Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump tháng 5/2026 với đoàn CEO hùng hậu là tín hiệu rõ ràng: Mỹ và Trung Quốc vẫn cần nhau hơn những gì họ nói công khai. Khi hai nền kinh tế lớn nhất thế giới xích lại gần, câu hỏi cho Việt Nam không phải là “bị ảnh hưởng không” mà là “đã chuẩn bị gì chưa”!
Nhiều năm qua, Việt Nam hưởng lợi từ chiến tranh thương mại Mỹ-Trung: Samsung rót hơn 23,2 tỷ USD, tạo việc làm 90.000 lao động; Apple mở rộng chuỗi cung ứng; tổng kim ngạch thương mại vượt 930 tỷ USD năm 2025, thặng dư thương mại với Mỹ 134 tỷ USD. Cao nhưng phần lớn là đứng đúng chỗ đúng lúc.
Thực tế cần phải nhìn nhận rằng các tập đoàn đa quốc gia không muốn rời Trung Quốc. Khi rủi ro thuế quan giảm, dòng vốn FDI sẽ chậm lại, chọn lọc hơn và đòi hỏi cao hơn. Chuỗi cung ứng, hạ tầng, thị trường 1,4 tỷ dân và logistics của Trung Quốc vẫn vượt trội. Lợi thế chi phí lao động thấp, FTA rộng chưa đủ. Công nghiệp hỗ trợ yếu, phụ thuộc linh kiện nhập khẩu, nghĩa là Việt Nam lắp ráp hộ nhiều hơn tạo ra giá trị thực sự.
Chính vì thế chúng ta phải có bước chuyển cần thiết, làm những thứ khó hơn: bán dẫn, AI, tự động hóa, năng lượng sạch. Cửa vào cuộc chơi vẫn mở, nhưng không vô hạn. Samsung đóng gói chip ở Thái Nguyên là tín hiệu tốt, nhưng từ đóng gói đến thiết kế chip còn xa, đòi hỏi nhân lực, R&D, chính sách nhất quán mà Việt Nam chưa có.
Và một trong những điểm then chốt là doanh nghiệp nội địa. FDI mang lại đơn hàng, nhưng chỉ doanh nghiệp Việt đủ mạnh mới hấp thụ công nghệ và giữ lợi ích trong nước, như Hàn Quốc từng làm với Samsung, Hyundai, LG.
Mỹ-Trung xích lại gần không phải tin xấu nếu Việt Nam kịp chuyển từ “điểm đến an toàn khi có bão” sang “mắt xích không thể thiếu dù trời có bão hay không.” Khác biệt không ở địa lý hay ngoại giao, mà ở năng lực kinh tế thực chất xây dựng trong vài năm tới, khi cửa sổ cơ hội vẫn còn mở./.
QV-ST!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét