Cuộc chiến khốc liệt ở Azovstal đã kết thúc, số phận hàng trăm binh sĩ Ukraine sẽ ra sao?

Hàng trăm lính Ukraine ở nhà máy Azovstal được sơ tán sau khi Kiev tuyên bố kết thúc nhiệm vụ chiến đấu tại Mariupol, chấm dứt gần 3 tháng cầm cự.

Nga có thể đạt được những mục tiêu chiến lược nếu kiểm soát Azovstal, nhưng lợi ích trên thực tế từ chiến thắng ở Mariupol là điều cần đặt dấu hỏi.

Trong ngày thứ 82 chiến sự ở Ukraine, chính quyền Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết các binh sĩ cố thủ nhà máy thép Azovstal đã kết thúc nhiệm vụ chiến đấu. Điều này làm dấy lên khả năng lực lượng Nga, vốn áp đảo về số lượng và hỏa lực, có thể sớm tiến vào bên trong nhà máy thép, cuối cùng kiểm soát hoàn toàn Mariupol.

Hãng thông tấn Nga TASS đưa tin 250 binh sĩ Ukraine cố thủ ở Azovstal đã đầu hàng, trong đó có 51 người bị thương. Các binh sĩ bị thương sẽ được đưa tới điều trị ở Novoazovsk, nơi nằm dưới sự kiểm soát của phiến quân ly khai thân Nga.

Chỉ một ngày sau khi chính thức phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine, Nga đã huy động lực lượng tiến đánh Mariupol. Tại thành phố cảng miền Nam Ukraine, lữ đoàn thủy quân lục chiến số 36, lực lượng nòng cốt là tiểu đoàn Azov thiện chiến, là đơn vị chỉ huy nỗ lực phòng thủ.

Mariupol có vị trí chiến lược quan trọng với Nga. Nếu lực lượng Nga kiểm soát được thành phố cảng này, Moscow có thể hình thành một tuyến đường trên bộ nối bán đảo Crimea ở miền Nam Ukraine, khu vực Nga đơn phương sáp nhập từ 2014, với vùng Donbas, nơi phiến quân ly khai thân Nga kiểm soát.

 “Từ góc nhìn quân sự, Mariupol là khu vực Nga cần nhất để kiểm soát hành lang trên bộ nối Nga với Crimea”, Ed Arnold, chuyên gia về an ninh châu Âu tại tổ chức nghiên cứu chính sách RUSI, nhận định.

Hơn thế, việc sớm chiếm được Mariupol có thể giúp Nga rảnh tay hoàn toàn ở miền Nam và triển khai các mục tiêu quân sự khác.

Từ Mariupol, quân Nga có thể hình thành thế gọng kìm cùng cánh quân ở miền Đông nhằm bao vây lực lượng Ukraine phòng thủ tỉnh Donetsk.

Nga cũng có thể tập trung lực lượng tiến sâu về phía Bắc Ukraine, đe dọa các thành phố lớn quan trọng khác như Zaporizhia hay xa hơn là Dnipro.

“Người Nga không lường trước sức kháng cự mãnh liệt như thế ở Ukraine”, ông Arnold nhận định.

“Các binh sĩ Ukraine cố thủ thành phố đã bám trụ gần 3 tháng, lâu hơn nhiều so với hầu hết chuyên gia quân sự có thể tưởng tượng. Binh sĩ Ukraine cố thủ đã gây thương vong lớn cho lực lượng Nga, làm gián đoạn các cuộc tấn công lớn hơn khi buộc Moscow phân tâm cho trận chiến ở thành phố, và sau đó là nhà máy thép”, New York Times bình luận.

Phát biểu hôm 16/5, giới chức Ukraine tuyên bố lực lượng cố thủ thành phố đã hoàn thành nhiệm vụ chiến đấu. Quân đội Ukraine cho biết các binh sĩ ở Mariupol đã cầm cự đủ lâu, đảm bảo đủ thời gian để các lực lượng khác của Ukraine chiến đấu với Nga và chờ các đồng minh gửi đủ những vũ khí cần thiết.