Trong suốt 9 năm Tổng thống Mahinda Rajapaksa
cầm quyền, Sri Lanka bắt đầu rút khỏi các tổ chức viện trợ truyền thống như
Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế
giới (WB) - và ngả về Trung Quốc. Sau này, Trung Quốc đã trở thành nhà đầu tư,
chủ nợ và đối tác thương mại lớn thứ hai của Sri Lanka.
Tổng thống đương nhiệm Maithripala Sirisena,
người bất ngờ đánh bại cựu Tổng thống Rajapaksa hồi năm 2015, đã hứa hẹn sẽ
giải phóng Sri Lanka khỏi những điều kiện vay nợ ngặt nghèo của Trung Quốc.
Tuy nhiên, vào thời điểm đó, số phận của Sri Lanka đã bị định đoạt. Sau khi trở thành nước có thu nhập trung bình, Sri Lanka không còn đủ điều kiện cho các khoản vay ưu đãi nữa và phải tuân theo các điều khoản tín dụng thương mại như quy định của thị trường chung.
Sau khi đình chỉ các dự án như thành phố Cảng Colombo, chính phủ liên minh Sirisena-Wickremesinghe đã cố gắng đàm phán lại các điều khoản vay nợ, nhưng phía Trung Quốc dứt khoát bác bỏ đề nghị xóa nợ, và thay vào đó đề nghị đổi số nợ lấy cổ phần của các dự án.
Do không thể trả những khoản nợ chồng chất (hơn 95% doanh thu chính phủ được dùng để trả nợ), và gần như bị đẩy đến đường cùng, Sri Lanka buộc phải đồng ý đổi cổ phần để xóa nợ, trong đó Trung Quốc sẽ được điều hành một số dự án thuộc lãnh thổ của Sri Lanka trong vòng 99 năm, với khoản nợ trị giá 1,12 tỉ USD. Các dự án bao gồm cảng Hambantota (Trung Quốc nắm 70% cổ phần, và một lô đất chiến lược tại thành phố cảng Colombo.
Sri Lanka tuyên bố không đủ khả năng
trả khoản nợ nước ngoài 51 tỷ USD và đang chờ gói hỗ trợ từ Quỹ Tiền tệ Quốc
tế.
Bộ Tài chính Sri Lanka hôm nay tuyên bố các chủ nợ của nước này, trong đó có chính phủ các nước đã cho quốc gia Nam Á vay tiền, có thể cộng dồn lãi chưa trả vào khoản vay mà Sri Lanka đến hạn thanh toán từ chiều cùng ngày, hoặc chọn nhận lại khoản vay gốc bằng đồng rupee Sri Lanka.
"Chính phủ chỉ áp dụng biện pháp khẩn cấp này như lựa chọn cuối cùng nhằm ngăn tình hình tài chính của đất nước thêm xấu đi", Bộ Tài chính Sri Lanka giải thích về quyết định tuyên bố vỡ nợ với các khoản vay nước ngoài.
Cơ quan này nói thêm rằng tuyên bố vỡ nợ là để đảm bảo "đối xử công bằng và bình đẳng đối với tất cả các chủ nợ" trước khi Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cung cấp chương trình hỗ trợ cho quốc gia Nam Á.
Sri Lanka từ lâu đã ký nhiều thỏa thuận vay của nước ngoài nhằm đầu tư cho cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, chính sách quản lý tài chính yếu kém cùng tác động từ đại dịch Covid-19 với ngành du lịch, vốn mang lại nguồn thu lớn cho đất nước, đã khiến Sri Lanka ngập trong "núi nợ".
Các tổ chức đánh giá tín dụng quốc tế đã hạ mức tín dụng của Sri Lanka từ năm ngoái, khiến quốc gia này gần như không thể tiếp cận với thị trường vốn nước ngoài để vay thêm tiền trang trải chi phí nhập khẩu hàng hóa.
Quốc gia này đã xin được xóa nợ từ Ấn Độ và Trung Quốc, song cả hai quốc gia chỉ đồng ý tăng hạn mức tín dụng để Sri Lanka mua thêm hàng hóa. Sri Lanka phải nhập khẩu hầu hết mặt hàng, từ sữa bột, gạo, xăng dầu cho tới dược phẩm, xi măng.
Tuy nhiên, vào thời điểm đó, số phận của Sri Lanka đã bị định đoạt. Sau khi trở thành nước có thu nhập trung bình, Sri Lanka không còn đủ điều kiện cho các khoản vay ưu đãi nữa và phải tuân theo các điều khoản tín dụng thương mại như quy định của thị trường chung.
Sau khi đình chỉ các dự án như thành phố Cảng Colombo, chính phủ liên minh Sirisena-Wickremesinghe đã cố gắng đàm phán lại các điều khoản vay nợ, nhưng phía Trung Quốc dứt khoát bác bỏ đề nghị xóa nợ, và thay vào đó đề nghị đổi số nợ lấy cổ phần của các dự án.
Do không thể trả những khoản nợ chồng chất (hơn 95% doanh thu chính phủ được dùng để trả nợ), và gần như bị đẩy đến đường cùng, Sri Lanka buộc phải đồng ý đổi cổ phần để xóa nợ, trong đó Trung Quốc sẽ được điều hành một số dự án thuộc lãnh thổ của Sri Lanka trong vòng 99 năm, với khoản nợ trị giá 1,12 tỉ USD. Các dự án bao gồm cảng Hambantota (Trung Quốc nắm 70% cổ phần, và một lô đất chiến lược tại thành phố cảng Colombo.
Bộ Tài chính Sri Lanka hôm nay tuyên bố các chủ nợ của nước này, trong đó có chính phủ các nước đã cho quốc gia Nam Á vay tiền, có thể cộng dồn lãi chưa trả vào khoản vay mà Sri Lanka đến hạn thanh toán từ chiều cùng ngày, hoặc chọn nhận lại khoản vay gốc bằng đồng rupee Sri Lanka.
"Chính phủ chỉ áp dụng biện pháp khẩn cấp này như lựa chọn cuối cùng nhằm ngăn tình hình tài chính của đất nước thêm xấu đi", Bộ Tài chính Sri Lanka giải thích về quyết định tuyên bố vỡ nợ với các khoản vay nước ngoài.
Cơ quan này nói thêm rằng tuyên bố vỡ nợ là để đảm bảo "đối xử công bằng và bình đẳng đối với tất cả các chủ nợ" trước khi Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cung cấp chương trình hỗ trợ cho quốc gia Nam Á.
Sri Lanka từ lâu đã ký nhiều thỏa thuận vay của nước ngoài nhằm đầu tư cho cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, chính sách quản lý tài chính yếu kém cùng tác động từ đại dịch Covid-19 với ngành du lịch, vốn mang lại nguồn thu lớn cho đất nước, đã khiến Sri Lanka ngập trong "núi nợ".
Các tổ chức đánh giá tín dụng quốc tế đã hạ mức tín dụng của Sri Lanka từ năm ngoái, khiến quốc gia này gần như không thể tiếp cận với thị trường vốn nước ngoài để vay thêm tiền trang trải chi phí nhập khẩu hàng hóa.
Quốc gia này đã xin được xóa nợ từ Ấn Độ và Trung Quốc, song cả hai quốc gia chỉ đồng ý tăng hạn mức tín dụng để Sri Lanka mua thêm hàng hóa. Sri Lanka phải nhập khẩu hầu hết mặt hàng, từ sữa bột, gạo, xăng dầu cho tới dược phẩm, xi măng.
Bài học từ Sri Lanka cho thấy những quốc gia trung bình như Việt Nam cần hết sức tỉnh táo trước những "món hời" từ đầu tư nước ngoài, cần phải tự chủ và chủ động sản xuất được các mặt hàng gia dụng cũng như phụ trợ công nghiệp trong nước, tránh bị lệ thuộc vào nước ngoài. Bài học tự lực tự cường trước khi dựa vào bên ngoài chưa bao giờ là cũ.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét