Chủ nghĩa yêu nước của giai cấp công nhân

Trong xã hội có giai cấp, thì chủ nghĩa yêu nước vừa mang bản sắc dân tộc, vừa dưới sự chủ đạo của hệ tư tưởng và chính quyền của giai cấp thống trị- lãnh đạo xã hội. Khái niệm chủ nghĩa yêu nước gắn liền với các khái niệm dân tộc, quốc gia dân tộc, Tổ quốc. V.Lênin đã từng nói rất đúng rằng, chủ nghĩa yêu nước nói chung là “một trong những tình cảm sâu sắc nhất, đã được củng cố qua hàng trăm hàng nghìn năm tồn tại của các tổ quốc biệt lập”. Lịch sử nhân loại cũng như lịch sử các nước trong đó có Việt Nam đã chứng minh một chân lý hiển nhiên là trong xã hội có giai cấp thì chủ nghĩa yêu nước cũng có tính giai cấp. Bởi lẽ, Tổ quốc là một môi trường kinh tế, xã hội, chính trị và văn hóa thay đổi theo lịch sử. Nó được quy định bởi không phải một tinh thần dân tộc hoặc chủng tộc thần bí nào đó mà bởi điều kiện kinh tế- xã hội. Mỗi người sống trong xã hội có giai cấp đều có lợi ích giai cấp riêng của mình và đứng trên lập trường, lợi ích đó, lập trường gia cấp đó thể hiện lòng yêu nước của mình. Trong xã hội phong kiến, có chủ nghĩa yêu nước của giai cấp quý tộc phong kiến và chủ nghĩa yêu nước của nông dân. Trong xã hội tư bản, có chủ nghĩa yêu nước của giai cấp tư sản và chủ nghĩa yêu nước  của gia cấp công nhân. Chúng ta hãy nhớ lại lời hịch đầy nhiệt huyết của Trần Hưng Đạo với các tướng sỹ của ông thì đủ rõ: “Mất nước thì chẳng những thái ấp của ta không còn mà bổng lộc các ngươi về tay kẻ khác”. Rõ ràng là ở đây, giai cấp phong kiến yêu nước với những động cơ về lợi ích khác với các tầng lớp bên dưới. Một ví dụ khác, trong cuộc chiến tranh thế giới thứ hai, để chống phát xít Đức, ở phương Tây có Đờ Gôn đại biểu cho giai cấp tư sản Pháp liên minh với những người cộng sản Pháp để kháng chiến đánh đuổi kẻ thù chung là quân xâm lược Hítle. Sau khi khôi phục đước đất nước, giai cấp tư sản Pháp đã dần đần tước bỏ những quyền lợi mà giai cấp công nhân Pháp đã giành được qua cuộc kháng chiến. Cũng như vậy để chống phát xít Nhật ở Phương Đông, Tưởng Giới Thạch, đại biểu cho giai cấp tư sản Trung Quốc đã bắt tay với Mao Trạch Đông và Chu Ân Lai, đại biểu cho giai cấp công nhân Trung Quốc. Nhưng sau khi nước Trung Hoa đuổi được quân xâm lược và giành lại độc lập thì quân Tưởng đã tấn công vào các khu căn cứ của Đảng Cộng sản Trung Quốc…