LỆCH CHUẨN

Gần đây, báo chí liên tục phản ánh tình trạng lệch chuẩn trong lối sống, văn hóa ứng xử của người nổi tiếng đang có biểu hiện gia tăng, nguy cơ gây tác động xấu, làm suy giảm nghiêm trọng tình cảm, sự tin yêu của công chúng, đặc biệt là ở giới trẻ.

Thời gian qua, bên cạnh những việc làm ý nghĩa, truyền cảm hứng cho cộng đồng của đại đa số những người nổi tiếng. Đáng buồn là vẫn còn không ít hành động thể hiện lối sống, cách hành xử thiếu chuẩn mực, gây tác động xấu đến cộng đồng của một bộ phận người nổi tiếng. Có thể kể tới một số vụ bê bối tình cảm gây bức xúc dư luận, cách sống buông thả, sẵn sàng vượt qua lằn ranh về đạo đức và pháp luật của không ít người nổi tiếng đã làm bộc lộ khoảng tối trong nhận thức, dẫn đến những việc làm khó có thể được chấp nhận.

Cùng với đó là những ồn ào liên quan một số "người của công chúng" sa vào tệ nạn xã hội như cờ bạc, lô đề, mại dâm; chụp ảnh phản cảm, khoe thân trá hình; sử dụng hình ảnh cá nhân tham gia quảng cáo những sản phẩm không rõ nguồn gốc, kém chất lượng; thậm chí quảng bá tiền ảo một cách bất hợp pháp… Không ít người hâm mộ thất vọng nhận ra đằng sau ánh hào quang của người nổi tiếng mà họ hâm mộ lại đang phơi bày sự lệch lạc về tư duy và hành động.

Đáng nói, những biểu hiện lệch chuẩn về đạo đức, lối sống bị công chúng bàn luận, lên án nhiều thời gian qua phần lớn rơi vào những người đang hoạt động trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật. Bằng công nghệ lăng xê, không ít người trong số họ được nhào nặn trở thành những "ông hoàng", "bà hoàng", "nam thần", "nàng hậu"… trong khi mới chỉ có một vài dự án, hoạt động nghề nghiệp, thậm chí chưa được thẩm định sâu về chuyên môn. Sự nổi tiếng quá nhanh, quá dễ dãi với sự tung hô, săn đón quá đà của truyền thông và người hâm mộ khiến nhiều người ngộ nhận, ảo tưởng về tài năng, coi mình là trung tâm của vũ trụ. Thế nên mới có chuyện không ít "sao" tự cho mình quyền phát ngôn vô tội vạ mà chẳng cần để ý đến những tác động tiêu cực do "vạ miệng" gây ra, thậm chí đăng tải cả những thông tin giả, thông tin chưa được kiểm chứng lên trang cá nhân nhằm thu hút sự chú ý của cộng đồng.

Bên cạnh đó, môi trường mạng xã hội với khả năng tương tác, lan tỏa thông tin nhanh bị khai thác triệt để, trở thành môi trường diễn ra những cuộc "khẩu chiến"; những livestream phát vô tội vạ nhằm "bóc phốt" nhau, thậm chí xúc phạm, chửi bới, đe dọa, công kích người khác bằng những lời lẽ thô tục, vô văn hóa, không dựa trên bằng chứng xác thực chỉ để thỏa mãn sự ghen ghét, đố kị cá nhân. Hằng ngày trên không gian mạng xuất hiện nhan nhản những phát ngôn phản cảm, gây bức xức dư luận, như việc một nữ diễn viên lên tiếng "chúc mừng" người đã khuất vì đã "về với trời"; nữ diễn viên khác lại "cảm ơn cô Vy" vì giúp dân số thế giới bớt quá tải; có nam ca sĩ thì cho rằng mình là "vùng cấm" không ai có thể đụng vào…

Thật khó để liệt kê hết những phát ngôn gây sốc, thậm chí ngông cuồng của người nổi tiếng xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội cũng như ngoài đời thường. Đáng bàn là những phát ngôn chợ búa, giật gân không phải lúc nào cũng đơn giản chỉ xuất phát từ tật xấu hay sự vô ý, vô tâm, thiếu cẩn trọng, mà nhiều khi là cố tình tô vẽ, tạo ra xì-căng-đan để thu hút sự chú ý của nhiều người và đánh bóng bản thân. Nắm bắt tâm lý tò mò của một bộ phận dân chúng, các phát ngôn bạt mạng của một số người nổi tiếng liên tục được phát ra, và được chia sẻ lan truyền chóng mặt.

Thực tế người nổi tiếng luôn có sức hút, tầm ảnh hưởng mạnh mẽ với đám đông, thậm chí một số người còn được coi như thần tượng. Vì thế, sự xuống dốc về đạo đức, lối sống của một số người trong họ dù biểu hiện ở nhiều hình thức, mức độ khác nhau vẫn có nguy cơ không chỉ tạo nên sự hỗn loạn của những giá trị thật-ảo, gây ảnh hưởng đến uy tín của những người làm nghề chân chính. Nguy hiểm hơn còn tạo ra những tác động tiêu cực đến tâm lý, nhận thức của đám đông, đặc biệt là một bộ phận giới trẻ vốn dễ bị tác động, thích học và làm theo thần tượng. Những hành vi lệch chuẩn nếu xuất hiện một cách phổ biến mà không được cảnh tỉnh, chấn chỉnh kịp thời sẽ tiếp tục cổ súy cho những hành vi tương tự.

Sẽ nguy hại thế nào nếu một người đẹp chỉ nổi tiếng bằng cách khoe thân, phát ngôn gây sốc, cặp kè đại gia… cũng trở thành thần tượng của giới trẻ? Sẽ ảnh hưởng ra sao nếu người không mấy tài năng mà chỉ toàn tai tiếng cũng được tung hô, xưng tụng? Chúng ta đang nhìn thấy những cái giá quá đắt phải trả. Điều này lại càng nguy hiểm khi ngay cả những "giang hồ mạng" cũng trở thành những "idol" trên không gian ảo; bản sao của những kẻ chọn lối sống thực dụng, "đi tắt" bằng mọi giá để nổi tiếng, làm giàu nhanh chóng xuất hiện ngày càng nhiều…

Với sự vào cuộc của lực lượng chức năng cùng các ban, ngành liên quan, nhiều người nổi tiếng có hành vi ứng xử vi phạm chuẩn mực khi cung cấp, chia sẻ những thông tin nhảm nhí, độc hại, cổ súy mê tín dị đoan; một nam ca sĩ với những phát ngôn tục tĩu, vi phạm thuần phong mỹ tục đã bị xử lý nghiêm khắc. Dù chỉ là tư cách cá nhân, những người nổi tiếng cũng không có nghĩa là họ muốn phát biểu, đăng tải nội dung như thế nào cũng được mà cần phải tuân thủ luật pháp và đạo đức xã hội, nếu vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm minh./.