QUYỀN CON NGƯỜI LÀ KHÁT VỌNG CHUNG CỦA NHÂN LOẠI

Quyền con người xuất hiện từ khi con người ý thức về sự tại của mình và ý thức về nhu cầu, lợi ích cá nhân trong các quan hệ xã hội. Lịch sử phát triển của xã hội, xét đến cùng, đều là lịch sử đấu tranh vì quyền con người hay hướng tới việc bảo vệ quyền con người, dù là quyền của một nhóm thiểu số hay quyền của đa số. Quyền con người luôn là mục tiêu và động lực của mọi xã hội, mọi thời đại. Mỗi hình thái kinh tế, xã hội ra đời đều đánh dấu những thành quả to lớn về quyền con người. Sự ra đời của chủ nghĩa tư bán đã tạo ra bước phát triển nhảy vọt về mọi mặt so với xã hội phong kiến. Thời kỳ này xuất hiện khái niệm quyền con người và những quy định tiên bộ trong pháp luật về quyền con người. Trong thời kỳ Khai sáng đã xuất hiện nhiều học thuyết dựa trên pháp quyền tự nhiên. Những tư tưởng lớn này đã dẫn tới các cuộc cách mạng tư sản, lật đổ chế độ phong kiến lỗi thời, thiết lập nên chế độ mới - tư bản chủ nghĩa. Các nhà nước tư sản ra đời đã thông qua tuyên ngôn chính trị và hiến pháp'[1], trong đó chứa đựng các nội dung về quyền con người. Đây là bước ngoặt quan trọng trong sự phát triển lý luận và thực tiễn về quyền con người của nhân loại.

Lịch sử đã chứng minh vai trò to lớn của quyền con người đối với sự phát triển của mỗi quốc gia và quá trình tiến hóa của văn minh nhân loại. Quyền con người là mục tiêu của mọi quốc gia, dân tộc. Vì thế, phát triển mọi mặt đời sống xã hội, tạo ra các giá trị vật chất và tinh thần cũng đều nhằm phục vụ con người, hiện thực hóa các quyền con người và rốt cuộc đều nhằm tôn vinh phẩm giá con người. Khi được tôn trọng và bảo vệ, quyền con người lại góp phần quan trọng vào sự phát triển xã hội; vừa tiếp tục bồi đắp những giá trị hiện có, vừa tạo lập nên những giá trị mới. Quyền con người là nhằm bảo đảm và hướng tới tự do, tự do làm nảy sinh mọi sự sáng tạo. Xã hội được thúc đẩy, phát triển nhờ những động lực này.

Khát vọng về quyền con người gắn liền với sự phát triển của nền văn minh nhân loại, được thể hiện ở mọi quốc gia, dân tộc, ở mọi thời kỳ lịch sử. Ngày nay, quyền con người trở thành chủ đề lớn trong các quan hệ quốc tế; không chỉ được đặt ra trong quan hệ giữa các quốc gia, mà còn được đặt ra trong quan hệ giữa một quốc. gia với các tổ chức khu vực và quốc tế. Quyền con người là chủ đề của các đảng chính trị trong tranh giành, thực thi và giữ gìn quyền lực, là vấn đề luôn gây tranh cãi trong quá trình bầu cử. Quyền con người cũng được thảo luận trong diễn đàn của mỗi tôn giáo và liên tôn giáo... Ngày nay, không có thực thể xã hội nào đứng ngoài các hoạt động về quyền con người. Và theo đó, không thể dùng một công cụ nào để áp đặt lên tất cả các quyền về con người và quyền làm người./.

[1] Tuyên ngôn Độc lập của Mỹ (1776), Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Pháp (1789), Hiến pháp của Mỹ (1791)...