Làm rõ thêm về chiến lược "diễn biến hòa bình"

 

Thuật ngữ “diễn biến hòa bình” xuất hiện lần đầu tiên trong sinh hoạt chính trị quốc tế vào năm 1949. Ngày 20 - 7 - 1949, ngoại trưởng Mỹ lúc đó là Akisơn trong một bức thư gửi Tổng thống Tơruman đã sử dụng khái niệm “diễn biến hòa bình” để chỉ sự chuyển hóa chế độ xã hội chủ nghĩa thành chế độ tư bản chủ nghĩa. Sau đó khái niệm này đã nhanh chóng trở thành phổ cập trên thế giới.

Bộ trưởng ngoại giao Mỹ A.Đalét là người đầu tiên đề xuất chiến lược “diễn biến hòa bình” vào đầu những năm 1950. Trong bản tường trình trước Quốc hội Mỹ ngày 15 -1 - 1953, ông ta cho rằng: “Muốn giải phóng nhân dân bị nô dịch ở các nước xã hội chủ nghĩa cần phải dùng phương pháp phi chiến tranh”, tức là dùng “thủ đoạn hòa bình để giành thắng lợi” và nhấn mạnh rằng “những ai không tin tưởng vào sức ép tinh thần và sức ép tuyên truyền có thể sản sinh ra hậu quả thì quả thực là người đó không hiểu biết”. Ông ta chủ trương thúc đẩy “những thay đổi theo hướng đi lên” trong các nước xã hội chủ nghĩa, gửi gắm hy vọng vào những người thuộc thế hệ thứ ba, thứ tư ở các nước xã hội chủ nghĩa.

Chiến lược “diễn biến hòa bình” ra đời từ những năm 1950 và đã được chúng đẩy mạnh thực hiện ngay từ thời kỳ đó nhưng trên thực tế cho đến những năm 1980 thì nó vẫn chỉ là một thủ đoạn hỗ trợ cho đòn tiến công quân sự. Khi cải tổ, cải cách, đổi mới ở các nước xã hội chủ nghĩa diễn ra trên quy mô sâu rộng kèm theo không ít những sai lầm thì các nhà chiến lược của chủ nghĩa đế quốc coi đó là thời cơ ra tay thuận lợi để trong một thời gian hai ba chục năm đánh một trận “chiến tranh thế giới mới không có khói súng”.

Năm 1988, trong cuốn Năm 1999 – chiến thắng không cần chiến tranh, Ních xơn, cựu Tổng thống Mỹ, đã tổng kết kinh nghiệm thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” đối với các nước xã hội chủ nghĩa, trình bày một cách toàn diện mục tiêu chiến lược và thủ đoạn chiến lược, nhằm thông qua “diễn biến hòa bình” để giành chiến thắng không cần chiến tranh.

Chiến lược “diễn biến hoà bình” là chiến lược cơ bản của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch nhằm lật đổ chế độ chính trị - xã hội của các nước xã hội chủ nghĩa từ bên trong, chủ yếu bằng biện pháp phi quân sự. Mục tiêu cuối cùng của chiến lược “diễn biến hoà bình” là nhằm xóa bỏ các nước xã hội chủ nghĩa, xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, làm sụp đổ chế độ chính trị ở các nước xã hội chủ nghĩa mà không cần phải phát động chiến tranh.

Tính chất phản động của chiến lược “diễn biến hoà bình” được thể hiện ở tiêu điểm mục tiêu xoá bỏ chủ nghĩa xã hội với tư cách là một hình thái kinh tế - xã hội tiên tiến nhất và là xu thế vận động, phát triển của tiến bộ xã hội.

Chống phá các nước xã hội chủ nghĩa một cách toàn diện trên tất cả các mặt, các lĩnh vực của đời sống xã hội như chính trị - tư tưởng, kinh tế, văn hoá - xã hội, quốc phòng - an ninh là nội dung bao trùm, xuyên suốt của chiến lược “diễn biến hoà bình”. Các thế lực thù địch đòi dân chủ hoá chính trị, tự do hoá kinh tế, và áp đặt văn hoá, lối sống tư sản; kết hợp răn đe quân sự để phá hoại, làm suy yếu từ bên trong các nước xã hội chủ nghĩa; kích động các mâu thuẫn trong xã hội, tạo ra lực lượng đối lập núp dưới chiêu bài tự do, dân chủ, nhân quyền, tự do tôn giáo, sắc tộc; khuyến khích tư nhân hoá về kinh tế và đa nguyên chính trị; truyền bá mô hình chính trị, kinh tế, văn hoá, lối sống của chủ nghĩa tư bản, làm mơ hồ giai cấp và đấu tranh giai cấp trong nhân dân lao động; làm phai nhạt mục tiêu, lý tưởng xã hội chủ nghĩa ở một bộ phận nhân dân lao động, nhất là tầng lớp thanh niên, học sinh, sinh viên; chúng triệt để khai thác và lợi dụng những khó khăn, thiếu sót của Đảng, Nhà nước xã hội chủ nghĩa trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, tạo nên sức ép, từng bước chuyển hoá và làm thay đổi đường lối chính trị, chế độ xã hội theo quỹ đạo của chủ nghĩa tư bản.

Chiến lược “diễn biến hòa bình” của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch dùng để chống chủ nghĩa xã hội và phong trào cách mạng thế giới, có những đặc trưng cơ bản là:

Tiến hành chiến lược này nhằm từng bước giành ảnh hưởng có lợi và đánh bại chủ nghĩa xã hội, dập tắt phong trào cách mạng thế giới không phải bằng chiến tranh, mà bằng phương thức “hòa bình”. “Diễn biến hòa bình” là cuộc chiến tranh không có xe tăng, đại bác, không có khói thuốc súng nhưng cực kỳ nguy hiểm.

Cuộc chiến tranh này diễn ra thông qua “công cụ mềm”: ngoại giao, kinh tế, văn hóa, tư tưởng rồi đến chính trị, và cuối cùng khi cần mới dùng đến vũ lực. Tuy dùng công cụ mềm, nhưng chúng luôn coi sức mạnh quân sự là phương tiện răn đe, là áp lực hậu thuẫn hữu hiệu nhất. Quan điểm này được R.Ních-xơn, cựu tổng thống Hoa Kỳ nói rất rõ rằng: Một điều kiện tiên quyết để thực hiện diễn biến hòa bình là đòn răn đe về quân sự.

Cuộc chiến tranh dưới nhãn hiệu “diễn biến hòa bình” chủ yếu dùng lực lượng gián tiếp là con người và phương tiện mọi mặt của chính đối phương, đánh phá từ trong nội bộ kết hợp với hỗ trợ bên ngoài làm cho đối phương sụp đổ và tan rã nhanh chóng, nhưng người ta dễ mơ hồ, ngộ nhận rằng chủ nghĩa tư bản đã thay đổi về bản chất, không còn hiếu chiến.

Chiến lược “diễn biến hòa bình” chủ yếu dựa trên các mối quan hệ xã hội để luồn lách sử dụng theo ý đồ của kẻ chủ mưu bằng những thủ đoạn khôn khéo, tinh vi tạo nên sức “hủy diệt” lớn từ bên trong, đẩy đối phương đến trạng thái suy yếu toàn diện dẫn đến rối loạn nội bộ và sụp đổ nhanh, rất nhẹ nhàng êm ả mà kẻ chủ mưu vẫn tạo được vỏ bọc “vô tư”, “trong sạch”, “hữu nghị”, “nhân đạo”, “không can thiệp vào công việc nội bộ” của nước khác.

Phương tiện chủ yếu để đạt mục đích trong thực hiện “diễn biến hòa bình” là sự hấp dẫn về vật chất, biểu hiện qua giá trị của đồng đô la, núp dưới danh nghĩa viện trợ của các tổ chức kinh tế, xã hội, văn hóa…, bằng con đường quan hệ Nhà nước, hoặc phi chính phủ (kể cả dưới danh nghĩa của Liên hợp quốc), được tiến hành rất đa dạng và linh hoạt, làm cho người ta lóa mắt, bập phải mồi câu là mê muội, khó thoát.

Chiến lược “diễn biến hòa bình” mang tính chất toàn cầu, về không gian, thời gian là không có giới hạn. Đặc trưng này phản ánh tính quy mô, không chiến tuyến, dai dẳng của cuộc chiến tranh gậm nhấm lòng người, phá từ trong nội bộ, kết hợp với hỗ trợ tích cực từ bên ngoài, làm tiêu tan ý chí của đối phương.

Nhịp điệu phát triển và kết cục của “diễn biến hòa bình” diễn ra từ từ, không vội vã, ít khốc liệt như chiến tranh vũ lực nhưng hiệu quả thu được lại rất lớn, thậm chí như trong mơ, vượt xa dự đoán và mong đợi khi nó đã chín muồi. Kẻ thua cuộc vì mất cảnh giác phải cay đắng, nuối tiếc cơ đồ hầu như còn nguyên vẹn nhưng đã nằm trong tay người khác, không còn quần chúng đứng về phía mình, do thế cùng mà lực thì chưa tận, đành bất lực chịu “chết đứng”, đẩy đất nước và dân tộc vào cảnh khốn cùng, lệ thuộc.

Chiến lược “diễn biến hòa bình” hướng sự tập trung chủ yếu vào việc xây dựng và sử dụng lực lượng chính trị tại chỗ, tạo dựng ngọn cờ, tập hợp lực lượng ở ngay bên trong nước đối phương để làm nội công, còn kẻ chủ mưu chỉ là lực lượng ngoại kích khi thời cơ cho phép.

Thủ đoạn cơ bản trong thực hiện chiến lược “diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch là tạo dựng và thúc đẩy những nhân tố phản động chống đối ngay trong lòng các nước xã hội chủ nghĩa, đẩy các nước này vào tình trạng khó khăn, khủng hoảng toàn diện về chính trị, tư tưởng, kinh tế, khoa học kĩ thuật, văn hoá, quân sự, ngoại giao; trong đó lấy tiến công về chính trị, tư tưởng là then chốt, kinh tế là mũi nhọn, quân sự giữ vị trí răn đe, gây áp lực hỗ trợ cho các biện pháp khác; qua đó hòng làm chuyển hoá từng bước các nước xã hội chủ nghĩa theo con đường tư bản chủ nghĩa; hoặc sử dụng lực lượng chống đối ngay trong nước kết hợp với sự hỗ trợ bên ngoài để thực hiện bạo loạn phản cách mạng, lật đổ chính quyền các nước xã hội chủ nghĩa. Trong cuốn sách “1999 - Chiến thắng không cần chiến tranh”, Ních sơn - cựu tổng thống Mỹ cho rằng, phải tạo ra khoảng trống tư tưởng ở các nước xã hội chủ nghĩa để cho tư tưởng tư sản tràn vào. Đặc biệt, cần làm xói mòn tư tưởng, đạo đức và niềm tin cộng sản của thế hệ trẻ để  “tự diễn biến”, tự suy yếu, dẫn đến sụp đổ, tan rã chế độ ở một số nước xã hội chủ nghĩa còn lại

PHAO.