CHIẾN THẮNG LỊCH SỬ 30 THÁNG 4 NĂM 1975

TRONG CON MẮT CỦA NGƯỜI MỸ 

Ngày 30/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, chấm dứt 21 năm chiến đấu chống đế quốc Mỹ và chính quyền ngụy Sài Gòn. Để đi đến thắng lợi cuối cùng, Rất khó để thống kê số lượng bài viết, phóng sự, hình ảnh về sự kiện trọng đại này đã được báo chí quốc tế đăng tải trong ngày 30-4-1975 và những dịp kỷ niệm kể từ ngày đó đến nay. Báo chí Mỹ đã có rất nhiều bài viết thể hiện dư luận của các giới học giả, chính khách về sự kiện này. Đó là:

Ngay sau giờ phút lá cờ của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tung bay trên nóc Dinh Độc Lập và lời tuyên bố đầu hàng vô điều kiện của Tổng thống ngụy quyền Sài Gòn Dương Văn Minh, hãng tin UPI của Mỹ ngày 30-4-1975 đã đưa tin: “Quân đội Cộng sản tươi cười lái xe tăng vào Phủ Tổng thống và hô vang “đồng chí" với những người đứng ở bên đường và các bảo đang theo dõi. Họ thật sự không để ý đến sự có mặt của các nhà báo đang ghi lại sự đầu hàng lịch sử của Chính phủ Sài Gòn trước những người Cộng sản”.

Với tựa đề “Sài Gòn sụp đổ”, tờ New York Time ngày 1-5- 1975 chạy tít lớn suốt chiều rộng trang nhất kèm theo hàng loạt tin, ảnh về sự sụp đổ của chính quyền Sài Gòn và chiến thắng của các lực lượng cách mạng Việt Nam. Cũng trong số ra ngày 1-5-1975, hãng tin AP đăng tải bài viết có đoạn “Xe tăng, xe bọc thép và xe tải ngụy trang của Quân Giải phóng tiến nhanh vào dinh Tổng thống. Cũng trong thời gian này, tướng Dương Văn Minh đã lên đài phát thanh và truyền hình công bố lệnh đầu hàng".

Trong tối cùng ngày 1-5-1975, hầu hết các chương trình thuộc 3 hệ thống truyền hình Mỹ đã dành thời lượng cho những đoạn phim về cuộc di tản người Mỹ khỏi Sài Gòn ngày 29-4-1975 và các mẩu tin về giây phút cuối cùng của chế độ Việt Nam Cộng hòa. Tờ Điện tín New York cho rằng, việc Mỹ dính líu vào cuộc chiến tranh ở Việt Nam là “một sự hy sinh vô ích về sinh mạng và tiền của người Mỹ”, còn các bản tin hằng ngày gọi sự kiện ngày 30-4-1975 là “một chương bị thảm trong lịch sử nước Mỹ".

Còn với bà Merle Ratner (người Mỹ), nhà hoạt động phong trào cánh tả hàng đầu tại Mỹ, từng tham gia phong trào chống chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam, đồng sáng lập và điều phối tổ chức vận động cứu trợ và trách nhiệm đối với nạn nhân chất độc da cam Việt Nam (VAORRC), cảm xúc khi nghe tin về Đại thắng mùa xuân 1975 của nhân dân Việt Nam là một trong những khoảnh khắc hiếm hoi và vui sướng nhất cuộc đời. Bà chia sẻ: “Đây là chiến thắng dành cho những người dân Việt Nam anh hùng, những người đã phải hy sinh cả xương máu để có được chiến thắng vinh quang đó. Chúng tôi cảm thấy chiến thắng của các bạn cũng là chiến thắng dành cho chúng tôi và nhân dân trên toàn thế giới. Chúng tôi vô cùng hân hoan và tự hào! Việt Nam được giải phóng và thống nhất. Điều này đem lại cho chúng tôi một niềm tin rằng nếu như một dân tộc đoàn kết trong cuộc đấu tranh vì công lý thì nhất định dân tộc ấy sẽ giành thắng lợi. Nó cũng khiến chúng tôi tin rằng chủ nghĩa đế quốc Mỹ có thể cũng bị đánh bại ở những nơi khác trên thế giới và ở ngay chính nước Mỹ!”.

Hãng tin AFP ngày 15-12-1975 thì đánh giá “Trong năm 1975, sự kiện nổi bật nhất châu Á là sự kiện Việt Nam năm 1975, chứng kiến sự ra đời nước Việt Nam thống nhất. Không còn nghi ngờ gì nữa, sự kiện này sẽ có ảnh hưởng to lớn đến khu vực này của thế giới trong tương lai"

Với nước Mỹ, thất bại trong chiến tranh Việt Nam đã để lại nhiều tác động. Nhà sử học Nigel Cawthorne nhận xét: “Nếu phía Mỹ không bị tổn thương về mặt thể xác thì sự hủy hoại về mặt tâm lý phải gánh chịu không thể tính toán hết. Việt Nam là một cuộc chiến tranh đầu tiên mà Mỹ thất bại trong việc giành chiến thắng và đã đẩy nước Mỹ đến những phân rẽ cay đắng”. Tờ Thời báo Los Angeles viết: “Người Mỹ ra đi, Việt Nam Cộng hòa đầu hàng, nước Việt Nam đã được trả lại cho người Việt Nam”. Báo Mặt trời Baltimore bình luận: “Chúng ta bị thương tổn và cảm thấy nhục, nhưng có lẽ chúng ta cũng đã chín chắn hơn lên một chút qua sự kiện chiến sự Sài Gòn-Gia Định".  Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Robert McNamara đã bày tỏ suy nghĩ với sự dằn vặt. “Những người cộng sự của tôi trong chính quyền John F.Kennedy và Lyndon B.Johnson là một nhóm người đặc biệt... Tại sao nhóm người giỏi nhất và thông minh nhất ấy lại mắc sai lầm về Việt Nam? Chúng tôi mắc nợ các thế hệ tương lai trong việc giải thích tại sao lại mắc sai lầm như vậy".