MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ XÂY DỤNG LỰC LƯỢNG DÂN QUÂN, TỰ VỆ “VỮNG MẠNH, RỘNG KHẮP”

     Dân quân tự vệ là một thành phần của lực lượng vũ trang nhân dân - lực lượng bảo vệ cấp ủy, chính quyền, tính mạng, tài sản của cơ quan, tổ chức và nhân dân trong thời bình; đồng thời, làm nòng cốt cùng toàn dân đánh giặc ở địa phương, cơ sở khi chiến tranh xảy ra. Vì vậy, lực lượng này cần được tiếp tục xây dựng “vững mạnh, rộng khắp”, với nhiều giải pháp đồng bộ, phù hợp, đáp ứng yêu cầu cao của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Quán triệt quan điểm, đường lối quốc phòng, quân sự, bảo vệ Tổ quốc của Đảng, nhất là chủ trương xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân nói chung, lực lượng dân quân tự vệ nói riêng “vững mạnh, rộng khắp”, những năm qua, Cục Dân quân tự vệ đã tham mưu cho Bộ Tổng Tham mưu, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đề xuất với Đảng, Nhà nước sửa đổi, ban hành và tổ chức chỉ đạo, hướng dẫn, triển khai thực hiện nhiều nghị quyết, kết luận, chỉ thị, văn bản pháp lý về tổ chức, trang bị, quản lý, duy trì hoạt động và bảo đảm chế độ, chính sách cho lực lượng dân quân tự vệ cả trên đất liền và trên biển, đảo¹, đạt nhiều kết quả tích cực.

Trên thực tế, cấp ủy, chính quyền các cấp, người đứng đầu các cơ quan, tổ chức đã nhận thức ngày càng đầy đủ vai trò của lực lượng dân quân tự vệ; có nhiều chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo củng cố tổ chức biên chế; bảo đảm vũ khí, trang bị, trang phục, tổ chức huấn luyện, diễn tập nâng cao chất lượng tổng hợp, trình độ, khả năng sẵn sàng chiến đấu²; xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện. Cùng với đó, tích cực huy động các nguồn lực xây dựng lực lượng dân quân tự vệ vững mạnh, phối hợp với các lực lượng khác hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ bảo vệ Đảng, Nhà nước, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, phát huy vai trò nòng cốt trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh; ứng phó sự cố, thiên tai, dịch bệnh; tuần tra bảo vệ biên giới, đấu tranh phòng, chống tội phạm và âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch; giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội ở địa phương, cơ sở³.

Bên cạnh kết quả đạt được, việc phối hợp nắm tình hình an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội ở một số địa bàn, nhất là địa bàn trọng điểm  còn chưa kịp thời, hiệu quả; nhận thức về chức năng, nhiệm vụ của lực lượng dân quân tự vệ của một số cán bộ, đảng viên và nhân dân chưa sâu sắc, toàn diện; việc cụ thể hóa, triển khai các nghị quyết, chỉ thị, văn bản pháp luật ở một số cơ quan, tổ chức còn chậm; xây dựng tổ chức tự vệ và phát triển Đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài còn gặp nhiều khó khăn, bất cập, v.v.

tập trung vào một số vấn đề cơ bản sau:

Trước hết, các cấp, ngành, địa phương cần tiếp tục quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị, văn bản quy phạm pháp luật về xây dựng lực lượng dân quân tự vệ. Đây là nội dung quan trọng hàng đầu bảo đảm cho quá trình xây dựng lực lượng dân quân tự vệ đúng định hướng của Đảng, đạt hiệu quả thiết thực và sát thực tiễn tình hình, nhiệm vụ của địa phương, cơ quan, tổ chức. Vì vậy, cơ quan quân sự, đơn vị dân quân tự vệ các cấp cần tập trung tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương và cấp ủy, người đứng đầu cơ quan, tổ chức đẩy mạnh công tác giáo dục, quán triệt làm cho cán bộ, đảng viên, các tầng lớp nhân dân nhận thức sâu sắc ý nghĩa, tầm quan trọng và sự cần thiết phải xây dựng lực lượng dân quân tự vệ vững mạnh; đủ sức bảo vệ cấp ủy, chính quyền, tính mạng, tài sản của nhân dân, của cơ quan, tổ chức; đồng thời, làm nòng cốt cùng toàn dân thực hiện thắng lợi nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, giữ vững an ninh chính trị, trật tư, an toàn xã hội ở cơ sở. Trong đó, tập trung quán triệt, cụ thể hóa, triển khai thực hiện hiệu quả các nghị quyết, chỉ thị, văn bản mới của Đảng, Nhà nước, như: Luật Dân quân tự vệ, các đề án, chỉ tiêu, nhiệm vụ trên giao; nghĩa vụ, quyền lợi, chế độ, chính sách của dân quân tự vệ; trách nhiệm của công dân đối với việc tham gia lực lượng dân quân tự vệ, v.v. Trên cơ sở đó, phát huy vai trò, trách nhiệm, sự vào cuộc của các cấp, ngành, địa phương, của cả hệ thống chính trị,... 

Hai là, tập trung xây dựng lực lượng dân quân tự vệ vững mạnh về mọi mặt, trọng tâm là vững mạnh về chính trị, làm cơ sở hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Với vai trò là cơ quan đầu ngành, Cục Dân quân tự vệ tiếp tục phối hợp, chỉ đạo cơ quan quân sự các cấp tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương và lãnh đạo các cơ quan, tổ chức đẩy mạnh xây dựng lực lượng dân quân tự vệ ngày càng “vững mạnh, rộng khắp”, đủ cơ cấu, thành phần (thường trực, tại chỗ, cơ động, binh chủng và dân quân biển), có tổ chức, biên chế chặt chẽ, thống nhất, hoạt động chất lượng, hiệu quả. Trước mắt, tập trung củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của chốt chiến đấu dân quân thường trực biên giới đất liền, tổ chức tự vệ trong các doanh nghiệp. Kết hợp triển khai thực hiện hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ trong các đề án về dân quân tự vệ, nhất là nhiệm vụ giai đoạn tiếp theo của Đề án “Xây dựng hải đội dân quân thường trực tham gia bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong tình hình mới”,… với nghiên cứu, xây dựng, hoàn thiện các đề án về nâng cao hiệu quả hoạt động của ban chỉ huy quân sự, lực lượng dân quân tự vệ cấp xã biên giới, ven biển, trên các đảo, dân quân cơ động, v.v. Đồng thời, nghiên cứu, sớm ban hành, hướng dẫn, triển khai xây dựng mô hình điểm: đơn vị dân quân tự vệ vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, chốt chiến đấu của dân quân thường trực biên giới đất liền gắn với điểm dân cư liền kề và đồn Biên phòng,… để từng bước nhân rộng.

Ba là, tăng cường huấn luyện, diễn tập, đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng tổng hợp, trình độ, khả năng sẵn sàng chiến đấu, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Đây là vấn đề quan trọng, mang tính động lực, bảo đảm cho lực lượng dân quân tự vệ luôn xứng đáng là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy của cấp ủy, chính quyền và nhân dân ở địa phương, cơ sở. Vì vậy, cùng với đẩy mạnh kiện toàn tổ chức, biên chế, các cơ quan, đơn vị, nhất là cơ quan quân sự các cấp cần phối hợp tổ chức tốt công tác tập huấn, bồi dưỡng, huấn luyện, diễn tập, hội thi, hội thao, nâng cao hiệu quả hoạt động theo Đề án “Tổ chức lực lượng huấn luyện, hoạt động và bảo đảm chế độ, chính sách cho dân quân tự vệ giai đoạn 2021 - 2025”, phù hợp với đặc điểm, nhiệm vụ, địa bàn của từng địa phương. Tập trung huấn luyện, bồi dưỡng nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn, nhất là khả năng nắm, xử lý tình huống an ninh, quốc phòng tại thực địa cho dân quân tự vệ, v.v. Coi trọng luyện tập, diễn tập theo phương án sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu phòng thủ cấp xã và các phương án phòng, chống khắc phục hậu quả sự cố, thiên tai, dịch bệnh, tìm kiếm cứu nạn,...