Tiếp tục vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật ở nước ta hiện nay

 Nhờ thành quả sau gần 35 năm đổi mới, diện mạo đất nước ta đã hoàn toàn thay đổi. Việt Nam đạt được những thành tựu mang tính lịch sử trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế. Trong thành tích chung đó có đóng góp rất quan trọng của hệ thống pháp luật được xây dựng dựa trên nền tảng tư tưởng Hồ Chí Minh. Bước vào giai đoạn phát triển mới, công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật đang đứng trước cả thời cơ và những thách thức mới, đòi hỏi các cán bộ tham gia công tác tư pháp, pháp luật cần tiếp tục quán triệt sâu sắc, vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh để giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ra, tập trung thực hiện các giải pháp sau:

Thứ nhất, cần quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng, hoàn thiện pháp luật, với tinh thần “việc gì có lợi cho dân… phải hết sức làm. Việc gì có hại đến dân… phải hết sức tránh”, sớm xây dựng hệ thống pháp luật Việt Nam thống nhất, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận với chi phí tuân thủ thấp, có hiệu lực, hiệu quả cao, có sức cạnh tranh quốc tế, lấy quyền và lợi ích hợp pháp của người dân là trung tâm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, bảo đảm yêu cầu phát triển bền vững kinh tế - xã hội và quốc phòng, an ninh trong điều kiện mới.

Thứ hai, tiếp tục quan tâm hoàn thiện thể chế về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, chú trọng bảo đảm quyền con người, phát huy quyền tự do dân chủ của nhân dân đã được đề ra trong các chủ trương, nghị quyết của Đảng và Hiến pháp 2013, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính và cải cách tư pháp, kiên quyết, kiên trì thực hiện các giải pháp phòng, chống tham nhũng, bảo đảm xây dựng bộ máy nhà nước thực sự trong sạch, vận hành thông suốt, hiệu lực, hiệu quả, vì nhân dân. Tạo điều kiện để người dân thực hiện quyền dân chủ trực tiếp và các quyền tự do, dân chủ khác, tạo thêm động lực cho cải cách, đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước, các thiết chế trong hệ thống chính trị; đồng thời cụ thể hóa Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 khóa XII về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Thứ ba, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa theo tiêu chuẩn hiện đại, có sự cạnh tranh và phù hợp với các thông lệ quốc tế, bảo đảm tối đa quyền sở hữu tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, quyền tự do hợp đồng và tự do kinh doanh, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho việc thúc đẩy nền kinh tế phát triển nhanh và bền vững, tận dụng hiệu quả các cơ hội và ứng phó kịp thời với những thách thức từ cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Quan tâm xây dựng khung chính sách, pháp luật đối với hệ thống chính quyền điện tử hướng tới nền kinh tế số. Xây dựng, thử nghiệm, hoàn thiện khung khổ pháp lý cho các mô hình kinh doanh mới ứng dụng công nghệ cao, mô hình kinh tế chia sẻ, giao dịch, quản lý các tài sản kỹ thuật số, đầu tư mạo hiểm, các phương thức thanh toán mới, hệ thống xác thực và định danh điện tử.

Thứ tư, hoàn thiện cơ chế để chủ động hội nhập quốc tế, trong đó trọng tâm là hội nhập kinh tế quốc tế, bảo đảm phát triển kinh tế bền vững, tự chủ, gắn với yêu cầu củng cố quốc phòng, an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Thứ năm, tổ chức tốt việc thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm sự tham gia thực chất của người dân vào hoạt động xây dựng, pháp luật, coi trọng và đầu tư thỏa đáng cho công tác điều tra, khảo sát thực tiễn, phân tích chính sách trong hoạt động xây dựng pháp luật, sớm chuyên nghiệp hóa các hoạt động phân tích chính sách và soạn thảo pháp luật.

Thứ sáu, đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả việc tổ chức thi hành pháp luật nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, bảo đảm thượng tôn pháp luật trở thành chuẩn mực ứng xử phổ biến trong các cơ quan nhà nước, tổ chức đoàn thể, các thiết chế khác trong hệ thống chính trị và trong đời sống thường nhật của cá nhân, doanh nghiệp. Khẩn trương đẩy mạnh nghiên cứu, hoàn thiện pháp luật về tổ chức thi hành và theo dõi thi hành pháp luật, quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp và mọi công dân trong việc thi hành pháp luật và theo dõi tình hình thi hành pháp luật.

Kiện toàn và đổi mới về tổ chức, bộ máy, biên chế làm công tác tổ chức thi hành và theo dõi thi hành pháp luật theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng được yêu cầu hội nhập quốc tế. Nghiên cứu thành lập cơ quan chuyên trách theo dõi thi hành pháp luật theo hướng tinh gọn, hiệu quả từ Trung ương xuống địa phương. Các bộ, ngành Trung ương cần bố trí sắp xếp bảo đảm có cán bộ chuyên trách về tổ chức thi hành và theo dõi thi hành pháp luật; các địa phương cần bố trí biên chế pháp chế chuyên trách tại các sở, ngành chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân cấp tỉnh để thực hiện nhiệm vụ công tác pháp chế nói chung và làm đầu mối công tác tổ chức thi hành và theo dõi thi hành pháp luật nói riêng. Xây dựng được đội ngũ cán bộ làm công tác thi hành pháp luật có năng lực chuyên môn và bản lĩnh, phẩm chất chính trị, nghề nghiệp vững vàng, thông qua việc lập quy hoạch, kế hoạch đào tạo, xây dựng chương trình khung đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn và dài hạn, nâng cao trình độ chuyên môn cho lực lượng cán bộ  công chức làm công tác thi hành pháp luật tại các bộ, ngành, địa phương. Tăng cường năng lực phản ứng chính sách trong quá trình tổ chức thi hành pháp luật, đặc biệt là việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân và doanh nghiệp về tình hình thi hành pháp luật(30). Thiết lập kênh thông tin đa dạng, thuận lợi, bảo mật để người dân, doanh nghiệp phát huy tính tự giác, kịp thời khiếu nại, tố cáo về những hành vi nhũng nhiễu, tiêu cực của cán bộ, công chức, viên chức trong thực thi pháp luật./.