TỪ “MÁU TRỘN BÙN NON” ĐÃ CẤT LÊN GIAI ĐIỆU ANH HÙNG

 Trước khi ra đi, ca khúc mà Đại tướng Võ Nguyên Giáp muốn nghe lại trong phút lâm chung là “Hò kéo pháo” - những giai âm huyền thoại của 56 ngày đêm ở Điện Biên 1954.

Chính những ngày tháng lịch sử hào hùng đã giúp nhạc sĩ Hoàng Vân viết nên những giai điệu huyền thoại ấy. Đó là thời điểm mang tính quyết định của lịch sử, thời điểm thay đổi phương châm tác chiến từ “Đánh nhanh thắng nhanh” sang “Đánh chắc tiến chắc”. Để giữ bí mật việc sử dụng những khẩu ph*áo lớn trong chiến dịch, Bộ Chỉ huy ra lệnh tất cả lực lượng ph*áo binh phải kéo ph*áo trở về vị trí tập kết ban đầu. Khoảng 60 chiến sĩ được giao kéo một khẩu ph*áo. Ngày cũng kéo, đêm cũng kéo. Trời mưa, đường trơn. Giữa sự oanh tạc của quân Pháp, những chiến sĩ Điện Biên đã lặng lẽ kéo những khẩu ph*áo nặng khoảng 40 tấn vượt qua địa hình nhiều dốc cao, vực sâu (có chỗ phải vượt qua núi cao 1450m). Cứ như thế, 36 khẩu ph*áo cao và 24 khẩu l*ựu ph*áo đã được kéo ra khỏi mặt trận đúng thời điểm để kịp thời gian t*ấn công.

Nhớ lại những ngày ấy, nhạc sỹ Hoàng Vân xúc động nói: “Đối với những người trẻ như tôi ngày ấy, ấn tượng thực sự rất mạnh. Bộ đội mình đã làm được những việc quá vĩ đại. Vĩ đại ngoài sức tưởng tượng. Chính sự vĩ đại ấy đã đánh bại một kẻ th*ù sừng sỏ như Pháp”. Chính sự vĩ đại ấy đã thôi thúc nhạc sĩ Hoàng Vân sáng tác.

“Đêm đó tôi đang ở dưới hầm, nửa mơ nửa tỉnh, khát nước quá định sang hầm bên cạnh lấy cái bi- đông uống một ngụm. Vừa mới chui lên mặt đất, tôi nghe thấy tiếng gà rừng gáy. Lúc ấy tiếng gà gáy khơi gợi nhiều cảm xúc lắm. Tiếng gà gáy khiến tôi có cảm giác như một hiệu lệnh báo trước một sự kiện ngoài tưởng tượng sắp xảy ra”- Nhạc sỹ Hoàng Vân nhớ lại.

Đêm hôm sau, nhạc sỹ Hoàng Vân viết xong ca khúc Hò kéo pháo. “Ban đầu, tôi chỉ định dán lên tờ bích báo làm kỷ niệm. Sau đó ông chỉ huy nhìn thấy và cho phổ biến bài hát trong sư đoàn. Rồi ca khúc đến tai Đại tướng Võ Nguyên Giáp - khi đó là Tổng tư lệnh của chiến dịch Điện Biên Phủ. Tướng Giáp bảo: “Sao lại chỉ hát trong sư đoàn, hãy dạy cho tất cả toàn bộ mặt trận hát ca khúc này!”. Từ đó, ca khúc Hò kéo pháo được vang lên ở khắp các mặt trận Điện Biên”- nhạc sỹ Hoàng Vân kể.

Kể tiếp những ký ức xưa, người nhạc sỹ già trầm lắng: “Trận Điện Biên Phủ kéo dài từ cuối năm 1953 đến đầu năm 1954, lúc ấy phải giữ bí mật nên chỉ gọi là chiến dịch Đông- Xuân, không ai gọi tên là chiến dịch Điện Biên Phủ. Sự chuẩn bị cho trận Điện Biên phủ là quá công phu, cẩn thận, chu tất. Mọi việc đều bí mật. Mọi người chỉ biết sắp đánh to, đánh trận quan trọng, cấp trên dặn dò là cứ sẵn sàng để đánh. Có những lần đang hành quân bị b*om napan ném ngay trước mặt, xung quanh là đồi cỏ danh, như là cây mía khô, bốc ch*áy ngùn ngụt. Nhưng các chiến sỹ vẫn sẵn sàng hy sinh để bảo vệ ph*áo. Ngay trong đêm phải kéo nhau hành quân đi chỗ khác, mỗi người phải mang theo một cái xẻng ngoài những vật dụng cá nhân, để tự đào hầm cá nhân, phủ cành cây lên rồi chui vào đó ngủ. Đào đến mức những cái xẻng bị vẹt đi mất một nửa. Nhiều khi không biết mình đang ở rừng gì, núi gì, chỉ biết là mình đang ở trong lòng chảo Điện Biên Phủ..”.

Người nhạc sỹ già ngấn nước mắt khi nhớ lại hàng ngàn đồng đội đã ngã xuống ở lòng chảo Điện Biên những năm ấy. Chính trong đau thương, mất mát - những giai điệu hào sảng đã cất lên. Trước khi sáng tác Hò kéo pháo, anh biệt phái viên 23 tuổi Hoàng Vân chưa bao giờ nghĩ mình sẽ trở thành một nhạc sỹ. Chính những ngày tháng lịch sử đã giúp Hoàng Vân viết nên những giai điệu lịch sử. Để Hò kéo pháo đến muôn đời sau vẫn là những giai âm huyền thoại của 56 ngày đêm ở Điện Biên 1954./.

ST