Tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức tinh hoa ở Việt Nam hiện nay

 Để tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức tinh hoa ở Việt Nam hiện nay, nhất là đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành trong lĩnh vực then chốt, trọng yếu, cần chú trọng một số giải pháp sau :

Một là, thống nhất và tạo chuyển biến nhận thức của toàn xã hội về phát huy vai trò của trí thức tinh hoa. Cần đổi mới mạnh mẽ tư duy, nâng cao, thống nhất nhận thức trong các cấp ủy, tổ chức đảng, hệ thống chính trị và toàn xã hội về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của việc xây dựng đội ngũ trí thức trong tình hình mới. Trong đó, nhận thức đúng đắn của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, người đứng đầu các ban, bộ, ngành là nhân tố có ý nghĩa quyết định.

Hai là, tập trung xây dựng trường đại học nghiên cứu đẳng cấp quốc tế. Các quốc gia phát triển trên thế giới đều nhận thức rõ vai trò trung tâm của hệ thống đại học đối với sự phát triển. Do đó, cùng với việc đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục - đào tạo, Việt Nam cần tập trung xây dựng ít nhất từ một đến hai trường đại học nghiên cứu, có khả năng cạnh tranh về thứ hạng với các trường khác trong khu vực và trên thế giới. Trường đại học này với tư cách là trung tâm nghiên cứu và đào tạo hàng đầu sẽ trở thành “vườn ươm nhân tài” và nuôi dưỡng những thế hệ trí thức tinh hoa mới cho đất nước.

Ba là, có chính sách đãi ngộ thỏa đáng đối với các trí thức tinh hoa. Đãi ngộ thỏa đáng theo tài năng và cống hiến là điều kiện cần để nuôi dưỡng và phát huy tài năng của các nhà trí thức tinh hoa. Cần “có cơ chế, chính sách ưu tiên, đột phá trong thu hút, đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng, đãi ngộ nhân tài, nhất là chính sách tuyển dụng, tiền lương, tạo môi trường làm việc, tập trung vào các nhà khoa học giỏi, có trình độ chuyên môn cao, có khả năng chủ trì nhiệm vụ khoa học và công nghệ đặc biệt quan trọng, các chuyên gia đầu ngành, trí thức có uy tín, có thành tựu cống hiến trong các ngành, lĩnh vực quan trọng, các cơ quan tham mưu chiến lược”(9). Kiên quyết loại bỏ chủ nghĩa bình quân trong chính sách tiền lương, chấp nhận sự chênh lệch cần thiết về thù lao, đãi ngộ để giữ chân và thu hút được những nhân tài trí thức hàng đầu cho đất nước.

Bốn là, đầu tư cho cơ sở vật chất nghiên cứu và sáng tạo. Cần đẩy mạnh đầu tư nâng cấp và trang bị cơ sở vật chất hiện đại để hỗ trợ tối đa công việc của các nhà khoa học nhằm gia tăng khả năng giữ chân, thu hút nhân tài và khai thác có hiệu quả tiềm năng của họ. Do đó, cần “nghiên cứu thành lập trung tâm tích hợp khoa học và công nghệ hiện đại, đạt trình độ tiên tiến, trước mắt thành lập tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, từng bước mở rộng đến các vùng kinh tế - xã hội trọng điểm”(10).

Năm là, sử dụng hợp lý người tài. Trong các khâu phát hiện, tuyển chọn và sử dụng người tài, sử dụng thường được xem là khâu quan trọng nhất, cũng là khâu khó nhất, bởi “dụng nhân như dụng mộc”, có “dụng đúng”, “dụng trúng” thì người tài mới có thể phát huy tối đa năng lực và phẩm chất của mình. Do đó, cần vừa chú trọng phát triển đội ngũ trí thức Việt Nam cả trong và ngoài nước, vừa có cơ chế, chính sách đột phá thu hút, nhất là trọng dụng trí thức, đặc biệt là trí thức tinh hoa, chuyên gia đầu ngành và nhân tài của đất nước; quan tâm đào tạo, bồi dưỡng lớp trí thức trẻ kế cận.

Hội nghị Trung ương 8 khóa XIII đã đạt được sự thống nhất cao về vấn đề tiếp tục xây dựng đội ngũ trí thức, bồi đắp nguyên khí quốc gia vững mạnh hơn nữa trong thời kỳ mới. Với việc tạo lập môi trường và đầu tư thích đáng các nguồn lực cần thiết cho phát triển, trí thức tinh hoa Việt Nam sẽ phát huy được tiềm năng vai trò quan trọng của mình đối với sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước./.

LHQ-ST