Những đặc điểm để nhận diện của các “tà đạo”

  “Tà đạo” hay “tà giáo” là hiện tượng tôn giáo không chính thống, không chính đạo, không chính thức, không đúng đắn và không theo quy chuẩn. Các “tà đạo” thường sùng bái và thần thánh hóa người cầm đầu, khác với tôn giáo truyền thống, đối tượng sùng bái là những bậc thánh hiền, thần thánh hóa lãnh tụ, siêu trần, thoát thế…; tôn giáo truyền thống phát huy được tác dụng hướng thiện, nâng đỡ cuộc sống con người còn “tà đạo” thường có tư tưởng cực đoan, chống lại hiện thực xã hội, thực hành lối sống phi pháp, quyên góp, bóp nặn tiền của người dân. Thời gian qua, hoạt động của các “tà đạo” đã tác động tiêu cực đến đời sống kinh tế, văn hóa, chính trị và trật tự an toàn xã hội. Trong đó, đáng chú ý hoạt động của tà đạo Thanh Hải Vô thượng sư, Hà Mòn, Dương Văn Mình, Hội Thánh Đức Chúa Trời Mẹ…

Người đứng đầu, luôn tự đề cao, đánh bóng bản thân mình, nhiều người trước khi tạo dựng “tà đạo” còn mắc bệnh tâm thần hoặc từ nước ngoài tuyên truyền phát triển vào trong nước. Lý thuyết, “giáo lý”, “giáo luật” được chắp vá, pha tạp, cải biên từ lý thuyết, giáo lý, giáo luật của các tôn giáo truyền thống, đưa ra lý thuyết tôn giáo mới trái với lý thuyết tôn giáo truyền thống. Các “tà đạo” thường ngụy tạo trong đó những tín điều trái với thuần phong, mỹ tục của dân tộc, phản văn hóa, phản khoa học (khuyên người ốm không dùng thuốc, chỉ cần cúng, dâng hoa, cầu nguyện, dùng “nước thánh”, “thuốc Phật”, đập phá bàn thờ tổ tiên, kiêng tắm, kiêng quan hệ vợ chồng, không sinh con cái…); mê hoặc quần chúng, lợi dụng các tà thuyết về “ngày tận thế” hoặc gắn với các nhu cầu về sức khỏe để lôi kéo, mê hoặc, khống chế tinh thần, chi phối hoạt động đối với người tin theo; xuyên tạc lịch sử, nói xấu xã hội thực tại; khuyên người tin theo thực hành những luật lệ trái với lẽ tự nhiên, ảnh hưởng tới đời sống xã hội, thân xác con người, thực hành lối sống phi pháp, phi nhân tính. Mục đích sâu xa của các “tà đạo” là vì lợi ích của “giáo chủ” và các đối tượng cốt cán, tay chân của chúng thông qua những hành vi: thu lệ phí vào đạo, bán sắc phong, thẻ ngọc, điệp quy, bùa, kinh sách, thuốc chữa bệnh trái phép; khuyếch trương thanh thế bằng những luận điệu tuyên truyền mê hoặc quần chúng; lợi dụng, thổi phồng các vấn đề bức xúc của xã hội, công kích xã hội đương thời và chính quyền, gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, mê hoặc lòng người, lôi kéo quần chúng gây rối trật tự an ninh xã hội; công kích, nói xấu các tôn giáo đã được nhà nước công nhận. Thực hành các nghi lễ mang yếu tố mê muội, mê tín dị đoan, lừa bịp người dân tin theo, phản khoa học, trái với những nghi lễ truyền thống, trái với thuần phong mỹ tục của dân tộc… Đặc biệt là thần thánh hóa lãnh tụ, các bậc thánh hiền, danh nhân, anh hùng dân tộc… Phương thức hoạt động “bí mật” là cách thể hiện chung của các “tà đạo”, lẩn tránh sự quản lý của Nhà nước, thường xuyên thay đổi địa điểm tránh sự phát hiện, xử lý của chính quyền; lợi dụng sơ hở của pháp luật trong việc quản lý của chính quyền cơ sở để tuyên truyền phát triển “tà đạo” trái pháp luật; tán phát tài liệu tuyên truyền ở những nơi công cộng, nơi tập trung đông dân cư; tập luyện “dưỡng sinh” ở công viên, quảng trường, vườn hoa, trường học; lợi dụng những vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trình độ nhận thức còn thấp, điều kiện sống, chăm sóc sức khỏe còn khó khăn để lừa bịp, lôi kéo, khống chế… Đối tượng tin theo phần lớn là những người gặp rủi ro, bế tắc trong cuộc sống, ốm đau, bệnh tật, nghèo khó; những người có trình độ văn hóa thấp, ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; hoặc người nhẹ dạ, cả tin, phụ nữ, học sinh, sinh viên và người già…