Xây dựng vững mạnh về chính trị - sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam

 Xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, mà cốt lõi là tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, chăm lo xây dựng bản chất giai cấp công nhân gắn liền với xây dựng tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam là tư tưởng xuyên suốt, nhất quán và là một bài học thành công của Đảng Cộng sản Việt Nam và lãnh tụ Hồ Chí Minh trong việc vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin về xây dựng quân đội kiểu mới của giai cấp công nhân ở một nước có nền kinh tế chậm phát triển. Lịch sử cách mạng Việt Nam đã kiểm nghiệm và khẳng định tính đúng đắn của bài học đó. Ra đời từ phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng, do Đảng ta và lãnh tụ Hồ Chí Minh xây dựng, lãnh đạo, giáo dục và rèn luyện, ngay từ ngày đầu thành lập, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân đã được tổ chức theo mô hình có chi bộ đảng lãnh đạo; bên cạnh người đội trưởng, có một cán bộ chính trị chuyên làm công tác chính trị theo đường lối của Đảng. Trong suốt quá trình tổ chức, xây dựng, lãnh đạo, giáo dục và rèn luyện Quân đội ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao quan điểm “người trước, súng sau”, coi chính trị là “gốc”, là nền tảng để xây dựng quân đội. Người khẳng định: “Quân sự mà không có chính trị như cây không có gốc, vô dụng lại có hại”⁵. Người luôn nhắc nhở: “Quân đội ta có sức mạnh vô địch, vì nó là một quân đội nhân dân do Đảng ta xây dựng, Đảng ta lãnh đạo và giáo dục”⁶; do đó, “Phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong quân đội. Phải tăng cường giáo dục chính trị để nâng cao giác ngộ xã hội chủ nghĩa cho toàn quân”⁷. Trung thành và vận dụng sáng tạo học thuyết Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng quân đội kiểu mới của giai cấp công nhân, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn kiên trì quan điểm “lấy xây dựng sự vững mạnh về chính trị làm cơ sở để nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam”. Trong quá trình xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị, thông qua công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, Đảng Cộng sản Việt Nam đã truyền bá nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào Quân đội để xây dựng nền tảng tư tưởng của Quân đội; làm cho mọi cán bộ, chiến sĩ hiểu rõ vì ai mà chiến đấu, hy sinh; hiểu rõ mục tiêu, lý tưởng của Đảng cũng là mục tiêu chiến đấu của Quân đội; hiểu rõ Quân đội ta là Quân đội nhân dân. Bằng công tác tổ chức, Đảng Cộng sản Việt Nam đã thiết lập hệ thống tổ chức Đảng từ Quân ủy Trung ương đến các chi bộ trong Quân đội, cùng hệ thống cơ quan chính trị và các tổ chức quần chúng của Đảng. Đồng thời, đã nhiều lần thay đổi cơ chế Đảng lãnh đạo Quân đội cho phù hợp với thực tiễn, nhằm không ngừng tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội; bảo đảm trong mọi điều kiện, hoàn cảnh Quân đội luôn đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam. Thông qua công tác cán bộ, Đảng chăm lo “công việc gốc” là xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội, trong đó có đội ngũ cán bộ chính trị tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước và Nhân dân; sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội, vì hạnh phúc của nhân dân. Cùng với đó và thông qua các mặt công tác khác của công tác đảng, công tác chính trị, sự lãnh đạo của Đảng đã đảm bảo cho Quân đội luôn quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Nhờ thế mà mọi hoạt động của Quân đội trong suốt gần 80 năm qua luôn giữ đúng “con đường chính trị” của Đảng, nhiệm vụ quân sự luôn “phục tùng nhiệm vụ chính trị” của Đảng.

Thực tiễn trong gần 80 năm xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị đã đem lại những thành tựu không thể phủ nhận. Từ khi ra đời đến nay, trong bất cứ hoàn cảnh nào, giai đoạn nào của cách mạng nước ta, Quân đội nhân dân Việt Nam cũng luôn chứng tỏ là lực lượng chiến đấu, lực lượng chính trị tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và Nhân dân; đóng vai trò nòng cốt cùng toàn dân chiến đấu giành thắng lợi trong các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc. Đảng bộ Quân đội luôn được xây dựng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức. Quân đội luôn kiên định với nền tảng tư tưởng của Đảng; kiên định với mục tiêu chiến đấu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; luôn giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc; giữ vững và tăng cường các mối quan hệ đoàn kết, gắn bó giữa Quân đội với nhân dân và các mối quan hệ trong nội bộ Quân đội. Quân đội luôn vững vàng về chính trị, đi đầu trong đấu tranh làm thất bại âm mưu “diễn biến hòa bình”, “phi chính trị hóa” Quân đội của các thế lực thù địch; tỏ rõ là lực lượng nòng cốt trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu là cơ bản, xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị trong những năm qua cũng còn một số hạn chế, khuyết điểm⁸. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng, cán bộ chủ trì ở một số cơ quan, đơn vị đối với nhiệm vụ xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị có thời điểm chưa thường xuyên. Ý thức, trách nhiệm của một bộ phận cán bộ, chiến sĩ trong xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị có mặt còn hạn chế. Trước tác động của tình hình thế giới, khu vực, sự chống phá bằng chiến lược “Diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, một số cán bộ, chiến sĩ còn có biểu hiện dao động về tư tưởng; nhận thức về chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước chưa toàn diện và sâu sắc. Một bộ phận cán bộ, đảng viên do thiếu tu dưỡng, rèn luyện thường xuyên, bị tác động từ mặt trái của nền kinh tế thị trường, dẫn đến vi phạm kỷ luật Quân đội, pháp luật Nhà nước tới mức phải xử lý kỷ luật, một số trường hợp phải xử lý hình sự. Năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của một số tổ chức đảng chưa cao; công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện đảng viên ở một số cấp ủy, chi bộ chưa chặt chẽ. Công tác kiểm tra, giám sát và xử lý đảng viên, tổ chức đảng vi phạm kỷ luật ở một số đảng bộ, chi bộ chưa được thường xuyên, không kịp thời phát hiện và ngăn chặn các biểu hiện vi phạm. Một bộ phận cán bộ, chiến sĩ chưa nhận thức đầy đủ, sâu sắc về mối quan hệ đoàn kết quân - dân; kết quả tăng cường mối quan hệ giữa Quân đội với nhân dân ở một số cơ quan, đơn vị Quân đội có lúc chưa đáp ứng tốt yêu cầu đề ra. Hiệu quả đấu tranh phòng, chống âm mưu, hoạt động “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch chưa tương xứng với vai trò, vị thế, tiềm năng và sức mạnh của Quân đội, v.v. Những hạn chế, khuyết điểm nói trên có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, đòi hỏi trong bối cảnh, tình hình mới, phải phấn đấu khắc phục triệt để, phải tăng cường xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị với yêu cầu mới, cao hơn; đó là xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam tinh nhuệ về chính trị.