Một bài thơ, ca khúc đi cùng năm tháng

 

Theo lời kể của nhà thơ Nguyễn Đình Thi, Mùa thu năm 1974, ông cùng các nhà thơ Tế Hanh, Phạm Tiến Duật và nghệ sĩ nhiếp ảnh Đinh Đăng Định cùng vào Trường Sơn trên một chiếc xe. Xe đang chạy trên đường bỗng thấy một anh bộ đội cứ giơ hai tay ra hiệu cho xe dừng lại và chỉ lên trời. Thấy vậy, bốn người vội rời khỏi xe, tìm vào một hẻm núi trú ẩn. Bỗng một tiếng nổ vang trời, chiếc xe tan tành, nhưng may mắn tất cả đều sống sót. Sau đó bốn người lại tiếp tục đi bộ, trên đường đi ông thấy nhiều bộ đội kéo pháo, xe tải và người đi nườm nượp, vội vã, hối hả. Ông đoán biết là sắp có một trận đánh lớn, nhưng điều ngạc nhiên là nhiều phụ nữ, nhiều em gái trẻ trung, mảnh mai đứng ở những nơi nguy hiểm để dẫn đường cho xe vượt qua suối hoặc qua những đoạn đường khó. Ông nhớ lại, hồi kháng chiến chống Pháp cũng thấy vậy, dân công trở gạo, mang vũ khí, tải đạn, làm y tá, đa phần là phụ nữ. Họ ra tận chiến hào cùng bộ đội đánh giặc. Nguyễn Đình Thi chưa thấy ở đâu trong cuộc chiến tranh vệ quốc, phụ nữ lại tham gia đông đảo, hồn nhiên, dũng cảm và lạc quan như ở Việt Nam. Cứ thế, nghĩ và đi, cuối cùng nhà thơ và đồng đội đã vượt qua nhiều chặng đường nguy hiểm. Và một lần đến những cánh rừng giáp Lào, ông thấy mùa thu ở đây rừng chuyển màu toàn lá đỏ, rất lạ và rất đẹp. Ông đã nhặt một chiếc lá ép vào cuốn sổ. Tối đó, cảm xúc về những cô gái trên chiến trường ác liệt, về rừng lá mùa thu đã tạo nên thi hứng để ông viết bài thơ Lá đỏ:

Gặp em trên cao lộng gió
Rừng lạ ào ào lá đỏ
Em đứng bên đường như quê hương
Vai áo bạc quàng súng trường.
Đoàn quân vẫn đi vội vã
Bụi Trường Sơn nhoà trời lửa.
Chào em, em gái tiền phương
Hẹn gặp nhau nhé giữa Sài Gòn.
Em vẫy cười đôi mắt trong.

Bài thơ này đã được nhạc sĩ Hoàng Hiệp phổ nhạc thành bài hát Lá đỏ. Bài hát nhanh chóng trở nên nổi tiếng, được rất nhiều người yêu thích và trở thành ca khúc bất hủ đi cùng năm tháng: “Gặp em trên cao lộng gió. Rừng Trường Sơn ào ào lá đỏ. Em đứng, đứng ở bên  đường như quê hương vai áo bạc quàng súng trường. Đoàn quân vẫn đi vội vã. Bụi Trường Sơn nhoà trong trời lửa. Chào em, em gái tiền phương, ơi em gái tiền phương, hẹn gặp nhé giữa Sài Gòn. Chào em, em gái tiền phương, ơi em gái tiền phương, hẹn gặp nhé giữa Sài Gòn. Hẹn gặp nhé giữa Sài Gòn”./.