Tình hình đội ngũ cán bộ, đảng viên hưu trí hiện nay

 Đội ngũ cán bộ, đảng viên hưu trí là lực lượng quan trọng, nòng cốt ở các chi bộ, đảng bộ cơ sở. Đây là đội ngũ đã kinh qua nhiều lĩnh vực và môi trường công tác, có trí tuệ và hiểu biết sâu rộng, có uy tín và kinh nghiệm về chuyên môn, nghiệp vụ; từng có nhiều đóng góp cho công tác đảng và xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Đa số cán bộ, đảng viên hưu trí có bản lĩnh chính trị vững vàng, có trình độ và bề dày kinh nghiệm qua quá trình công tác, có phẩm chất, đạo đức và lối sống lành mạnh, khi về hưu đều thực hiện đúng thủ tục, thời gian quy định chuyển sinh hoạt đảng, chấp hành nghiêm các quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tích cực tham gia sinh hoạt đảng, đóng đảng phí đầy đủ, chấp hành sự phân công công tác của tổ chức đảng giao. Trong sinh hoạt đảng, nhiều đồng chí nêu cao tinh thần tự phê bình và phê bình, thẳng thắn, có nhiều đóng góp xây dựng nghị quyết của chi bộ, giữ gìn tư cách người đảng viên, đi đầu trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Số đông đội ngũ cán bộ, đảng viên hưu trí luôn nêu cao trách nhiệm, gương mẫu trong các hoạt động công tác, tuyên truyền, vận động gia đình và nhân dân nơi cư trú chấp hành, thực hiện tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các quy định của địa phương, cơ sở. Nhiều đồng chí có bề dày hoạt động công tác, tích cực đóng góp ý kiến, công sức, trí tuệ trong triển khai thực hiện các nhiệm vụ của chi bộ, trong xây dựng các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở nơi cư trú. Không ít cán bộ, đảng viên hưu trí vẫn nhiệt tình, gánh vác nhiệm vụ của Đảng giao, như đảm đương chức vụ bí thư, phó bí thư, cấp ủy viên hay công tác trong các đoàn thể nhân dân ở địa phương, giúp cấp ủy, chi bộ, đoàn thể đưa ra những chương trình, nghị quyết sát với thực tiễn ở cơ sở. Trên cương vị công tác của mình, hầu hết các đồng chí đều phát huy tốt vai trò lãnh đạo của người đảng viên, nêu cao tinh thần trách nhiệm, hoàn thành tốt nhiệm vụ, được quần chúng nhân dân tín nhiệm. Họ suy nghĩ rằng, tham gia hoạt động công tác ở cơ sở không vì có thêm một chút thu nhập, mà xuất phát từ chức trách, nhiệm vụ của người cán bộ, đảng viên, không chỉ góp sức mang lại lợi ích cho tập thể, cho cộng đồng, mà còn thực hiện được mục tiêu, lý tưởng của người đảng viên cộng sản. Họ thấu hiểu rằng, Điều lệ Đảng không quy định tuổi nghỉ hưu cho đảng viên, nên còn sức khỏe là còn cống hiến, không tự biến mình thành những người “vô lo, vô nghĩ”, mà luôn phát huy vai trò lãnh đạo, tính tiền phong, gương mẫu của người đảng viên cộng sản.

Tuy nhiên, có không ít cán bộ, đảng viên khi về hưu bộc lộ những hạn chế, khuyết điểm, với những biểu hiện chính sau đây:

Một là, không thực hiện thủ tục chuyển sinh hoạt đảng. Quy định số 24-QĐ/TW, ngày 30-7-2021, của Ban Chấp hành Trung ương, “Về thi hành Điều lệ Đảng” quy định, đảng viên được cấp có thẩm quyền quyết định chuyển công tác sang đơn vị mới, được nghỉ hưu, nghỉ mất sức, thôi việc, phục viên hoặc thay đổi nơi cư trú lâu dài thì trong thời hạn 60 ngày làm việc kể từ ngày quyết định có hiệu lực hoặc thay đổi nơi cư trú phải làm thủ tục chuyển sinh hoạt đảng chính thức. Đồng thời, trong vòng 30 ngày làm việc kể từ ngày giới thiệu chuyển đi, đảng viên phải xuất trình giấy giới thiệu sinh hoạt đảng với chi uỷ nơi chuyển đến để được sinh hoạt đảng. Nếu quá thời hạn trên, đảng viên hoặc tổ chức đảng vi phạm phải báo cáo lý do cụ thể để cấp uỷ có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định. 

Trong khi đa số thực hiện đúng quy định trên, thì vẫn còn không ít cán bộ, đảng viên khi nghỉ hưu vẫn không thực hiện đúng quy định về thủ tục chuyển sinh hoạt đảng; cụ thể là kê khai không trung thực giữa nơi sinh hoạt đảng và nơi cư trú để “trốn” sinh hoạt đảng; thậm chí còn không nộp hồ sơ đảng, không làm thủ tục chuyển sinh hoạt về nơi cư trú hoặc có nộp, nhưng sinh hoạt thất thường hoặc bỏ sinh hoạt đảng. Tình trạng này đã và đang diễn ra ở khá nhiều nơi, thậm chí có cả đảng viên lúc đương chức là cán bộ lãnh đạo cấp tỉnh, thành phố, cán bộ trung, cao cấp ở các cơ quan của Đảng, Nhà nước, lực lượng vũ trang. Thực tiễn ở nhiều địa phương thời gian qua cho thấy, có những trường hợp cán bộ, đảng viên sinh sống ở thành phố không thực hiện chuyển sinh hoạt về đảng bộ xã, phường, thị trấn, khi cấp ủy nơi cư trú có ý kiến thì được trả lời là “đã chuyển sinh hoạt đảng về quê”. Cũng có trường hợp đúng là có chuyển sinh hoạt đảng về quê, nhưng không sinh hoạt, mà nhờ người thân trong gia đình, họ hàng báo vắng với lý do bận việc này, việc khác. Có một bộ phận cán bộ, đảng viên quan niệm rằng, đã nghỉ hưu là hoàn thành nhiệm vụ, được nghỉ ngơi, nên không cần thiết phải sinh hoạt đảng nữa, mà không hiểu rằng, họ đã tự đánh mất vai trò của người đảng viên cộng sản và cố tình quên đi lời hứa danh dự của mình trước Đảng là “suốt đời phấn đấu cho mục tiêu, lý tưởng của Đảng”. Có thể nói, việc không chuyển sinh hoạt đảng để bỏ sinh hoạt đảng là biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, gây ảnh hưởng tiêu cực không chỉ đến uy tín của cá nhân đảng viên, mà còn đến uy tín của cả tổ chức đảng. Đây là “kẽ hở” lớn trong công tác quản lý cán bộ, đảng viên hiện nay.

Hai là, viện mọi lý do để bỏ sinh hoạt đảng. Quy định số 24-QĐ/TW, ngày 30-7-2021, của Ban Chấp hành Trung ương, “Về thi hành Điều lệ Đảng”; Hướng dẫn số 01-HD/TW, ngày 28-9-2021, của Ban Bí thư, “Về một số vấn đề cụ thể thi hành Điều lệ Đảng” quy định, đảng viên tuổi cao, sức yếu không thể tham gia sinh hoạt đảng thì được xét miễn công tác và sinh hoạt đảng. Quy định này cho phép đảng viên được miễn sinh hoạt, nhưng vẫn bảo đảm các quyền lợi, như được dự đại hội, được cung cấp thông tin theo quy định, được xét tặng Huy hiệu Đảng khi có đủ tiêu chuẩn. Nhưng trên thực tế, không ít cán bộ, đảng viên khi nghỉ hưu thì có tâm lý muốn nghỉ ngơi, xả hơi sau một thời gian dài công tác, nên tìm mọi lý do để được miễn sinh hoạt đảng, thực chất là bỏ sinh hoạt đảng; trong số này, có cả cán bộ, đảng viên trung, cao cấp, những cán bộ, đảng viên từng giữ cương vị trong hệ thống tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể trước khi nghỉ hưu.

Thực tiễn cho thấy, từ năm 1991 đến nay, có không ít cán bộ, đảng viên xin nghỉ sinh hoạt đảng, lấy lý do sức khỏe yếu và nhiều lý do khác. Thật khó để xác định các lý do mà những cán bộ, đảng viên này đưa ra là đúng hay chỉ là nguyên cớ để bỏ sinh hoạt đảng. Tình trạng cán bộ, đảng viên hưu trí lấy lý do sức khỏe hoặc nhiều lý do khác để bỏ sinh hoạt đảng đã và đang diễn ra ở một số nơi, thậm chí có người còn vận động, thuyết phục các đảng viên hưu trí khác bỏ sinh hoạt đảng. Thực chất đây là biểu hiện của sự “nhạt Đảng”, của sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, với các biểu hiện khác nhau, như thờ ơ, dao động về tư tưởng chính trị, bàng quan trước vận mệnh của Đảng, của dân tộc, trước khó khăn của đất nước, sa vào chủ nghĩa cá nhân, ích kỷ, cơ hội, thực dụng, phai nhạt lý tưởng cách mạng, thiếu niềm tin vào chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; hoài nghi về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, gây ảnh hưởng xấu không chỉ đến tổ chức đảng, mà còn có tác động tiêu cực tới các lĩnh vực trong đời sống chính trị - xã hội. Do vậy, cần nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống, nhằm giải quyết vấn đề đang đặt ra trong công tác quản lý cán bộ, đảng viên nói chung, cán bộ và đảng viên hưu trí nói riêng hiện nay.

Ba là, không chịu nhận nhiệm vụ, thoái thác trách nhiệm. Một hiện tượng đáng lưu ý và khá phổ biến là nhiều cán bộ, đảng viên hưu trí không nhận nhiệm vụ, sợ va chạm, sợ trách nhiệm và áp lực công việc, nên tìm mọi cách thoái thác khi tổ chức đảng phân công. Thậm chí, có cán bộ, đảng viên khi còn công tác là cán bộ lãnh đạo, nhưng khi về hưu là “dân thường” thì ít tham gia sinh hoạt chi bộ, không nhận nhiệm vụ khi tổ chức đảng phân công. Có cán bộ, đảng viên hưu trí đến kỳ đại hội chi bộ, lấy đủ lý do “trốn” không tham dự để không phải nhận nhiệm vụ. Một hiện tượng đáng lưu ý là nhiều cán bộ, đảng viên hưu trí không muốn nhận nhiệm vụ ở các đoàn thể nhân dân ở cơ sở xã, phường, thị trấn, thôn, bản, tổ dân phố; không tham gia hoạt động trong các phong trào do địa phương phát động. Đây là một thực tế đáng lo ngại, dễ dẫn đến nguy cơ làm giảm sút tính chiến đấu, tính kỷ luật của tổ chức đảng ở cơ sở. Bởi lẽ hiện nay, việc kết nạp đảng viên mới ở cơ sở, nhất là ở nông thôn rất khó khăn, vì thiếu nguồn phát triển đảng viên, khi có tình trạng phổ biến là nhiều thanh niên, đảng viên trẻ rời địa phương đi làm ăn xa. Vì vậy, cán bộ, đảng viên hưu trí không đảm đương công tác, sẽ tạo ra khoảng trống lớn ở cơ sở. Có thể nói, việc thoái thác nhiệm vụ được giao của một bộ phận cán bộ, đảng viên hưu trí là biểu hiện thiếu tính tự giác, thiếu tính tiền phong, gương mẫu, thiếu tính đảng, tự đánh mất vai trò lãnh đạo của đội ngũ cán bộ, đảng viên.

Bốn là, phát ngôn tùy tiện, viết và đăng bài sai sự thật. Tình trạng phát ngôn tùy tiện, nói không đi đôi với làm, nói nhiều làm ít, nói một đằng làm một nẻo, nói không nhất quán, đang tồn tại trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên; trong đó, có cả cán bộ, đảng viên hưu trí, mà trước khi về hưu đã từng giữ cương vị, trọng trách trong các cơ quan đảng, chính quyền. Gần đây, có một bộ phận cán bộ, đảng viên hưu trí tỏ thái độ công thần, bất mãn, hay nói ngang, nói trái, nói và làm không nhất quán giữa lúc đương chức với khi nghỉ hưu, nói trong hội nghị một kiểu, nói ngoài hội nghị một khác, nêu những ý kiến lệch lạc, nhìn nhận phê phán lịch sử thiếu khách quan, thiếu toàn diện, gây chia rẽ, làm mất đoàn kết nội bộ. Một số cán bộ, đảng viên khi còn đương chức thì tuân thủ nghiêm kỷ luật của Đảng, nhưng khi về hưu có thì biểu hiện “trở cờ”, “sám hối”. Ở mức độ nhẹ, họ nêu ra ý kiến một chiều về những vấn đề nhạy cảm trong xã hội, mà chưa được kiểm chứng hoặc có một bộ phận cán bộ, đảng viên còn hùa theo, ủng hộ một cách vô nguyên tắc những ý kiến sai trái. Ở mức độ cao, họ lấy lý do là “phản biện xã hội”, là “dân chủ” để phát ngôn, tuyên truyền công khai những ý kiến chủ quan, những quan điểm sai trái, công khai chê bai, đả kích, phủ nhận đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; khai thác về đời tư rồi bịa đặt, thêm thắt, nhằm xuyên tạc, bôi nhọ, hạ thấp uy tín lãnh tụ và đội ngũ lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước ta.

Có một bộ phận thường xuyên nghe đài, xem video, các phương tiện truyền thông xã hội của các thế lực phản động hoặc chia sẻ những thông tin xấu, độc, thông tin trên không gian mạng chưa được kiểm chứng. Nguy hại hơn, một bộ phận cán bộ, đảng viên trí thức, hưu trí, thậm chí có cả cán bộ, đảng viên trung, cao cấp có hiểu biết rộng, nhưng do mâu thuẫn cá nhân, bất mãn, nên đã viết “hồi ký” rồi phát tán, viết bài dưới góc độ chủ quan, bình luận, tuyên truyền các vấn đề sai trái, đăng tải tin, bài sai sự thật trên mạng xã hội, mà thực chất là phủ nhận những thành tựu to lớn của cách mạng Việt Nam; thổi phồng khuyết điểm, khoét sâu những tiêu cực, bôi đen hình ảnh đất nước, gây nguy hại trong dư luận xã hội. Nhiều trường hợp thường xuyên trả lời báo chí nước ngoài mang tính chống phá hoặc tham gia các nhóm “xã hội dân sự”. Một số khác, khi được các trang mạng tán dương, dưới những mỹ danh “nhà yêu nước”, “nhà dân chủ” thì lại càng khoe mẽ, tỏ ra hợm hĩnh, mà không biết mình đang bị lợi dụng để trở thành “cái loa”, “con rối” trong tay bọn cơ hội, phản động, phản bội lại lợi ích của quốc gia, dân tộc.

Có thể nói, thực trạng nêu trên là biểu hiện của sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, gây tác hại không nhỏ cho Đảng, ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của tổ chức đảng, tác động trực tiếp đến tư tưởng, tâm lý, mục tiêu, lý tưởng phấn đấu vào Đảng của thế hệ trẻ - những nhân tố tích cực tiếp tục sự nghiệp vẻ vang của Đảng. Tác hại của những hiện tượng trên là rất nghiêm trọng, trực tiếp làm xói mòn niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành, quản lý của Nhà nước.