul mùa xuân 2022 và việc thỏa thuận này bị phá vỡ, do sự can thiệp của Boris Johnson:
“Một đại diện khác của giới ‘showbiz’, khi đó là Thủ tướng Anh, đã đến và nói: ‘Không thể ký, thỏa thuận này không công bằng’. Nhưng ai quyết định thế nào là công bằng?… Họ hứa hỗ trợ và bắt đầu thúc đẩy đối đầu với Nga, điều vẫn tiếp diễn đến nay. Tôi nghĩ mọi việc đang đi đến hồi kết, nhưng đây là vấn đề hệ trọng.”
Tuy nhiên, như có thể thấy, câu nói “đang đi đến hồi kết” xuất hiện khá rời rạc, thoáng qua, không gắn trực tiếp với mạch lập luận trước đó. Sau đó, ông Putin tiếp tục:
“Họ từng chờ đợi một ‘sụp đổ nhanh chóng’ của Nga trong vài tháng … nhưng điều đó không xảy ra. Giờ họ đã rơi vào vòng xoay này và không thể thoát ra, đó là vấn đề … Tôi hy vọng những lực lượng chính trị hiểu rõ bản chất sự việc sẽ dần quay lại nắm quyền ở châu Âu.”
Một kỳ vọng mang tính tích cực, nhưng khó có khả năng trở thành hiện thực trong vài tháng tới. Vấn đề là: “đi đến hồi kết” nhanh hay chậm, ông Putin không hề làm rõ, để lại khoảng trống lớn cho diễn giải, đến mức mọi suy đoán đều mang tính phỏng đoán.
👉 Tín hiệu thực sự: “bật đèn xanh” cho đàm phán
Thay vì suy đoán, có thể “kiểm kê” những tín hiệu rõ ràng hơn. Gần đây, truyền thông dẫn lời Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa cho biết EU sẵn sàng nối lại đối thoại với Nga. Phản hồi, ông Putin không bác bỏ mà tỏ thái độ tích cực.
Dù nhiều người chú ý đến việc ông bày tỏ ưu tiên cá nhân đối với Gerhard Schröder làm đại diện đàm phán, nhưng tín hiệu quan trọng nằm ở chỗ khác:
“Hãy để người châu Âu chọn một lãnh đạo mà họ tin tưởng… Chúng tôi chưa bao giờ đóng cửa đối thoại.”
Nói cách khác, Nga mở cửa cho đàm phán với châu Âu, và “quả bóng” hiện nằm ở phía bên kia.
Ông Putin cũng không loại trừ khả năng gặp Volodymyr Zelenskyy, kể cả tại nước thứ ba. Tuy nhiên, ông đặt điều kiện: cuộc gặp chỉ diễn ra khi đã đạt thỏa thuận cuối cùng, nhằm ký kết, chứ không phải để đàm phán từ đầu.
👉 “Cửa sổ thời gian” về chính trị
Tổng thể, các phát biểu của ông Putin khá thận trọng và không ràng buộc. Tuy nhiên, nếu coi đây là tín hiệu chính trị, cần lưu ý một yếu tố: 6 tháng tới có thể là giai đoạn cuối mà Donald Trump còn một số quyền hành động trước bầu cử giữa kỳ. Sau đó, không gian chính trị có thể bị thu hẹp đáng kể.
♦️ Góc nhìn quân sự: “Không có chiến thắng trên thực địa, khó có hòa bình”
Trong khi đó, nhà phân tích quân sự Yuri Knutov cho rằng việc “kết thúc sớm” chỉ khả thi nếu Nga đạt thành tựu quân sự rõ rệt trên chiến trường.
Theo Yuri Knutov, dù có khả năng đạt thỏa thuận hòa bình, nhưng vẫn tồn tại nhiều rủi ro:
* Mục tiêu “phi quân sự hóa” và “phi phát xít hóa” Ukraina chưa đạt được.
* Ngay cả khi Ukraina cam kết không gia nhập NATO, phương Tây vẫn có thể thiết lập liên minh quân sự thay thế.
* Các tiền lệ như Minsk-1, Minsk-2 hay Istanbul cho thấy nguy cơ “thỏa thuận bị phá vỡ”.
Ông nhấn mạnh:
“Không có chiến thắng thuyết phục trên thực địa, rất khó đạt được hòa bình.”
Và “Chiến thắng thuyết phục” là:
* Kiểm soát toàn bộ Donbass
* Nắm giữ các trung tâm lớn như Zaporizhzhia và Kherson
👉 Kịch bản gây tranh cãi: vũ khí hạt nhân chiến thuật
Tất cả phụ thuộc vào chiến lược của chúng ta sẽ được xây dựng. Nếu chúng ta đối xử với hành vi thù địch giống như cách chúng ta đối xử trước đây, nghĩa là, để tiến hành một hoạt động quân sự rất hạn chế về mọi mặt, sẽ mất nhiều năm. Nhưng nếu chúng ta đạt đến một số cấp độ công nghệ mới, sử dụng vũ khí mới, thậm chí là vũ khí hạt nhân chiến thuật - ví dụ, đối với các cuộc tấn công trình diễn sẽ thể hiện quyết tâm của chúng ta để đi đến cùng, thì tôi đảm bảo với bạn, nó sẽ diễn ra nhanh hơn nhiều, buộc đối phương xuống thang.
Yuri Knutov lập luận:
* Phương Tây hiện không tin Nga sẽ dùng vũ khí hạt nhân, nên tiếp tục hỗ trợ Kiev.
* Nếu có “cú sốc chiến lược”, cục diện có thể thay đổi nhanh chóng.
Tuy nhiên, đây là nhận định cá nhân và cũng là kịch bản gây tranh cãi, tiềm ẩn rủi ro cực lớn.
👉 Thời gian và bài toán chiến lược
Theo tính toán:
* Châu Âu đã phân bổ khoảng 90 tỷ euro, đủ cho Ukraine duy trì chiến sự khoảng 15–18 tháng.
* Nếu chiến tranh kéo dài, phương Tây sẽ có thời gian tái cấu trúc kinh tế và quân sự, khiến xung đột trong tương lai khốc liệt hơn.
♦️ Kết luận
Trong bối cảnh cuộc duyệt binh Ngày Chiến Thắng không trình diễn khí tài quân sự nhằm để lực lượng vũ trang tập trung toàn bộ nguồn lực cho mục tiêu “đánh bại hoàn toàn đối phương”, những phát biểu của ông Putin có thể chỉ là lời nói mang tính chiến thuật. Nhưng nếu xem đó là tín hiệu, có thể rút ra ba điểm chính:
1. Nga để ngỏ khả năng đàm phán, đặc biệt với châu Âu.
2. Hòa bình gắn chặt với cục diện chiến trường, không chỉ là bàn đàm phán.
3. Thời gian không đứng về phía bất kỳ bên nào, và mỗi tháng trôi qua đều làm bài toán trở nên phức tạp hơn.
Nói cách khác, “hồi kết”, nếu có, vẫn là một ẩn số lớn, phụ thuộc vào cả chính trị, quân sự lẫn những biến số khó lường trong thời gian tới./.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét