TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC ĐỐI NGOẠI QUỐC HỘI TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ SÂU RỘNG

          Trong những năm qua, Quốc hội đã xây dựng và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hoạt động đối ngoại, đáp ứng yêu cầu đặt ra trong tình hình mới và hội nhập quốc tế sâu rộng của đất nước. Quốc hội đã thảo luận, xem xét và thông qua các đạo luật trực tiếp và gián tiếp liên quan đến công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế.

          Những kết quả quan trọng của ngoại giao nghị viện Quốc hội Việt Nam trong những năm qua đã góp phần thiết thực vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo dựng môi trường hòa bình và bổ sung nguồn lực cho công cuộc hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng của nước ta. Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả đạt được, việc triển khai công tác đối ngoại của Quốc hội nói riêng và của Nhà nước nói chung cũng còn gặp những khó khăn, trở ngại như vấn đề nhân lực, cơ chế thông tin và phối hợp giữa các cơ quan làm công tác đối ngoại; sự phối hợp giữa các cơ quan của Quốc hội với các cơ quan của Chính phủ; công tác tham mưu, nghiên cứu, đánh giá tình hình quốc tế và khu vực, tình hình triển khai các hoạt động đối ngoại, giải quyết những vướng mắc trong quá trình thực hiện các chính sách, pháp luật liên quan đến đối ngoại; chất lượng xây dựng pháp luật, hoạch định chính sách đối ngoại, giám sát các hoạt động đối ngoại với tình hình và yêu cầu nhiệm vụ mới.

          Trong những năm tới, tình hình thế giới và khu vực sẽ tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, cơ hội và thách thức đan xen, tác động toàn diện tới an ninh, ổn định và phát triển của đất nước. Cùng với đó, sự phát triển của thể chế đại nghị, ngoại giao nghị viện tiếp tục được minh chứng là một kênh ngoại giao hiệu quả, là xu thế bền vững trong dài hạn, góp phần bổ sung cho ngoại giao truyền thống. Hội nhập quốc tế, nhất là hội nhập kinh tế quốc tế là ưu tiên hàng đầu quan trọng trong chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển đất nước. Trên cơ sở tiếp tục kế thừa và phát huy kết quả đạt được trong thời gian qua, bám sát nội dung chỉ đạo xuyên suốt của đường lối đối ngoại của Đảng, nhằm tăng cường hiệu quả công tác đối ngoại của Quốc hội trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và toàn diện, cần chú trọng một số nội dung sau đây:

          Một là, xác định rõ vị thế, tầm quan trọng của công tác đối ngoại Quốc hội trong tổng thể công tác đối ngoại chung của Đảng và Nhà nước nhằm phát huy lợi thế của ngoại giao nghị viện trong xây dựng nền ngoại giao hiện đại và toàn diện. Trên cơ sở đó, xây dựng định hướng đối ngoại Quốc hội nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, trong đó chú trọng thúc đẩy hợp tác nghị viện song phương và đa phương, chia sẻ kinh nghiệm trong thực thi và phát huy vai trò của Quốc hội trong các vấn đề về lập pháp, giám sát tối cao, quyết định ngân sách, các vấn đề quan trọng và phê chuẩn, quyết định gia nhập các điều ước quốc tế thuộc thẩm quyền của Quốc hội.

          Hai là, tiếp tục tăng cường công tác xây dựng pháp luật, hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm tạo môi trường pháp lý và điều kiện thuận lợi cho triển khai đường lối, chính sách đối ngoại và hội nhập quốc tế; xem xét thông qua các dự án luật, pháp lệnh trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội nhằm thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam và giám sát sâu sát hơn việc đàm phán, ký kết và thực hiện các cam kết quốc tế, các vấn đề quan trọng, nhất là các hiệp định tự do thương mại thế hệ mới, thúc đẩy giám sát triển khai công tác biên giới lãnh thổ, công tác người Việt Nam ở nước ngoài và thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững (SDG).

          Ba là, quán triệt việc thực hiện Quyết định số 272-QĐ/TW, ngày 21-1-2015, của Bộ Chính trị, “Về việc ban hành Quy chế quản lý thống nhất các hoạt động đối ngoại”, cùng các văn bản hướng dẫn kèm theo và Văn kiện Đại hội XIII của Đảng về tăng cường cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các kênh và các cơ quan làm công tác đối ngoại; các cơ quan đầu mối quản lý về đối ngoại tiếp tục tăng cường tính chủ động và thực hiện có hiệu quả cơ chế phối hợp, trao đổi ý kiến với các cơ quan, tổ chức hữu quan, bảo đảm xử lý, tham mưu đúng, trúng, kịp thời và chất lượng về các vấn đề liên quan đến công tác đối ngoại.

          Bốn là, các ngành, các cấp, các cơ quan cần phối hợp chặt chẽ, bảo đảm Quốc hội Việt Nam tham gia đảm nhiệm vai trò Ban Chấp hành APPF thành công; triển khai có hiệu quả các hoạt động hợp tác với IPU; chuẩn bị tốt sự tham gia tại AIPA, APF, ASEP nhằm phát huy vị thế mà Việt Nam đã gây dựng tại các diễn đàn đa phương trong những năm qua, đa dạng hóa hình thức và nội dung tham gia ngoại giao nghị viện, nhất là ứng dụng đổi mới công nghệ số - một trong những xu hướng lớn của tương lai.

          Năm là, tăng cường hiệu quả thông tin, tuyên truyền đối ngoại của Quốc hội, chủ động gắn kết và thống nhất giữa thông tin đối ngoại của Quốc hội với thông tin đối ngoại của Đảng, Nhà nước và nhân dân, phối hợp chặt chẽ giữa thông tin đối nội và thông tin đối ngoại, truyền tải thông điệp về Quốc hội Việt Nam đổi mới, đất nước Việt Nam hội nhập toàn diện và sâu rộng.

          Sáu là, đổi mới tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực và phẩm chất của đội ngũ làm công tác đối ngoại của Quốc hội, chuyên nghiệp, đổi mới sáng tạo của một nền ngoại giao toàn diện và hiện đại.

          Trong bối cảnh thế giới và khu vực có những chuyển biến mới, thời cơ, vận hội và khó khăn, thách thức đan xen, nhằm đóng góp hiệu quả hơn nữa vào công cuộc hội nhập quốc tế của đất nước ta, công tác đối ngoại Quốc hội Việt Nam cần tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò, vị thế đã được vun đắp trong nhiều năm qua nhằm thúc đẩy thực hiện thành công các chiến lược hội nhập quốc tế trong các lĩnh vực chính trị, an ninh, quốc phòng, kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo và phát triển bền vững; từ đó, thực hiện thắng lợi chủ trương triển khai mạnh mẽ định hướng chiến lược chủ động, tích cực hội nhập quốc tế của Đảng đã được đề ra tại Đại hội XIII của Đảng./.