Về mặt hành chính, đảo/thôn Nam Yết thuộc xã Sinh Tồn, huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa. Năm 2004, đảo Nam Yết được phong tặng danh hiệu đơn vị Anh hùng LLVT nhân dân. Theo PGS.TS Trần Đức Thạnh, nguyên Viện trưởng Viện Tài nguyên & Môi trường biển - người đã nhiều lần tham gia nghiên cứu, khảo sát tại quần đảo Trường Sa, nhìn từ xa, đảo Nam Yết như một dải lụa xanh nổi trên mặt biển với những rặng dừa thách thức nắng gió khơi xa. Nam Yết được gọi bằng cái tên dân dã đầy trìu mến là “Đảo dừa”.
Đảo Nam Yết có độ cao 2-3,5m, cách 1,2km là đường đẳng sâu 500m và cách 6,5km là đường đẳng sâu 1.500m. Trên bản đồ tỷ lệ 1:50.000 của Tổng cục Địa chính, đảo Nam Yết có dạng hình quả xoài (hình bầu dục hơi hẹp về bề ngang) thop dần theo hướng đông - tây: chiều dài khoảng 650m; chiều rộng xấp xỉ 200m. Diện tích tự nhiên của đảo là 97.000m2, đứng thứ 4 trong các đảo do Việt Nam trực tiếp quản lý trên quần đảo Trường Sa (sau các đảo Trường Sa, Song Tử Tây, Sinh Tồn). Đảo Nam Yết không nằm lẻ loi mà phân bố trên một dải các rạn san hô tạo thành vằn khăn (còn gọi là đê viền) bao quanh một đầm nước nông, còn gọi là vụng biển (lagoon). Đáy của vụng biển ở độ sâu 60-80m khá bằng phẳng, rải rác có các khối đá san hô ngầm nhô lên đến độ sâu 10-8m. Thảm thực vật trên đảo rất nghèo về thành phần, ít về số lượng, có khoảng 58 loài, phổ biến là phi lao, bàng, bàng quả vuông, phong ba, mù u, dừa, cỏ lào, ké hoa vàng, rau muống biển...
Các nhà hải dương học đã xác định được trên đảo Nam Yết có khoảng 1.195 loài động, thực vật biển, chiếm 40,8% tổng số loài đã được biết đến ở quần đảo Trường Sa; trong đó có tới 298 loài san hô, 285 loài động vật đáy, 186 loài cá rạn san hô, 86 loài rong biển, 8 loài rùa và thú biển, 10 loài chim… Thực vật có nguồn gốc đất liền nhiều nhất là cây dừa. Dừa mọc thành “rừng” trên đảo. Dường như không có một hòn đảo nào ở Trường Sa mà cây dừa lại sinh sôi nhanh và khỏe như tại Nam Yết, dừa có khắp đảo, quả sai và nhiều nước.
Dừa ở đây được các cán bộ chiến sỹ, người dân trồng và chăm sóc, nâng niu giống như người chơi hoa, cá cảnh trong đất liền. Hàng năm, các cán bộ chiến sỹ trên đảo thường tổ chức ngày hội trồng dừa vào dịp Tết Nguyên đán và khi có cán bô,å chiến sỹ hoàn thành nhiệm vụ bịn rịn chia tay đảo Nam Yết. Đối với quân và dân trên đảo, những sản phẩm từ cây dừa được sử dụng vào nhiều việc. Lá dừa được dùng để lợp chắn sóng, chống gió mặn cho các vườn rau, chuồng nuôi gia súc, gia cầm; sọ dừa khô làm gáo múc nước hay gắn thêm ốc biển làm thành những hộp quà nho nhỏ gửi về tặng đất liền.
Nước dừa Nam Yết thật ngọt, thật mát nhưng vẫn phảng phất hương vị mặn mòi của biển cả, có lẽ có cả những giọt mồ hôi của cán bộ chiến sỹ và nhân dân trên đảo. Trên đảo Nam Yết, quân và dân huyện đảo Trường Sa đã xây dựng các âu tàu có sức chứa hàng trăm tàu thuyền công suất 400CV, tổ chức các điểm dịch vụ thu mua hải sản, cung cấp nước ngọt và nước đá, bán dầu diezen, lương thực và thực phẩm, sửa chữa tàu thuyền cho ngư dân đánh bắt xa bờ… Trên đảo cũng tổ chức nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi, trồng rau, cây ăn quả…
Nam Yết nằm ở trung đoạn giữa các đảo nhóm Bắc Trường Sa với nhóm Tây Nam Trường Sa: Cách đảo Song Tử Tây 135km về phía nam và cách đảo Phan Vinh 155km về phía bắc - đông bắc; cách đảo Trường Sa 320km về phía đông Bắc. Với giá trị tự thân, Nam Yết đã trở thành điểm trung chuyển cho hoạt động giao thông giữa các đảo vùng biển nam và tây nam với các cụm đảo phía bắc của quần đảo Trường Sa.
Nam Yết mang đặc trưng của hệ sinh thái đảo xa bờ với rạn san hô bao quanh. Các bãi cát ven biển chạy dài hàng km có sự biến động theo mùa rõ rệt. Đây là khu vực rùa biển thường xuyên lên bãi để đẻ trứng vào mùa sinh sản. Nam Yết cũng là một trong số ít đảo có nước ngọt và thảm thực vật xanh bao phủ trên đảo, là nơi tập trung của đàn chim biển tới làm tổ đẻ trứng. Vào những ngày biển động hoặc đổi gió đột ngột, quanh đảo Nam Yết xuất hiện hàng đàn cá heo nổi trên mặt biển đùa rỡn…
Hình ảnh: Đảo Nam Yết chụp hôm 18/4/2023
QĐND
chủ quyền là phải bảo vệ
Trả lờiXóa