Đồng chí, đồng đội – tình cảm đặc biệt, thiêng liêng, cao quý

Đồng chí là cách gọi, xưng hô của những người cùng chung tổ chức, cùng chung chí hướng chính trị, cùng đội ngũ. Đồng đội là những người cùng chung đội ngũ chiến đấu¹. Đồng chí, đồng đội là cách gọi, xưng hô với nhau hằng ngày của những người cùng chung mục tiêu, lý tưởng, đội ngũ chiến đấu trong một tổ chức của lực lượng vũ trang. Đây cũng chính là cách xưng hô thân thiết, mối quan hệ bền chặt, tình cảm đặc biệt của cán bộ, chiến sĩ trong Quân đội ta; là một trong những chuẩn mực cơ bản, giá trị nhân cách cao đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ”, được hình thành, phát triển trong suốt quá trình xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành của Quân đội. Nhờ tình cảm cao đẹp đó, cán bộ, chiến sĩ ta luôn đoàn kết một lòng, gắn bó keo sơn, cùng nhau chia ngọt, sẻ bùi, sát cánh bên nhau vượt qua mọi hiểm nguy, gian khó, chiến thắng mọi kẻ thù.

Đặc trưng của tình đồng chí, đồng đội

Tình đồng chí, đồng đội của cán bộ, chiến sĩ trong Quân đội ta được thể hiện toàn diện, sâu sắc trong cuộc sống, sinh hoạt, huấn luyện, chiến đấu của bộ đội, với những đặc trưng tiêu biểu dưới đây.

Một là, cùng chung mục tiêu, lý tưởng chiến đấu. Đặc trưng này thể hiện sâu đậm nhất tình đồng chí, đồng đội của cán bộ, chiến sĩ trong Quân đội, phản ánh mối quan hệ đặc biệt của những con người cùng chung mục tiêu, lý tưởng chiến đấu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vì hạnh phúc của nhân dân. Thực tế cho thấy, cán bộ, chiến sĩ ta là con em của 54 dân tộc anh em, mặc dù sinh ra ở các vùng quê khác nhau, trình độ học vấn, dân tộc, tôn giáo khác nhau; công tác ở nhiều quân, binh chủng, học viện, nhà trường khác nhau; đóng quân ở các vùng, miền khác nhau, song đều thống nhất mục tiêu, lý tưởng chiến đấu và phương châm hành động: “Trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội. Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”². Đây là nhân tố quan trọng hàng đầu tạo nên sức mạnh đoàn kết to lớn để Quân đội ta tuy nhiều người, nhưng khi chiến đấu, tất cả đều như một người.

Hai là, luôn tôn trọng và tin tưởng lẫn nhau. Đây là một trong những biểu hiện rõ nét nhất của tinh thần đoàn kết, gắn bó keo sơn giữa những người đồng chí, đồng đội trong Quân đội ta, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu; có giác ngộ chính trị sâu sắc, có tổ chức chặt chẽ, kỷ luật tự giác, nghiêm minh. Đặc trưng này được thể hiện: dù ở cương vị nào, cán bộ, chiến sĩ ta cũng luôn tôn trọng, tin tưởng lẫn nhau. Cấp trên luôn giữ quan hệ bình đẳng, tôn trọng và lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, ý kiến của cấp dưới, giúp đỡ cấp dưới hoàn thành nhiệm vụ; đồng thời, cấp dưới cũng luôn tôn trọng và chấp hành nghiêm mệnh lệnh, chỉ thị của cấp trên. Cán bộ, chiến sĩ luôn tin tưởng lẫn nhau, tin vào tổ chức, tương lai, tiền đồ của dân tộc. Sự tôn trọng, tin tưởng đó là kết quả giáo dục, rèn luyện của Đảng và Bác Hồ, của cấp ủy, chỉ huy các cấp, cùng sự nỗ lực phấn đấu, tu dưỡng, rèn luyện không ngừng của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Quân đội. Đồng thời, sự tôn trọng, tin tưởng giữa cán bộ, chiến sĩ cũng thể hiện rõ phẩm giá cao đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ”.

Ba là, yêu thương, giúp đỡ nhau lúc thường cũng như lúc ra trận. Đây là đặc trưng riêng có của cán bộ, chiến sĩ Quân đội ta; một trong những phẩm chất cao đẹp nhất của người quân nhân cách mạng. Thực tế cho thấy, cán bộ, chiến sĩ ta dù tuổi đời, cấp bậc, chức vụ khác nhau, ở mỗi vùng quê khác nhau, song luôn thương yêu, sẻ chia, giúp đỡ nhau. Đúng như Bác Hồ đã dạy: “Từ tiểu đội trưởng trở lên, từ Tổng tư lệnh trở xuống, phải săn sóc đời sống vật chất và tinh thần của đội viên,… Bộ đội chưa ăn cơm, cán bộ không được kêu mình đói. Bộ đội chưa đủ áo mặc, cán bộ không được kêu mình rét”³. Người đội trưởng, người chính trị viên phải là người anh, người chị, người bạn của đội viên, chưa làm được như vậy là chưa hết nhiệm vụ. Thấu triệt lời dạy của Bác, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ ta luôn nêu cao tinh thần đoàn kết, yêu thương, giúp đỡ nhau lúc thường cũng như lúc ra trận, điều đó đã trở thành phẩm giá, mục tiêu, lẽ sống, nhân cách cao đẹp của người quân nhân cách mạng, làm nên sức mạnh chiến đấu, chiến thắng của Quân đội ta.

Bốn là, đoàn kết, hiệp đồng, lập công tập thể. Đây là đặc trưng thuộc về truyền thống, bản chất tốt đẹp và nguyên tắc tổ chức trong xây dựng, chiến đấu của Quân đội. Mục đích của đoàn kết là tạo nên sức mạnh để cùng nhau thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ. Đây cũng là biểu hiện cao nhất của sự gắn kết chặt chẽ giữa: cấp trên với cấp dưới, cán bộ với chiến sĩ, cá nhân với tổ chức và giữa các tổ chức với nhau. Cùng với đoàn kết, mặc dù chức trách, nhiệm vụ khác nhau, song cán bộ, chiến sĩ luôn gắn bó, giúp đỡ nhau, thường xuyên phối hợp, hiệp đồng, lập công tập thể; không tranh công, đổ lỗi, không “đấu đá nội bộ” như các thế lực thù địch từng rêu rao, xuyên tạc.

Năm là, trung thực, thẳng thắn, đề cao tự phê bình và phê bình, giúp nhau cùng tiến bộ. Đây là đặc trưng căn cốt của tình đồng chí, đồng đội, là cơ sở để củng cố, phát triển môi trường dân chủ, tình thương yêu, sự đoàn kết trong Quân đội. Dù ở cương vị nào, cán bộ, chiến sĩ cũng luôn trung thực với bản thân, gia đình, tổ chức, với đồng đội; nhất quán lời nói với việc làm; nghiêm túc trong sinh hoạt và công tác; thẳng thắn nhận và chịu trách nhiệm về những khuyết điểm của mình; mạnh dạn góp ý, phê bình với những khuyết điểm của đồng chí, đồng đội. Thực tế cho thấy, nếu đức tính trung thực, thẳng thắn giúp người quân nhân bản lĩnh, dũng cảm trong chiến đấu; tự tin, tự trọng trong quan hệ giao tiếp; nhân văn, nhân ái với đồng chí, đồng đội, thì sự khiêm tốn, giản dị sẽ giúp họ tránh xa những thất bại cả trên chiến trường và đời thường. Cùng đó, cán bộ, chiến sĩ luôn đề cao tự phê bình và phê bình để giúp nhau cùng tiến bộ, bởi: “Thật thà tự phê bình và thành khẩn phê bình là thứ vũ khí sắc bén nhất để sửa chữa khuyết điểm và phát triển ưu điểm”⁴. Đây cũng là một trong những biện pháp hiệu quả để bồi đắp, phát triển tình đồng chí, đồng đội trong Quân đội hiện nay.