Yêu cầu đối với tầm nhìn lãnh đạo

 

Tầm nhìn của người lãnh đạo phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố chủ quan và khách quan. Về mặt chủ quan, đòi hỏi người lãnh đạo phải có những kỹ năng, những yếu tố: tri thức, trí tuệ, kinh nghiệm; khả năng đổi mới tư duy; phân tích tổng thể, chiến lược; dự báo, dự đoán; tính thực tiễn, hiệu quả, rõ ràng.

        Vừa khái quát vừa cụ thể và sinh động

Tầm nhìn là viễn cảnh về tương lai nhưng cần nỗ lực hiện thực hóa ngay từ hôm nay. Khác với các hình thức kế hoạch khác, với tầm nhìn, bức tranh về tương lai được hiện thực hóa đến đâu lại được bổ sung thêm đến đó.

Tầm nhìn là hình dung chung về tương lai, chưa được định dạng cụ thể trong hiện tại nhưng khi được chia sẻ và được sở hữu, tầm nhìn được mỗi cá nhân hình dung một cách cụ thể và rõ nét, với những hình dung cụ thể theo góc nhìn và diễn đạt cùa người chia sẻ tầm nhìn và người tiếp nhận tầm nhìn. Từ một hình dung chung, tầm nhìn cho phép người ta tự do tưởng tượng, hình dung về các khía cạnh, quá trình, hệ quả, các thành tố, các diễn tiến của điều sẽ xảy ra.

Tầm nhìn trở thành là một tuyên bố chung của tất cả các thành viên, tất cả mọi người liên quan, nhưng lại thuộc sở hữu của riêng từng người, gắn với những thứ cụ thể mà mỗi cá nhân gắn được Vơj mình, đồng thời được hiện thực hóa bởi từng người.

Chính vỉ vậy, hiện thực hóa tầm nhin là công việc cần sự kiên định và do vậy không hề dễ dàng. Đó có thể là lý do vì sao không ít nhà lãnh đạo không gọi tên tầm nhỉn lãnh đạo.

        Tạo được cảm hứng

Một tầm nhìn tốt cần được diễn đạt và thôi thúc theo đuổi với đam mê và tạo ra được niềm tin, tạo ra sự lạc quan, khích lệ người khác hành động và hiện thực hóa nó.

 “Là một lãnh đạo có tầm nhìn không phải là có khả năng phát biểu và hô hào đám đông... Lãnh đạo có tầm nhìn là giải quyết những vấn đề hàng ngày với tầm nhìn trong đầu”^[1].

tầm nhìn lãnh đạo công làm lay động, nao nức lòng người với một sự “lộng ngôn” khá mỏng manh.

Thứ nhất, xuất phát từ một niềm tin mãnh liệt về một tương lai có thể; nên đòi hỏi một ỷ chí quyết liệt, một quá trình thiết kế và tô chức “thi công” nghiêm túc và có trách nhiệm để làm tốt nhất vì tương lai xán lạn đó. Nói cách khác, lãnh đạo thông qua “nói đi đôi với làm”, thông qua làm mẫu và làm gương.

Thứ hai, cũng làm người nghe xúc động nhưng vì mục đích thực dụng là muốn thu phục lòng người một cách nhanh chóng và dễ dàng mà không đảm bảo một cam kết đối với kết quả. Chính vì vậy tuyên bố tầm nhìn và theo đuổi tầm nhìn nói riêng hay tạo dựng văn hóa tổ chức nói chung phản ánh ý thức trách nhiệm, bản lĩnh và năng lực lãnh đạo_ệ

Các tuyên bố tầm nhìn luôn tạo ra nhiều phản ứng và kèm theo đó là các rủi ro để trở thành hiện thực. Một tầm nhìn tạo được gắn với mong muốn thay đổi vị thế bản thân, tình thế và bối cành dựa trên các quyết định sự phù hợp, các phương thức có tính sáng tạo và hiệu quả, khả thi. Quan niệm của Senge¹ - một bậc thầy về văn hóa tổ chức về tầm nhin cũng cần được tham khảo khi ông chỉ ra rằng: “một tầm nhìn tập trung ưu tiên vào việc đánh bại đối thủ có thể làm yếu đi tổ chức về lâu dài”.

       Có tính khả thi

Tư duy và tầm nhìn lãnh đạo chỉ thực sự có sức lôi cuốn và tạo ra giá trị khi được triển khai trên thực tiễn.

Tính khả thi cùa tầm nhìn lãnh đạo có thể không nằm trên câu chữ trong tuyên bố tầm nhìn mà nằm ở tiến trình hiện thực hóa trong hành động thực tiễn hàng ngày.

Một tầm nhìn quá xa ròi hiện thực sẽ chi là một “cái bánh vẽ” không có tính khả thi, một lời hứa viển vông, không làm cho những người sáng suốt tin và theo.

Chính vì vậy, tính khả thi của tầm nhìn lãnh đạo cần được đảm bảo thông qua một loạt cơ chế như khả năng nhận diện đánh giá đúng thực trạng, tỉm ra đúng nguyên nhân của thực trạng đó, cởi mở trong việc chia sẻ với các bên liên quan, được hiện thực hóa thông qua một quá trình gồm nhiều hành động như lựa chọn chiến lược, ra quyết định, dùng người, tổ chức quá trình kiến tạo tri thức... một cách dân chủ.

---

^[1]  Senge Peter M'_Ề Nguyên tắc thứ năm: Tư duy hệ thống, bản dịch của Dũng Tiên» ThuyNga Nxb.Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh, t.2,2004, tr.167.

Senge, Peter M.: Nguyên tẳc thứ năm: Tư duy hệ thống, bản dịch của Dũng Tiến, Thúy Nga, Nxb.Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh, 2004, t.2°tr. 144.