VAI TRÒ CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TRONG NHỮNG BƯỚC PHÁT TRIỂN VÀ THÀNH TỰU VỀ NHÂN QUYỀN Ở VIỆT NAM

Nhân quyền là quyền cơ bản của con người, được thế giới thừa nhận và bảo vệ. Trong tiến trình phát triển của xã hội loài người, nhân quyền từng bước phát triển ngày càng hoàn thiện và đạt đỉnh cao trong xã hội xã hội chủ nghĩa. Sự phát triển và bảo đảm nhân quyền ở Việt Nam trải qua nhiều thăng trầm, gắn liền với lịch sử dựng nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Việt Nam là một nước nhỏ, cả về mặt lãnh thổ, quy mô dân số và quy mô nền kinh tế. Nhưng do nằm ở vị trí địa chiến lược nên trong suốt chiều dài lịch sử, dân tộc Việt Nam luôn bị các nước lớn âm mưu thôn tính hoặc áp đặt ảnh hưởng; và do đó nhân quyền bị chà đạp, hầu như không còn quyền gì, kể cả quyền sống. Từ khi có sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhân dân Việt Nam đã đứng lên làm cuộc cách mạng Tháng 8 thành công, giành lại độc lập dân tộc, nhân quyền ở Việt Nam mới được bảo đảm và từng bước hoàn thiện cùng với quá trình phát triển của đất nước.

Trải qua quá trình lãnh đạo đất nước, Đảng ta luôn đặt người dân lên trên hết, mọi đường lối sách lược đều vì Nhân dân. Đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Đảng tiếp tục khẳng định “Nhân dân là trung tâm, là chủ thể của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; mọi chủ trương, chính sách phải thực sự xuất phát từ cuộc sống, nguyện vọng, quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, lấy hạnh phúc, ấm no của nhân dân là mục tiêu phấn đấu”; “Phát triển con người toàn diện và xây dựng văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc để văn hóa, con người Việt Nam thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, động lực phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc”; “…con người Việt Nam là trung tâm, mục tiêu và động lực phát triển quan trọng của đất nước”.

Đường lối, chính sách của Đảng đều được hiện thực hóa bằng Hiến pháp và pháp luật. Tính từ năm 2014 đến nay, Quốc hội nước ta đã sửa đổi, bổ sung, ban hành mới hơn 100 văn bản luật, pháp lệnh liên quan đến việc bảo đảm quyền con người, quyền công dân phù hợp với Hiến pháp 2013. Trong số đó có những luật cơ bản, quan trọng như: Bộ luật Hình sự 2015, Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, Bộ luật Dân sự 2015, Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam 2015, Luật Trưng cầu dân ý 2015, Luật Tín ngưỡng tôn giáo 2016, Luật Trẻ em 2016, Luật Báo chí 2016, Luật Tiếp cận thông tin 2016, Luật An ninh mạng 2018, Luật Đặc xá 2018… Việc hoàn thiện khung pháp luật về quyền con người, quyền công dân nói trên đã phản ánh bản chất tiến bộ của chế độ ta, đó là xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

Cho đến nay, Việt Nam cũng là một trong những nước tích cực, chủ động tham gia vào hầu hết các công ước quốc tế về quyền con người do Liên hợp quốc và các tổ chức quốc tế khác ban hành. Tính đến năm 2021, Việt Nam đã phê chuẩn, gia nhập 7/9 công ước cơ bản của Liên hợp quốc về quyền con người; phê chuẩn, gia nhập 25 công ước của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), trong đó có 7/8 công ước cơ bản. So với nhiều nước trong khu vực và các nước phát triển, Việt Nam không thua kém về số lượng là thành viên các công ước quốc tế về quyền con người. Trên thực tế, Việt Nam là thành viên tham gia các công ước quốc tế với tinh thần, trách nhiệm cao nhất, được nhiều tổ chức quốc tế, các quốc gia đánh giá cao.

Mặc dù nước ta có xuất phát điểm thấp, lại thường xuyên bị chiến tranh tàn phá, các thế lực thù địch chống phá, thiên tai, dịch bệnh hoành hành, nhưng bằng nỗ lực cao nhất, Đảng và Nhà nước luôn phấn đấu nỗ lực đảm bảo nhân quyền, công bằng xã hội, không ngừng nâng cao đời sống Nhân dân.

Một trong những thành tựu đáng kể nhất đó là: Việt Nam là một trong sáu quốc gia thành viên Liên hợp quốc đã hoàn thành phần lớn các Mục tiêu Phát triển thiên niên kỷ trước thời hạn năm 2015 và được xem là tấm gương điển hình của cộng đồng quốc tế trong thực hiện mục tiêu phát triển bao trùm, không ai bị bỏ lại phía sau của Liên hợp quốc. Theo Báo cáo “Phát triển con người năm 2019” được Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) công bố ngày 9/12/2019, với chỉ số HDI là 0,63, Việt Nam xếp thứ 118 trong tổng số 189 nước… Với những thành tựu trong việc tôn trọng, bảo đảm về quyền của con người, Việt Nam được tín nhiệm là thành viên của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc (nhiệm kỳ 2014 - 2016). Tại khóa họp lần thứ 73, tại trụ sở Liên hợp quốc vào ngày 7/6/2019, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã bầu Việt Nam làm Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020 - 2021 với số phiếu gần như tuyệt đối (192/193 phiếu). Gần đây, Việt Nam đã thực hiện tốt vai trò Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc với nhiều dấu ấn, đóng góp sáng tạo, thiết thực, trong đó có vấn đề bảo đảm quyền con người trước những thách thức do đại dịch COVID-19 gây ra, được cộng đồng quốc tế ghi nhận, đánh giá cao và làm cho vị thế và uy tín của Việt Nam ngày càng tăng trên trường quốc tế.

          Những bước phát triển và thành tựu về nhân quyền ở Việt Nam trong tiến trình lịch sử dân tộc đã khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, khẳng định tính ưu việt của chế độ xã hội xã hội chủ nghĩa mà Đảng và Nhân dân ta đã lựa chọn và ra sức thực hiện. Thành tựu đó vẫn chưa dừng lại mà vẫn tiếp tục phát triển phù hợp với sự phát triển của xã hội.