Sáng 21/12/1953, Đại tướng Võ Nguyên Giáp chính thức ra lệnh cho Trung đoàn lựu pháo 45 và Trung đoàn cao xạ 367 hành quân lên tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ. Ngay trong đêm 22/12/1953, khối đầu tiên gồm 1 tiểu đoàn lựu pháo và 1 tiểu đoàn cao xạ cùng sở chỉ huy Đại đoàn công pháo 351 xuất phát. Tiếp đó đêm 24/12, khối thứ hai gồm 1 tiểu đoàn lựu pháo và 1 tiểu đoàn cao xạ cũng lên đường!
Từ Tuyên Quang, 24 khẩu lựu pháo 105mm và 24 khẩu cao xạ 37mm hành quân bằng xe GMC vượt qua quãng đường 500km với nhiều trọng điểm đánh phá và tập kết ở Tuần Giáo ngày 8-1-1954. Trong các đêm 13/01 đến 15/01, xe pháo tiếp tục vào tập kết ở km63 đường 42.
Để giữ bí mật, từ km63 pháo được cắt khỏi xe và kéo bằng sức người. Tuyến đường kéo pháo rộng 3m, dài 15km, bắt đầu từ bản Nà Nham, qua đỉnh núi Pú Pha Sông (cao 1150m) tới bản Nà Tấu (đường Điện Biên - Lai Châu) huy động hơn 5.000 chiến sĩ thuộc các đơn vị Đại đoàn bộ binh 308, Trung đoàn công binh 151 và Trung đoàn sơn pháo 675 tập trung thi công và hoàn thành trong 1 ngày đêm 14/01/1954. Quá trình làm đường diễn ra trong tầm đạn pháo của quân Pháp ở Điện Biên Phủ, có những nơi chỉ cách 4km.
Ngày 15/01/1954, Bộ chỉ huy chiến dịch thành lập Bộ chỉ huy kéo pháo do Đại đoàn trưởng 312 Lê Trọng Tấn làm chỉ huy trưởng. Lực lượng kéo pháo chính là bộ binh Đại đoàn 312 và pháo binh Đại đoàn 351, Trung đoàn công binh 151 phụ trách ngụy trang và thiết lập các trạm tời kéo pháo trên đèo Pha Sông.
Trưa 16/01/1954, quá trình kéo pháo bằng tay bắt đầu. Để thử nghiệm, Bộ chỉ huy kéo pháo cho kéo thử 1 khẩu 105mm và 1 khẩu 37mm. Mỗi khẩu pháo (nặng 2 tấn) ban đầu được bố trí 20 bộ binh phụ trách kéo và 10 pháo thủ phụ trách đẩy, nhấc càng và chèn, lái hướng. Tuy nhiên sau khi kéo thử đã phải nhanh chóng tăng lên 30, 50, 80 và cuối cùng lên đến 100 người. Mặc dù vậy trong 2 ngày đầu tiên chỉ đi được gần 1km/ngày. Điều này khiến cho quá trình kéo pháo bằng tay phải cải tổ toàn diện: đường kéo pháo được sửa chữa lại: mở rộng, hạ độ dốc (có nhiều đoạn dốc cao 30-40 độ, thậm chí cao nhất lên đến 60 độ) và lắp thêm tời trợ lực (có những con dốc cần tới 7 tời trợ lực, từ đó có tên gọi "dốc Bảy tời"). Dây kéo pháo ban đầu bện bằng dây rừng, sau đó chuyển sang huy động toàn bộ dây cáp của 2 trung đoàn 45, 367 và của các đại đội xe thuộc Cục vận tải tiền phương.
Theo kế hoạch, ngày 25/01/1954, pháo binh sẽ bắn mở màn chiến dịch, tuy nhiên đến chiều 25/01 một nửa số pháo vẫn đang được kéo qua đèo Pha Sông. Đồng thời, ngày 26/01, Đại tướng Võ Nguyên Giáp hạ lệnh kéo pháo ra để chuẩn bị cho cách đánh mới. Đến ngày 05/02, các khẩu đội pháo được đưa trở lại vị trí tập kết để xe vận tải kéo về km63, kết thúc quá trình kéo pháo bằng sức người suốt hơn 20 ngày.
Mặc dù đã ngụy trang, máy bay trinh sát Pháp vẫn phát hiện tuyến đường kéo pháo và chỉ điểm cho không quân, pháo binh bắn phá liên tục, đặc biệt là ở điểm đầu Nà Nham và điểm cuối Nà Tấu. Trong các đợt kéo pháo, Đại đoàn 351 có trên 50 cán bộ, chiến sĩ thương vong, Đại đoàn 312 có trên 200 cán bộ, chiến sĩ thương vong, ngang với tổn thất trong 1 trận đánh cứ điểm quy mô lớn.
Từ 10/02 đến 04/03/1954, Trung đoàn công binh 151 và Đại đoàn bộ binh 312, 316 tập trung sửa và thi công mới 6 tuyến đường với tổng chiều dài 63km để dùng xe vận tải đưa pháo lên trận địa trên dãy Pú Hồng Mèo và Pú Tà Cọ.
Đêm 06/03/1954, Trung đoàn lựu pháo 45 tổ chức thí nghiệm kéo pháo bằng xe vào trận địa. 2 khẩu 105mm được xe GMC kéo vào vào cách hầm chiến đấu 3km rồi kéo bằng tay đoạn đường còn lại (cũng đã được thi công sẵn). Để giữ bí mật, 1 tổ trinh sát được lệnh mang theo điện đài vào nằm sát hàng rào cứ điểm Him Lam để kiểm tra khả năng đối phương nghe được tiếng động cơ xe. Đến ngày 11/03/1954, toàn bộ 24 khẩu lựu pháo 105mm được đưa vào trận địa bằng cách này.
Như vậy, để đưa được 1 khẩu pháo vào được vị trí không phải chỉ đơn thuần sử dụng sức mạnh cơ bắp là xong (đáng tiếc là ngày nay nhiều người vẫn nghĩ như vậy) mà cần rất nhiều sự chuẩn bị, đầu tư rất nhiều cả về công sức và trí óc, và có cả liên tục thay đổi, rút kinh nghiệm từ khó khăn, tổn thất.
Có thể nói rằng kỳ tích về kéo pháo bằng tay đã trở thành biểu tượng của Điện Biên Phủ và được truyền thông khai thác rất nhiều. Tuy nhiên, trong khá nhiều trường hợp người ta đã quên mất rằng để có được kỳ tích ấy, trước tiên, QĐNDVN phải thực hiện kỳ tích về mở đường./.
Yêu nước ST.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét