Những nhiệm vụ, giải pháp hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta

 

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN. Về mục tiêu: Tiếp tục hoàn thiện và nâng cao chất lượng thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN đầy đủ, đồng bộ, hiện đại, hội nhập; tạo môi trường thuận lợi để huy động, phân bổ và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, thúc đẩy đầu tư, sản xuất kinh doanh; giải quyết tốt hơn mối quan hệ giữa Nhà nước và thị trường, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo; gắn kết hài hòa, hiệu quả thị trường trong nước và quốc tế; nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, nhằm đưa đất nước phát triển có công nghiệp theo hướng hiện đại, vượt qua mức thu nhập trung bình thấp vào năm 2025, là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045(4).

Những nhiệm vụ, giải pháp hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta được nêu trong phần phương hướng, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 - 2025. Đó là: Thống nhất và nâng cao nhận thức về phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN; Tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn; Nâng cao chất lượng, hiệu quả quản trị quốc gia, xây dựng và thực thi pháp luật, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch; Tiếp tục phát triển đầy đủ, đồng bộ các yếu tố thị trường, các loại thị trường; Tiếp tục thúc đẩy phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp; Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ; nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế. Những nhiệm vụ, giải pháp này có tính đột phá chiến lược, nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, tạo môi trường, động lực, nguồn lực cho phát triển kinh tế nhanh và bền vững. Đồng thời, giữa chúng có mối quan hệ chặt chẽ, thống nhất, đồng bộ, hiệu quả; thể hiện sự sáng tạo, khát vọng phát triển, sức mạnh và ý chí, quyết tâm sắt đá của toàn Đảng và Nhân dân ta, phù hợp với tình hình thực tiễn, có tính khả thi cao trong tổ chức thực hiện.

Quá trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta cần đặc biệt coi trọng xây dựng và thi hành pháp luật, bảo đảm đúng tiến độ, chất lượng, đầy đủ, đồng bộ, khả thi, hiện đại, hội nhập quốc tế. Tiếp tục hoàn thiện thể chế về sở hữu, phát triển các thành phần kinh tế, các loại hình doanh nghiệp, kinh tế hợp tác, các yếu tố, các loại thị trường để nền kinh tế thị trường vận hành đồng bộ theo hướng hiện đại và hội nhập quốc tế; trong đó, trọng tâm là thị trường các yếu tố sản xuất, nhất là thị trường quyền sử dụng đất, khoa học - công nghệ. Huy động, sử dụng các nguồn lực thực hiện theo cơ chế thị trường. Như vậy, Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đã bám sát, vận dụng đúng quy luật khách quan của kinh tế thị trường, thông lệ quốc tế và phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội ở nước ta. Điều đó làm cho thị trường, nhất là thị trường các yếu tố sản xuất hoạt động đồng bộ, đầy đủ, thông suốt và trở thành yếu tố quyết định trong phân bổ nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam…

Phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta là việc làm mới mẻ, chưa có tiền lệ. Quá trình đó, có nhiều vấn đề về lý luận và thực tiễn đặt ra cần phải tiếp tục nghiên cứu, giải quyết kịp thời, thỏa đáng. Theo đó, cần nhất quán trong nhận thức và hành động của mỗi cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân những vấn đề cơ bản sau:

Một là: Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN là nhiệm vụ mới mẻ, quan trọng, vừa cấp bách, vừa lâu dài của cả hệ thống chính trị, phải dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn; không thể tùy tiện, chủ quan duy ý chí, không thể nóng vội một sớm một chiều. Cần chủ động tổng kết thực tiễn, nghiên cứu, bổ sung và phát triển lý luận về thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN. Đặc biệt, cần tiếp tục nghiên cứu, làm rõ bản chất, đặc trưng và cơ chế vận hành của thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta; mối quan hệ, tác động qua lại của thể chế kinh tế ấy với các lĩnh vực khác của đời sống xã hội.

Hai là: Cần tiếp tục đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy và phương thức hoạt động của Ðảng, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng đáp ứng yêu cầu lãnh đạo phát triển kinh tế trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực hiện nay có nhiều diễn biến mới rất nhanh chóng, phức tạp và khó lường; bảo đảm cho hoạt động lãnh đạo của Đảng đồng bộ, toàn diện, hiệu quả trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong phát triển kinh tế và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN.

Ba là: Tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước đối với nền kinh tế thị trường định hướng XHCN thông qua hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách, nguyên tắc, công cụ, đòn bẩy kinh tế, đảm bảo đồng bộ, hiệu quả. Đẩy nhanh xây dựng khung chính sách, pháp luật đối với xây dựng chính quyền điện tử hướng tới chính phủ số, nền kinh tế số (Digital Economic) theo kịp khu vực và thế giới. Xây dựng, thử nghiệm, hoàn thiện khung khổ pháp lý cho các mô hình kinh doanh mới. Sớm hoàn thành việc xây dựng và khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu lớn (Big Data) và nền tảng kết nối, chia sẻ quốc gia. Nhận thức đúng đắn, đầy đủ và xử lý hiệu quả mối quan hệ giữa Nhà nước, thị trường và xã hội trong quá trình phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN. Gắn tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội, bảo đảm an sinh, nâng cao phúc lợi xã hội và bảo vệ môi trường; khuyến khích làm giàu đi đôi với tích cực xóa đói, giảm nghèo bền vững, nhất là đối với vùng nông thôn, vùng núi, Tây Nguyên, vùng căn cứ địa cách mạng, biên giới, hải đảo, vùng di dân, tái định cư.

Bốn là: Ðẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận trong Ðảng, trong các tầng lớp nhân dân và trong xã hội đối với các chủ trương, chính sách của Ðảng. Phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị và của toàn xã hội trong quá trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta.

Năm là: Tiếp tục nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, đề xuất các giải pháp nhằm giải quyết tốt mối quan hệ giữa phát triển nền kinh tế theo những quy luật khách quan của thị trường với bảo đảm định hướng XHCN; giữa phát triển nhanh, bền vững nền kinh tế đất nước với bảo đảm sự ổn định về chính trị - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh và sự bền vững của chế độ XHCN. Nhân lên những giá trị tốt đẹp, bản chất của chủ nghĩa xã hội; giảm thiểu, hạn chế đến mức thấp nhất những tiêu cực, khuyết tật của kinh tế thị trường đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội, truyền thống tốt đẹp và bản sắc văn hóa của dân tộc.

Nghiên cứu các văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng cho chúng ta thấy rõ sự nhất quán, kế thừa và phát triển trong nhận thức, tư duy của Đảng về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN trong điều kiện nước ta hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới, trong bối cảnh toàn cầu hóa và tác động mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Điều đó càng khẳng định tư duy đúng đắn, sáng tạo và bản lĩnh vững vàng của Đảng ta trước thời cuộc. Tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, chủ động, sáng tạo xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện hiệu quả quan điểm, chủ trương và Nghị quyết của Đảng ở các cấp, các ngành, các lĩnh vực; đồng thời, kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái của các thế lực thù địch, cơ hội chính trị, là trách nhiệm chính trị và vinh dự của mỗi cán bộ, đảng viên.