Phê phán quan điểm cho rằng: “Bản chất kinh tế thị trường ở Việt Nam không khác gì so với ở các nước tư bản chủ nghĩa”

Hiện nay, một số học giả tư sản cho rằng: bản chất kinh tế thị trường (KTTT) định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam không khác gì so với kinh tế thị trường ở các nước tư bản chủ nghĩa. Hay, Việt Nam phát triển kinh tế thị trường là sự rập khuôn, máy móc, không đúng với quy luật kinh tế khách quan. Thực chất, đây là quan điểm sai trái, xuyên tạc, chống phá chủ trương, đường lối phát triển kinh tế ở nước ta. Trên cả phương diện lý luận và thực tiễn đã chứng minh, tính ưu việt của KTTT định hướng XHCN ở Việt Nam, điều mà các nước tư bản chủ nghĩa không bao giờ có được.

1. Quan niệm về kinh tế thị trường

Có nhiều cách tiếp cận và cấp độ khác nhau khi bàn về kinh tế thị trường. Quan niệm đơn giản cho rằng, kinh tế thị trường là nền kinh tế người mua muốn “mua rẻ” và người bán thì muốn “bán đắt”. Quan niệm này chưa cho thấy nội hàm của nền kinh tế thị trường, mà chỉ mới tiếp cận đến mục tiêu kinh tế của người mua, người bán. Có quan điểm cho rằng, kinh tế thị trường là nền kinh tế mà việc trao đổi hàng hóa đã phát triển cả về quy mô, chủng loại và phạm vi trao đổi. Quan niệm này cho thấy, kinh tế thị trường đã có sự phát triển so với các mô hình kinh tế trước đó. Tuy nhiên, quan niệm này mới chỉ hiểu đơn thuần về nền sản xuất hàng hóa, còn các mối quan hệ kinh tế cũng như mục tiêu của nền kinh tế thị trường chưa được phản ánh đầy đủ.

Theo cách hiểu chung nhất,kinh tế thị trường là trình độ phát triển cao của kinh tế hàng hóa, trong đó toàn bộ các yếu tố “đầu vào” và “đầu ra” của sản xuất đều thông qua thị trường.Các chủ thể tham gia trong nền kinh tế đều chịu sự tác động của các quy luật thị trường và hướng tới tìm kiếm mục tiêu lợi nhuận, lợi ích.

Trong lịch sử phát triển kinh tế thế giới, sự hình thành và phát triển của kinh tế thị trường ở mỗi nước có sự khác nhau nhất định như: thời điểm hình thành, tốc độ phát triển, hình thức, biện pháp... Song quá trình đó diễn ra đều tuân theo những điều kiện có tính quy luật, đó là: Sự phát triển mạnh mẽ quan hệ hàng hóa - tiền tệ,  công nghiệp hóa nền kinh tế dẫn đến sự phát triển của lực lượng sản xuất và xu hướng mở cửa với thế giới bên ngoài.

Khái niệm kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là mô hình kinh tế đặc thù trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, chưa có tiền lệ trong nền kinh tế thế giới. Vì vậy, việc xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta là quá trình vừa làm, vừa rút kinh nghiệm để có mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện Việt Nam và hội nhập quốc tế.

Khái niệm nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được khẳng định tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng (năm 2001). Đây là kết quả của quá trình 15 năm đổi mới tư duy và thực tiễn ở nước ta, được đúc kết lại trên cơ sở đánh giá và rút ra các bài học lớn qua các kỳ Đại hội Đảng, đặc biệt là Đại hội VII, VIII. Theo tinh thần đó, Đại hội IX xác định: “phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa; đó chính là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng làm rõ nội hàm, mục tiêu của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa: “Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta là nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Đây là một hình thái kinh tế thị trường vừa tuân theo những quy luật của kinh tế thị trường, vừa dựa trên cơ sở và được dẫn đắt, chi phối bởi các nguyên tắc và bản chất của chủ nghĩa xã hội”.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đưa ra khái niệm kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nội hàm, mục tiêu và cách thức thực hiện: “Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nền kinh tế vận hành đầy đủ, đồng bộ theo các quy luật của nền kinh tế thị trường, đồng thời bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước. Đó là nền kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế; có sự quản lý của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, nhằm mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng khẳng định: Tiếp tục hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Thống nhất và nâng cao nhận thức về phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đưa ra khái niệm kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chỉ rõ nội hàm, vị trí, vai trò của các thành phần kinh tế:“Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là mô hình kinh tế tổng quát của nước ta trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Đó là nền kinh tế thị trường hiện đại, hội nhập quốc tế, vận hành đầy đủ, đồng bộ theo các quy luật của kinh tế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo; bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước. Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam có nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế, trong đó: Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo; kinh tế tập thể, kinh tế hợp tác không ngừng được củng cố, phát triển; kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng; kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được khuyến khích phát triển phù hợp với chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế -xã hội”.

2. Khẳng định tính ưu việt trong bản chất của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam vừa tuân theo các quy luật chung của nền kinh tế thị trường, vừa hàm chứa những giá trị xã hội chủ nghĩa trong vận hành, quản lý cũng như hoạt động sản xuất kinh doanh. Bản chất của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được phản ánh thông qua các biểu hiện:

Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, trước hết là nền kinh tế thị trường đầy đủ, vận động tuân theo các quy luật của thị trường.

Giống như mọi nền kinh tế thị trường, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam vận hành theo các quy luật thị trường. Các quy luật kinh tế chủ yếu chi phối trong nền kinh tế thị trường bao gồm:

Quy luật giá trị - quy luật kinh tế cơ bản của sản xuất và trao đổi hàng hóa. Ở đâu có sản xuất và trao đổi hàng hóa thì ở đó có sự tồn tại và tác động của quy luật giá trị. Vì vậy, trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hàng hóa muốn bán có lãi buộc người sản xuất phải tìm cách giảm hao phí lao động cá biệt của mình thấp hơn hoặc bằng hao phí lao động xã hội bằng việc ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến, nâng cao năng suất lao động, hợp lý hóa quá trình sản xuất.

Quy luật cung - cầu. Trên thị trường, cung - cầu là hai phạm trù kinh tế đối lập nhau, nhưng lại có mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau. Cung - cầu thường ở trạng thái không cân bằng (hoặc cung lớn hơn cầu, hoặc cung nhỏ hơn cầu) tại những thời gian, không gian và các hàng hóa nhất định. Chính sự không cân bằng đó tạo ra sự tác động lẫn nhau để tạo ra cân đối mới, nhưng sự vận động tiếp tục không “ăn khớp” với nhau giữa cung - cầu, đến lượt nó lại tạo ra mất cân đối mới - đó là quy luật của cung - cầu trên thị trường của nền kinh tế thị trường.

Trong quá trình vận động của cung - cầu, giá cả có chức năng quan trọng. Giữa cung, cầu, giá cả có tác động qua lại nhau. Quan hệ cung - cầu vận động thông qua sự “dẫn dắt” của giá cả; ngược lại, giá cả lại chịu sự điều tiết của cung - cầu hàng hóa trên thị trường, về nguyên tắc, khi cung lớn hơn cầu, giá cả hàng hóa có xu hướng giảm. Ngược lại, khi cung nhỏ hơn cầu, giá cả hàng hóa có xu hướng tăng. Vì vậy, các chủ thể hoạt động trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa luôn phải nghiên cứu thị trường để nắm được cung - cầu thị trường nhằm đưa ra những quyết định cho việc đầu tư sản xuất kinh doanh tối ưu, hiệu quả nhất.

Quy luật cạnh tranh. Trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh là môi trường của các chủ thể tham gia thị trường. Cạnh tranh giữa những người sản xuất để tìm được những điều kiện sản xuất thuận lợi về vị trí, nguồn nguyên liệu, lao động, tài chính, thị phần... Cạnh tranh có thể diễn ra giữa người mua với nhau; cũng có thể có cạnh tranh giữa những người sản xuất với người tiêu dùng. Mục tiêu cạnh tranh của các đối thủ cạnh tranh là nhằm tối đa hóa lợi ích và công cụ của cạnh tranh là thông qua giá cả, hàng hóa, ngoài ra bằng cả những hình thức khác như: khuyến mãi, tặng quà, các dịch vụ chăm sóc khách hàng... Quy luật kinh tế này tác động đến các chủ thể tham gia trong nền kinh tế thị trường, đặc biệt các nhà sản xuất kinh doanh phải luôn tìm các biện pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh, và đó cũng là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế.

Quy luật lưu thông tiền tệ. Lưu thông hàng hóa và lưu thông tiền tệ là hai mặt của một quá trình thống nhất. Lưu thông tiền tệ xuất hiện và dựa trên cơ sở của lưu thông hàng hóa. Ngược lại, lưu thông hàng hóa bao giờ cũng có một lượng tiền tệ cần thiết lưu thông. Lượng tiền lưu thông trên thị trường có tác động trực tiếp đến giá cả hàng hóa và giá cả hàng hóa lại tác động đến cung - cầu thị trường, tức là nó tác động đến sản xuất kinh doanh. Mặt khác, bản thân cung tiền cũng ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô sản xuất kinh doanh. Trên thị trường, những quy luật này có mối quan hệ tác động lẫn nhau và thông qua sự hoạt động của các quy luật đó sẽ điều tiết hành vi của các chủ thể tham gia trong nền kinh tế.

Khác với các nước tư bản chủ nghĩa, trong kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, hoạt động sản xuất kinh doanh của các chủ thể kinh tế cũng như quản lý của Nhà nước ngoài nguyên tắc tuân thủ các quy luật thị trường còn hàm chứa, gắn với và hướng tới những giá trị cơ bản của chủ nghĩa xã hội.

Những giá trị căn bản của chủ nghĩa xã hội thể hiện ở các khía cạnh như:

Thứ nhất, nền kinh tế thị trường ở Việt Namcó sự quản lý của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa định hướng và điều tiết nền kinh tế, thúc đẩy sản xuất kinh doanh và bảo vệ môi trường.

Bản chất của Nhà nước Việt Namlà Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, dựa trên nguyên tắc tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức. Trong phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, vai trò của Nhà nước thể hiện rõ ở việc: “định hướng, xây dựng và hoàn thiện thể chế kinh tế, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, minh bạch và lành mạnh; sử dụng các công cụ, chính sách và các nguồn lực của Nhà nước để định hướng và điều tiết nền kinh tế, thúc đẩy sản xuất kinh doanh và bảo vệ môi trường; thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội trong từng bước, từng chính sách phát triển”.

 Thứ hai, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tố hàng đầu quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam, là điều kiện chính trị tiên quyết đảm bảo quá trình phát triển kinh tế thực hiện theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Đường lối, quan điểm, chủ trương của Đảng về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa từng bước được hiện thực hóa trong cuộc sống.

Thứ ba, phát huy vai trò làm chủ của nhân dân trong phát triển kinh tế - xã hội. Nhà nước Việt Nam là tổ chức chính trị của nhân dân, do nhân dân tổ chức ra dưới sự lãnh đạo của ĐảngCộng sản Việt Nam, quyền lực nhà nước là thống nhất, không chỉ được phân công, phối hợp mà còn có sự kiểm soát trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. Đây là một trong những nguyên tắc nền tảng về tổ chức quyền lực nhà nước ở nước ta. Bởi nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực nhà nước, nên nhân dân kiểm soát quyền lực nhà nước là một tất yếu.

Trong phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhân dân vừa là chủ thể, vừa là đối tượng phục vụ mà nền kinh tế hướng tới, bởi vì: “Đó là nền kinh tế được xây dựng ở một chế độ xã hội do nhân dân làm chủ, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa quản lý, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, nhằm mục tiêu đi lên chủ nghĩa xã hội”.

Thứ tư, xác lập quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp để thúc đẩy phát triển mạnh lực lượng sản xuất.

Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam có quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất; có nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế; các chủ thể thuộc các thành phần kinh tế bình đẳng, hợp tác và cạnh tranh theo pháp luật.

Ở Việt Nam, thực hiện phát triển nền kinh tế nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế là nhằm giải phóng sức sản xuất, giải phóng tiềm năng phát triển trong mỗi thành phần kinh tế, mỗi cá nhân, mỗi vùng miền... là cách để phát huy tối đa nội lực, tạo sức mạnh tổng hợp để phát triển nhanh và bền vững nền kinh tế đất nước. Trong nền kinh tế nhiều thành phần, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo định hướng cho sự phát triển vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Kinh tế nhà nư­­ớc là thành phần kinh tế dựa trên chế độ sở hữu toàn dân (công hữu) về tư­­ liệu sản xuất; bao gồm các nguồn tài nguyên, khoáng sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu, hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, các quỹ dự trữ quốc gia, các quỹ bảo hiểm, hệ thống ngân sách nhà n­­ước, các doanh nghiệp nhà nư­­ớc, phần vốn thuộc sở hữu toàn dân nằm trong các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác… Doanh nghiệp nhà nước cũng như doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác đều phải hoạt động theo cơ chế thị trường, bình đẳng và cạnh tranh theo pháp luật.

Vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước theo nghĩa thúc đẩy ổn định và phát triển kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước. Đồng thời kinh tế nhà nước giữ vị trí then chốt trong nền kinh tế, làm công cụ vật chất quan trọng để Nhà nước định hướng và điều tiết vĩ mô, làm lực lượng nòng cốt, góp phần chủ yếu để phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; là yếu tố vật chất đảm bảo định hướng xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế thị trường trong thời kỳ quá độ ở Việt Nam. “Kinh tế nhà nước là công cụ, lực lượng vật chất quan trọng để Nhà nước giữ ổn định kinh tế vĩ mô, định hướng, điều tiết, dẫn dắt thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội, khắc phục các khuyết tật của cơ chế thị trường. Các nguồn lực kinh tế của Nhà nước được sử dụng phù hợp với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển đất nước và cơ bản được phân bổ theo cơ chế thị trường”^[7].

Đi liền với đó, trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa còn áp dụng nhiều hình thức tổ chức quản lý và thực hiện chế độ phân phối chủ yếu theo kết quả lao động, hiệu quả kinh tế, đồng thời theo mức đóng góp vốn cùng các nguồn lực khác và phân phối thông qua hệ thống an sinh xã hội, phúc lợi xã hội, thể hiện tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội.

Thứ năm, phát triển nền kinh tế thị trường phải bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội trong từng bước, từng chính sách phát triển.

Định hướng xã hội chủ nghĩa phải thể hiện ngay trong từng chính sách, từng kế hoạch và chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Các chính sách, kế hoạch, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đất nước phải thực hiện được mục tiêu, nhiệm vụ của từng giai đoạn trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội; phù hợp với cơ chế thị trường và đảm bảo tính hiện đại. Tính hiện đại được thể hiện sự kế thừa có chọn lọc những thành tựu phát triển kinh tế thị trường của nhân loại; các yếu tố của thị trường, các loại thị trường đồng bộ và vận hành thông suốt, gắn với các nền kinh tế thế giới.

3. Giải pháp phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Một là, tiếp tục thống nhất và nâng cao nhận thức về phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là mô hình kinh tế chưa có tiền lệ trên thế giới. Trên thực tế, ở Việt Nam, xây dựng và phát triển mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là quá trình vừa làm, vừa rút kinh nghiệm.

Để có nhận thức đúng về nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trước hết phải tiếp tục bổ sung, hoàn thiện khung lý luận cơ bản về mô hình kinh tế này. Đồng thời, tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến cập nhật các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; những kiến thức, thông tin của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, kinh tế thị trường của các nước trên thế giới cho mọi đối tượng trong xã hội.

Hai là, tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường đồng bộ và hiện đại là tiền đề quan trọng thúc đẩy kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phát triển. Thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là một hệ thống khung khổ pháp lý, các quy tắc; các chủ thể tham gia và cơ chế vận hành. Đến Đại hội XIII của Đảng, Đảng ta xác định rõ: “Tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn”[8], cụ thể là:Xây dựng và thực thi pháp luật, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch nâng cao chất lượng, hiệu quả quản trị quốc gia; tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển đầy đủ, đồng bộ các yếu tố thị trường, các loại thị trường; tiếp tục hoàn thiện thể chế, thúc đẩy phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Ba là, phát triển đồng bộ các yếu tố thị trường và các loại thị trường

Các yếu tố thị trường và các loại thị trường là nhân tố để giải quyết các mối quan hệ trong nền kinh tế thị trường; đáp ứng yêu cầu đầu vào và đầu ra của nền kinh tế. Việt Nam chuyển đổi từ nền kinh tế vận hành theo cơ chế kế hoạch hóa tập trung, bao cấp sang nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; do đó, các yếu tố thị trường chưa hoàn thiện và các thị trường phát triển chưa đồng bộ để nền kinh tế thị trường phát triển. Vì vậy, phải hình thành và phát triển đồng bộ các yếu tố thị trường và các loại thị trường. Cụ thể:Tạo môi trường (môi trường pháp lý, môi trường kinh tế - xã hội) để các yếu tố của thị trường phát triển lành mạnh, hiệu quả. Đổi mới và hoàn thiện thể chế về giá, cạnh tranh, kiểm soát độc quyền, giải quyết tranh chấp; xây dựng và thực hiện các quy định về trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp đối với người tiêu dùng, đối với bảo vệ môi trường.

Bốn là, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, hiệu quả quản lý của Nhà nước, đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân

Năng lực lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà nước sẽ quyết định đến định hưởng xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế thị trường và hiệu quả khai thác, sử dụng các tiềm năng của quốc gia.Nâng cao năng lực hoạch định đường lối, chủ trương phát triển kinh tế - xã hội của Đảng; tăng cường lãnh đạo việc thể chế hóa và việc tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về kinh tế - xã hội; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết thực hiện đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng; lãnh đạo việc bố trí cán bộ và lãnh đạo, chỉ đạo việc thực hiện của đội ngũ cán bộ hoạt động trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội. Nâng cao năng lực và hiệu lực công tác tham mưu kinh tế - xã hội ở các cấp, các ngành.

Nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa: Tập trung tạo dựng thể chế, luật pháp, cơ chế, chính sách và môi trường, điều kiện thuận lợi, an toàn để kinh tế thị trường vận hành đầy đủ, thông suốt, hiệu quả và hội nhập quốc tế là sự thể hiện rõ rệt định hướng xã hội chủ nghĩa, nhằm phát huy những mặt tích cực, hạn chế những khuyết tật của cơ chế thị trường, đảm bảo nền kinh tế thị trường phát triển theo đúng định hướng xã hội chủ nghĩa.