Vai trò của không gian công cộng trong đời sống

 Văn hóa ứng xử là một chủ đề rất rộng lớn, bao hàm nhiều khía cạnh và đóng vai trò quan trọng trong đời sống xã hội. Trong đó không gian công cộng là một dạng xã hội thu nhỏ, phản ánh trình độ phát triển xã hội. Theo PGS.TS Trịnh Văn Tùng - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh: “Không gian công cộng từ xưa đến nay đã đóng một vai trò quan trọng trong đời sống xã hội của chúng ta, với sự tương tác giữa con người với con người, giữa con người với thiên nhiên, giữa con người với tài sản công cộng; là nơi lưu giữ các ký ức chung và là nơi tạo dựng các biểu tượng gắn kết cộng đồng cư dân nông thôn hoặc đô thị”.

Dựa vào tính chất người ta chia không gian công cộng thành hai loại gồm: Không gian thực, có tính địa vực như đình làng, chợ quê…; không gian ảo, phi địa vực như các diễn đàn trên facebook, zalo, trang blog, youtube… Ở nông thôn không gian công cộng đường làng, cây đa, bến nước, sân đình, giếng làng; ở đô thị là công viên, ghế đá, sân khu tập thể, vỉa hè, quảng trường…

Về vai trò của không gian công cộng, PGS.TS Trịnh Văn Tùng cho biết, không gian công cộng thường có 4 vai trò chính, gắn với tất cả các khía cạnh của đời sống - xã hội. Vai trò chính trị, là nơi thể hiện quyền lực của người dân với nhà nước, là nơi thể hiện sự tự do. Vai trò xã hội, là nơi thúc đẩy sự đoàn kết, hội nhập và phát triển xã hội; nơi thể hiện quyền an sinh xã hội và phúc lợi xã hội; nơi để mỗi người học hỏi và thích nghi với cộng đồng, nơi giao tiếp và trao đổi thông tin. Vai trò văn hóa, là nơi kiến tạo nên bản sắc của địa phương. Vai trò kinh tế, là nơi cập nhật thông tin kinh tế; nơi để các doanh nghiệp đưa tin và quảng cáo…

Ngoài ra văn hóa ứng xử của người dân ở không gian công cộng được xem là lĩnh vực của đời sống văn hóa sinh động, tác động lớn tới các giá trị và chuẩn mực của văn hóa Việt Nam. Thông qua những ứng xử văn minh mang tính chân - thiện - mỹ nơi không gian công cộng, một xã hội trật tự và hài hòa được hình thành. Vốn xã hội được thiết lập, duy trì và củng cố thông qua những hoạt động diễn ra tại không gian công cộng.