NHỮNG CON ĐƯỜNG PHẢN BỘI!

Nguyễn Quang Thiều mấy năm nay thể hiện rất rõ những quan điểm sai trái về chính trị xã hội, về lịch sử, về văn chương, nhưng lại được Đại hội Hội Nhà Văn Việt Nam bầu làm Chủ tịch với số phiếu rất cao. Khi đắc cử, Nguyễn Quang Thiều đã ngang nhiên thể hiện con đường của mình khi chọn Inrasara, một kẻ có quan điểm văn chương sai trái và phản động, làm Chủ tịch Hội đồng Thơ; vinh danh và chọn đăng tác phẩm của Phạm Lưu Vũ, một kẻ viết những tác phẩm có tư tưởng phản động. Như vậy Hội Nhà Văn Việt Nam lại đi theo vết bánh xe đổ của Hội Nhà Văn Hà Nội từng bỏ phiếu bầu Phạm Xuân Nguyên nhiều lần làm chủ tịch, trong khi Phạm Xuân Nguyên luôn là một người lên tiếng ủng hộ những kẻ phạm pháp và sai trái, từ Lê Công Định, Phương Uyên, Nhã Thuyên cho đến Nguyễn Quang Lập; một nhà phê bình văn học lại cho trong cuộc kháng chiến giành lại nền độc lập của ta là “những người lính là những con người bị vất vào cuộc chiến, buộc phải bắn giết nhau”.

Nếu nền chính trị Việt Nam cũng bầu người như Nguyễn Quang Thiều, Phạm Xuân Nguyên làm người lãnh đạo cao nhất thì chắc chắn chế độ chính trị của nước ta sẽ bị phá hủy, sẽ như Liên Xô ngày nào bị sụp đổ, tan nát.

Thật tếu khi có bọn trí thức và nhà văn thao thức đêm đêm mong chế độ hiện tại của Việt Nam sụp đổ. Họ nghĩ Việt Nam ta chỉ cần thay Đảng lãnh đạo, thay chế độ là sẽ thành Phương Tây, thành Bắc Âu. Họ đã không hiểu Nguyên lý Lượng đổi thành Chất của triết học duy vật biện chứng, chỉ khi nào trình độ quản trị xã hội của thế chế Việt Nam và trình độ khoa học công nghệ của Việt Nam đủ Lượng mới biến đổi được xã hội Việt Nam về Chất, không thể có chuyện một ông nông dân mặc áo, đeo kính của ông giáo sư là sẽ thành giáo sư. Xã hội Việt Nam dù còn nhiều yếu kém, sai trái, tệ nạn, nhưng tổng thể mặt tốt vẫn nhiều hơn mặt xấu, nên mới ổn định và phát triển như ngày nay. Nó là một quá trình từ từ, khó khăn, đúng theo Nguyên lý Lượng đổi thành Chất. Tất nhiên, ngược lại, nếu Lượng xấu của toàn xã hội phát triển mạnh hơn và chiếm đa số như Hội Nhà Văn Việt Nam hiện tại thì chế độ sẽ sụp đổ. Chúng ta cần phải biết Liên Xô là một nước hùng mạnh, khoa học Kỹ thuật tiên tiến. Hồi Đại chiến Thế giới, Liên Xô tự mình sản xuất xe tăng, máy bay, đạn dược, đánh tận sào huyệt Phát xít Đức, khiến Hít Le phải tự sát. Liên Xô tan vỡ, Nước Nga là một phần lớn cũng giàu tài nguyên khoáng sản, ý thức dân chúng thuần nhất không bị ngoại bang đô hộ, không phức tạp như nước ta, nên đã dần hồi phục. Còn Việt Nam ta nếu sụp đổ, như lịch sử đã nhiều lần lặp lại, sẽ là hỗn loạn, là giành giật cấu xé, là sự can thiệp của ngoại bang, sẽ lại có phe cứu nước, phe bán nước, lại nồi da xáo thịt, sẽ là bản sao dạng Pakistan, Afganistan, Irac, Lybia, Ai Cập, Syria… 

Từ chuyện nhỏ bầu bán Phạm Xuân Nguyên ở Hội Nhà văn Hà Nội đến chuyện lớn Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khóc nhận khuyết điểm của Bộ Chính trị trên diễn đàn, được chiếu trên VTV, tôi đã viết về Nguyên lý Tập trung Dân chủ.

Nguyên lý Tập trung dân chủ là khái niệm của nền chính trị Liên Xô thời Lê-nin. Theo tiếng Nga là Демократический централизм. Vậy Dân chủ là tính từ bổ nghĩa cho Tập trung, nếu dịch cho chính xác phải là: Nguyên lý tập trung có tính dân chủ. Vì vậy cái chính là tập trung, là mục đích, nghĩa là làm mọi chuyện phải có sự lãnh đạo. Tiến hành các đại hội, bầu cử nhân sự đều là việc đại sự, tối quan trọng, lại càng phải tuân theo nguyên lý tập trung này. Nhưng để thực hiện được sự tập trung tốt nhất, đúng nhất, lại phải tiến hành một cách dân chủ, mang tính dân chủ, để tránh sự độc đoán, sai trái. Việc Hội Nhà Văn Hà Nội từng bỏ phiếu bầu Phạm Xuân Nguyên làm chủ tịch là điển hình của việc không theo Nguyên lý Tập trung dân chủ, không có chỉ đạo, giám sát tiêu chuẩn các ứng cử viên, nên đã theo một thứ dân chủ tùy tiện, dân chủ bầy đàn, dân chủ chống đối, dân chủ lộn ngược. Theo Nguyên lý Tập trung dân chủ, cấp dưới phải phục tùng cấp trên, cấp trên phải giám sát những việc làm quan trọng của cấp dưới, những người không đủ tiêu chuẩn như Phạm Xuân Nguyên lẽ ra phải bị loại ngay trong danh sách ứng cử, như vậy thì làm sao có được cái kết quả dân chủ lộn ngược trên? Còn Nguyễn Quang Thiều theo Nhà Văn Trúc Phương, đã từng bỏ Đảng, từng sai phạm khi duyệt in sách, nhưng vẫn được đề cử, rồi trúng cử với số phiếu cao. Tiếc là công tác cán bộ ở nhiều lĩnh vực cũng đã có những vụ bầu bán sai Nguyên lý Tập trung dân chủ, nên mới có chuyện những người leo đến Ủy viên Bộ Chính trị cũng bị kỷ luật, vào tù.

Hôm nay vì thấy tình trạng Hội Nhà Văn Việt Nam có sự thoái hóa rất giống xã hội Liên Xô những ngày cuối cùng, tôi viết lại đôi nét sự tan vỡ của Liên Xô.

Báo Nhandan.online đã từng in loạt bài Những bài học từ sự sụp đổ của Đảng Cộng sản Liên Xô. Trong đó nguyên nhân quan trọng nhất là sự xoá bỏ nguyên tắc tập trung dân chủ trong sinh hoạt của Đảng.

Lê Nin, tháng 4-1906, trong Đại hội lần thứ 4 Đảng Bolshevik đã đề nghị thông qua điều lệ: Mọi tổ chức của Đảng đều được xây dựng trên Nguyên tắc Tập trung Dân chủ. Nhưng sau Cách mạng Tháng Mười, các thế lực thù địch phá hoại điên cuồng, Lê Nin đã tăng cường tính tập trung để giúp cho chính quyền Xô Viết non trẻ đứng vững. Nhưng điều này lại vi phạm dân chủ, dẫn đến khuynh hướng chuyên quyền, độc đoán. Vì thế Lê Nin đã cho thành lập Ủy ban Kiểm tra Trung ương và Ủy ban Giám sát Trung ương để đảm bảo cân bằng giữa sự tập trung và dân chủ. Nghiêng về tập trung sẽ thành độc tài, nghiên về dân chủ sẽ thành hỗn loạn. Nhưng kết quả cuối cùng mọi chuyện phải là sự tập trung, thống nhất, nhưng là sự tập trung thông qua dân chủ. Đến thời Stalin, tệ sùng bái làm cho Stalin trở thành độc đoán. Ủy ban Giám sát chỉ giới hạn trong việc kiểm tra hoạt động của tổ chức cấp dưới và những người bất đồng ý kiến. Thời Brê-zơ-nev đã vứt hẳn giám sát trong Đảng. Cuối cùng đến thời Gooc-ba-chov, trong Đại hội 28, Gooc-ba-chov đã công khai phê phán và cho thông qua Điều lệ Đảng xóa bỏ luôn nguyên tắc tập trung dân chủ.

Từ việc vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ đã dẫn đến một chuỗi sai lầm trong công tác cán bộ. Khi lựa chọn cán bộ, tiêu chuẩn tài - đức bị thay thế bởi sự chạy chọt, quen thân, dẫn tới hiện tượng kéo bè, kéo cánh.

Khơ-rút-shov từng thông qua vợ của Stalin, bạn học của ông ta ở đại học, để thể hiện “sự trung thành của mình”. Mấy chục năm sau, Gooc-ba-chov cũng có một hồi ức tương tự: “Khi giữ chức Bí thư Trung ương Đảng, Chernenko bảo tôi, “Bre-zơ-nev biết đồng chí đứng về phía đồng chí ấy, trung thành với đồng chí ấy. Đồng chí ấy rất coi trọng điều này”. Dưới thời Bre-zơ-nev, khi cân nhắc, đề bạt một ai đó, vấn đề quan trọng hàng đầu là xem người đó có quan hệ tốt với phe của Bre-zơ-nev hay không? Tikhonov, một người bình thường, nhưng do là đồng hương kiêm bạn học của Bre-zơ-nev nên đã được bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô. Bre-zơ-nev đã đặc biệt tâm đắc câu nói của Khơ-rút-shov: "Sự ổn định của đội ngũ cán bộ là sự bảo đảm cho thành công", đã phát triển thành chế độ chức vụ suốt đời. Các cán bộ cao cấp của Liên Xô như Bre-zơ-nev đều qua đời khi còn đương chức.

Khi Gooc-ba-chov lên nắm quyền, ông ta thẳng tay thay thế những cán bộ phản đối “cải tổ”, đề bạt những cán bộ ủng hộ chủ trương “Tây hóa”. Ông ta đã cài người vào các vị trí trong Bộ Chính trị và Ban Bí thư, thay thế hơn 20 bộ trưởng và 92,5% bí thư khu ủy, thành ủy, tỉnh ủy, đã tạo ra sự hỗn loạn chưa từng có trong đội ngũ cán bộ ở Liên Xô, rơi vào tình thế không thể nào cứu vãn nổi.

Như vậy sự phản bội lý tưởng đã biến Nhà nước Liên Xô từ Xã hội Chủ nghĩa thành một Nhà nước Phong kiến trá hình. Chính cái nhà nước này đã đẻ ra tầng lớp đặc quyền, đặc lợi, gây ra sự bất mãn sâu sắc trong xã hội Liên Xô. Dưới thời Gooc-ba-chov, tầng lớp đặc quyền còn mong muốn chiếm hữu lâu dài mọi đặc quyền hiện có, để lại cho con cháu đời sau. Vì thế khi đất nước đứng trước nguy cơ tồn vong, tầng lớp đặc quyền đã không ngần ngại lột bỏ mặt nạ, công khai thúc đẩy vứt bỏ CNXH đi theo con đường của CNTB để hợp thức hóa tài sản.

Sự phản bội thể hiện ngay từ thời trẻ khi Gooc-ba-chov hình thành thế giới quan chính là vào thời kỳ Khơ-rút-shov phủ định hoàn toàn Stalin, phủ định lịch sử của Liên Xô. Điều này đã làm sụp đổ niềm tin vào lý tưởng của Gooc-ba-chov. Gooc-ba-chov từng nói: “Thời trẻ chúng tôi tin theo Đảng, nhưng sau Đại hội 20, tư tưởng của chúng tôi bắt đầu có sự thay đổi”. Gooc-ba-chov còn cùng nhà hoạt động xã hội Nhật Bản Daisaku Ikeda xuất bản cuốn sách không chỉ chĩa mũi dùi vào Stalin mà còn chĩa thẳng vào Lê Nin. Gooc-ba-chov cho Liên Xô cần phải thực hiện một nền dân chủ không hạn chế, đưa ra phương án xây dựng mô hình “Chủ nghĩa xã hội dân chủ nhân đạo”, thực hiện đa đảng, xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Liên Xô. Đảng Cộng sản Liên Xô hoàn toàn mất quyền kiểm soát tình hình. Enxin đại diện cho “phe dân chủ” đòi đa đảng và được Gooc-ba-chov hoan nghênh. Ngày 12-3-1990, Đảng Cộng sản Liên Xô tổ chức Đại hội đại biểu bất thường, thông qua nghị quyết về lập chức tổng thống Liên Xô và luật bổ sung sửa đổi Hiến pháp Liên Xô. Lời đề tựa, trước hết xóa đi vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản.

Dường như đây chính là bài học cho nhóm 72 trí thức nước ta áp dụng khi họ đòi thay đổi Hiến Pháp Việt Nam. Đó chính là thời kỳ tôi viết nhiều nhất, tết rồi mà vẫn có người yêu cầu. Tôi bảo: “Tết rồi không viết nữa!” Vậy mà vẫn “Xin bác cho ý kiến!” 72 ông, mà đứng đầu là cựu Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Đình Lộc, gần như đã copy từng bước, từng hành động của những kẻ đã đập vỡ Liên Xô ngày nào. Từ việc nhân danh đấu tranh cho dân chủ, vin vào mọi cớ để quấy rối, đến việc đưa Kiến nghị thay thế Hiến Pháp, xóa bỏ sự hiến định quyền lãnh đạo của Đảng, tách quân đội và công an khỏi Đảng, thay đổi chế độ! Thật e ngại khi có những khái niệm trở thành “mốt” của ngôn ngữ chính trị. Như chuyện phúc quyết toàn dân Dự thảo Hiện pháp từng được từ Dương Trung Quốc, Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường đến cựu Chủ tịch Quốc Hội Nguyễn Văn An đều cho rằng Dự thảo Hiến pháp cần phải được phúc quyết toàn dân. Nhưng nhìn một cách thực tế, nếu như vậy, lá phiếu của các vị cũng chỉ có giá trị ngang với bà bán cá, bán rau không hiểu chữ Hiến pháp là gì. Như vậy liệu kết quả phúc quyết toàn dân sẽ là tốt và đúng đắn hơn chăng?

Sự tan rã của Liên Xô là do một loạt nguyên nhân sâu xa về lý luận và thực tiễn. Để rồi cuối cùng chính là việc Goóc-ba-chốp đã bị Enxin đánh bại.

Ngoài những nguyên nhân chính như trên, sự tan rã của Liên Xô cũng có sự góp sức không nhỏ của Phương Tây. Từ năm 1989, Gooc-ba-chov bắt đầu cải tổ làm tình hình kinh tế ngày càng xấu đi, ông ta đã phải quỳ gối cầu viện phương Tây, mở đường cho Phương Tây thực hiện mong ước xóa xổ Liên Xô bằng mồi nhử kinh tế. 5-1991, Gooc-ba-chov đã cử một nhà kinh tế đi Mỹ cùng các chuyên gia Mỹ lập kế hoạch Harvard. Theo đó, mỗi năm phương Tây sẽ viện trợ cho Liên Xô từ 30 tỷ - 50 tỷ USD, tổng cộng trong 5 năm là 150 -200 tỷ USD, đáp lại Liên Xô phải thực hiện cải tổ. Nhưng thực chất Tổng thống Nixon đã nói: “Lợi ích chiến lược lúc này không phải là cứu vớt Moscow về kinh tế mà là phá hủy chế độ XHCN ở Liên Xô”. Kết quả Liên Xô không nhận được một xu nào. Dù vậy, Gooc-ba-chov đã “đâm lao thì phải theo lao”, vẫn phải làm theo con đường phương Tây dẫn dụ. Nhờ đó, riêng Gooc-ba-chov đã được phương Tây trả công bằng giải Nobel hòa bình năm 1990 và rất nhiều tiền dưới hình thức nhuận bút và hình thức khác. 

Dù vậy, khi trở thành kẻ bên lề lang thang, Gooc-ba-chov vẫn không thoát khỏi mặc cảm là tội phạm chủ chốt làm tan vỡ Liên Xô và đã phải thú nhận sự nghiệp chính trị của mình là thất bại.

Với Enxin, một người có bản chất chống đối thể chế Liên Xô, phương Tây cũng coi là đối tượng vận động trọng điểm để tìm cách phân hóa Liên Xô. Khi Enxin có được thế lực, đã được mời thăm Hoa Kỳ và được tiếp đón trọng thị. Enxin đã báo đáp ân huệ mà Hoa Kỳ dành cho mình bằng cách tháng 12-1991, trước khi mật bàn với lãnh đạo Ukraine về việc giải thể Liên Xô, ông đã ta thông báo việc này với Hoa Kỳ.

Như vậy, từ sai lầm và tham vọng, Gooc-ba-chov và Enxin đã làm tay sai cho Phương Tây phá nát chính Tổ Quốc của mình. Mục đích chính của Phương Tây chỉ là phá vỡ đối trọng chủ yếu trên bàn cờ thế giới, chứ không phải vì dân chủ tiến bộ cho người dân Liên Xô! Nên xong việc, những nước thuộc Liên Xô cũ chỉ như dạng chư hầu vương vãi của họ! Cuối cùng việc Liên Xô tan rã chỉ tạo điều kiện cho thế giới trở thành đơn cực nguy hiểm. Trong lịch sử, ta từng thấy quân Nguyên Mông muốn thống trị thế giới như thế nào, rồi bọn Phát xít từng thực hiện tham vọng “làm cỏ” thế giới như thế nào!

Sự tan rã Liên Xô chính là vì người ta nhu nhược không dám bắt giam Gooc-ba-chov, còn chuyện Gooc-ba-chov thua Enxin cũng chính là vì Gooc-ba-chov không dám bắt giam Enxin! Để rồi Tổng thống Nga Putin, người được hưởng lợi nhiều nhất từ sự tan rã của Liên Xô, vẫn phải chua xót nói: “Sự sụp đổ của Liên bang Xô Viết là một thảm họa địa chính trị lớn nhất của thể kỷ 20”. Đến cả Solzhenitsyn, tác giả đã kịch liệt phủ định Stalin khi suy ngẫm lại cũng phải thừa nhận “Tôi đã hại Tổ quốc Nga”. Còn cựu Tổng thống Ukraine Kravchuk, một trong ba nhân vật tham gia ký kết hiệp định giải thể Liên Xô sau này cũng nói: “Nếu như năm 1991, tôi biết được cục diện đất nước sẽ phát triển đến như cục diện hôm nay thì khi đó tôi đã nhất quyết chặt đứt cánh tay mình chứ không ký vào Hiệp định”.

Con người luôn có phần con và phần người vì vậy các nhà tư tưởng, các nhà khoa học xã hội đã đặt ra các biện pháp để phát huy phần người và khống chế phần con, như nhà nước thì có luật pháp còn nền chính trị Liên Xô từng có nguyên tắc tập trung dân chủ. Hai vế của nguyên lý này luôn phải cân bằng và tùy thuộc vào thực tế, nếu không đều dẫn đến tai họa. Bài học từ sự tan rã Liên Xô thật đau đớn. Chỉ có con người xây dựng nhưng sự đập phá cũng chính từ bàn tay con người. Những kẻ dốt, ác nhưng lại tham vọng chính là những kẻ phá hoại. Những kẽ hở, những sai lầm của công tác cán bộ giúp chúng có vị trí và dần tạo được thế lực để rồi gây họa. Thật e ngại trước tình trạng ở ta cũng có không ít công chức cao cấp vào Đảng chỉ để cầu quyền lợi, hưu rồi không cần nữa thì trở mặt chống Đảng. Kỳ lạ hơn nữa là có cả một số hồi còn đương chức. Như trường hợp Phạm Xuân Nguyên chẳng hạn, là một trưởng phòng của Viện Văn, một Chủ tịch Hội Nhà Văn Thủ đô Hà Nội, nhưng một tay nhận Huy hiệu 30 năm tuổi Đảng còn một tay lại ký tên trong Danh sách đòi lật Đảng! Tất nhiên không phải họ ngu dốt không phân biệt được tốt xấu, đúng sai, mà chính là họ đã bất chấp tất cả để trục lợi. Vì lĩnh vực truyền thông có không ít người mang danh nhà báo nhưng yếu kém về tri thức, về nhận thức chính trị, nên vẫn đưa tin và hình ảnh của Phạm Xuân Nguyên với tư cách là một nhà phê bình văn học uy tín. Phạm Xuân Nguyên hiện đã mất chức, nhưng lại xuất hiện Nguyễn Quang Thiều ở cấp cao hơn, có sức phá hủy nền văn chương chân chính mạnh hơn, và tác động xấu đến nền chính trị tư tưởng ghê gớm hơn.

Phải chăng vì bàng quan, vì vô cảm, hay vì xã hội ta không còn chuẩn mực của đạo lý nữa nên mới có tình trạng trắng đen lẫn lộn, thiện ác bất minh như vậy?

Môi Trường ST.