-
Về
mặt phương pháp luận, các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác -
Lênin đã chỉ rõ: Con đường đi lên chủ
nghĩa xã hội vừa có tính phổ biến vừa mang tính đặc thù, các quốc gia, dân tộc tiến lên chủ nghĩa xã hội không hoàn toàn giống
nhau mà mang theo đặc điểm của dân tộc mình.
Tính phổ biến của con đường đi lên chủ nghĩa xã hội thể
hiện trước hết ở tính tất yếu thay thế chủ nghĩa tư bản bằng chủ nghĩa xã hội.
Tuy nhiên, đặc điểm lịch sử của từng quốc gia dân tộc đòi hỏi phải căn cứ vào
thực tiễn để xác định con đường, giải pháp cho phù hợp.
- Tiến hành cách
mạng XHCN nhằm tạo ra cơ sở kinh tế, chính trị, xã hội và đời sống tinh thần
của CNXH
+ C.Mác, Ph.Ăngghen khẳng định, sự sụp đổ của giai cấp tư sản và thắng lợi của giai cấp vô
sản đều là tất yếu thông qua cách mạng XHCN, C.Mác, Ph.Ăngghen đồng thời
khẳng định tính tất yếu của cách mạng vô sản, thực chất là cách mạng XHCN.
+ Cuộc cách mạng này được tiến hành qua hai bước:
Bước thứ nhất, giai cấp vô sản biến thành giai cấp thống trị, giành lấy dân
chủ; bước thứ hai, giai cấp vô sản dùng sự thống trị chính trị của mình để từng
bước đoạt lấy toàn bộ tư bản trong tay giai cấp tư sản, để tập trung tất cả
những công cụ sản xuất vào tay nhà nước. Từ thực tiễn xây dựng CNXH ở nước Nga,
V.I.Lênin đã nêu lên hàng loạt nhiệm vụ, biện pháp để tạo
ra cơ sở kinh tế, chính trị, xã hội và đời sống tinh thần của CNXH.
- Xác định rõ thực chất, nội dung, nhiệm vụ
của thời kỳ quá độ lên CNXH
+ C.Mác, Ph.Ăngghen khi dự báo sự ra đời của hình
thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa
đã xác định tính tất yếu của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa cộng sản, thực chất
là “thời kỳ quá độ chính trị”, nhà nước là nhà nước chuyên chính vô sản.
+ V.I.Lênin đã bổ sung và cụ thể hóa lý luận của Mác
về thời kỳ quá độ bằng thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên CNXH, tập trung
phân tích sự quá độ về kinh tế. Người chỉ ra rằng trong thời kỳ quá độ có nhiều
thành phần kinh tế đan xen nhau. Để xây dựng CNXH ở nước Nga, V.I.Lênin chủ
trương thực hiện thực hiện “những bước quá độ nhỏ”, bắc những “chiếc cầu nhỏ”
để đi lên CNXH.
- Không ngừng mở rộng dân chủ XHCN gắn với
xây dựng và hoàn thiện nhà nước XHCN, dựa trên nền tảng là liên minh công -
nông và các tầng lớp lao động khác dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản
+ Dân chủ XHCN là dân chủ
trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Dân chủ về chính trị được các nhà
kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin coi là tiền đề, điều kiện để mở rộng dân
chủ XHCN.
+ Mở rộng dân chủ bằng các hình thức dân chủ trực tiếp,
dân chủ gián tiếp gắn với việc xây dựng, hoàn thiện bộ máy nhà nước. Như vậy, con đường xây
dựng CNXH đòi hỏi phải thực hiện dân chủ hóa đồng thời với hoàn thiện nhà nước
và pháp luậ tXHCN.
+ Động lực của cách mạng
XHCN là liên minh công - nông và các tầng lớp lao động khác dưới sự lãnh đạo
của Đảng Cộng sản
C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin đều thống về tầm quan
trọng của liên minh công - nông, với tư cách là nguyên tắc cao nhất của chuyên
chính vô sản. Đồng thời, từ thực tế xây dựng CNXH ở nước Nga, V.I.Lênin còn đề
cao vai trò của tầng lớp trí thức, tạo cơ sở phương pháp luận để mở rộng liên
minh công - nông với các tầng lớp lao động khác, nhất là liên minh giữa giai cấp
công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng
Cộng sản. V.I.Lênin khẳng định: “Chuyên
chính vô sản là một hình thức đặc biệt của liên minh giai cấp giữa giai cấp vô
sản, đội tiền phong của những người lao động, với động đảo những tầng lớp lao
động không phải vô sản (tiểu tư sản, tiểu chủ, nông dân, trí thức)”[1].
- Đi lên CNXH cần kế thừa những giá trị quý
báu trong thời kỳ tư bản chủ nghĩa và của nhân loại
+ Từ quan điểm phủ định
biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin, phát triển là quá trình phủ định biện
chứng, mang tính kế thừa. Do đó, đi lên CNXH tất yếu phải kế thừa những giá trị
quý báu trong thời kỳ tư bản chủ nghĩa và của nhân loại
+ V.I.Lênin khẳng định: phải tiếp thu toàn bộ khoa
học, kỹ thuật, kiến thức, nghệ thuật và kế thừa mọi thành tựu khoa học kỹ thuật
của loài người, coi đó là những viên gạch, những vật liệu quý báu mà những
người cộng sản phải biết sử dụng nó vào quá trình xây dựng CNXH.
+ Tuy nhiên, những đỉnh cao về khoa học, công nghệ,
văn hóa nằm trong tay của CNTB. Vì vậy, những người cộng sản phải biết biến
toàn bộ sự phong phú về văn hóa, tri thức, kỹ thuật mà CNTB đã tích lũy được
vốn là cộng cụ của CNTB thành công cụ của CNXH để phát triển LLSX, tăng năng
xuất lao động, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân. Những thành
tựu khoa học kỹ thuật mag CNTB đạt được cũng chính là kết quả lao động sáng tạo
của nhân loại, không có nó thì không thể nói đến CNXH.
Vì vậy, Khi bàn về CNXH, năm 1918 V.I.Lênin yêu cầu:
Phải “dùng cả hai tay mà lấy những cái tốt của nước ngoài: Chính quyền Xôviết +
trật tự đường sắt Phổ + kỹ thuật và cách tổ chức các tờrớt ở Mỹ + ngành giáo
dục quốc dân Mỹ…= CNXH”[2]. Công
thức này về thực chất là nghệ thuật kế thừa, tiếp thu những tinh hoa của thời
đại, của nhân loại để nhanh chóng xây dựng thành công CNXH. Sau này trong thực
hiện chính sách kinh tế mới, V.I.Lênin đã thực hiện công thức đó bằng chủ
trương thuê và trả lương cao cho các chuyên gia tư sản để xây dựng CNXH, đồng
thời đã phát triển lý luận về chủ nghĩa tư bản nhà nước - một trong những đóng
góp to lớn về lý luận thời kỳ quá độ lên CNXH.
- Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản là nhân
tố quyết định thành công con đường đi lên CNXH
+ Trong Tuyên ngôn của
Đảng Cộng sản, C.Mác, Ph.Ăngghen đã phân
tích về quan hệ giữa những người vô sản với những người cộng sản, chỉ rõ vai
trò lãnh đạo của những người cộng sản đối với cuộc cách mạng XHCN: “Về mặt thực
tiễn, những người cộng sản là bộ phận kiên quyết nhất trong các đảng công nhân
ở tất cả các nước, là bộ phận luôn luôn thúc đẩy phong trào tiến lên về mặt lý
luận, họ hơn bộ phận còn lại của giai cấp vô sản ở chỗ là họ hiểu rõ những điều
kiện, tiến trình và kết quả chung của phong trào vô sản”[3].
+ V.I.Lênin là người có công to lớn trong việc bảo
vệ, phát triển lý luận của Mác về Đảng Cộng sản. Ông luôn khẳng định vai trò
lãnh đạo của Đảng Cộng sản là nhân tố quyết định thắng lợi trong cuộc đấu tranh
chống giai cấp tư sản, trong sự nghiệp xây dựng CNXH: “Chỉ có Đảng Cộng sản,
nếu nó thực sự là đội tiền phong của giai cấp cách mạng, nếu nó bao gồm những
đại biểu ưu tú nhất của giai cấp đó, nếu nó gồm tất cả những chiến sĩ cộng sản
hoàn toàn có ý thức và trung thành…chỉ có một đảng như vậy mới có thể lãnh đạo
được giai cấp vô sản trong cuộc đấu tranh cuối cùng, kiên quyết nhất, thẳng tay
nhất chống lại tất cả mọi thế lực của chủ nghĩa tư bản”[4].
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét