PHÊ PHÁN CÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH CHO RẰNG 

CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN ĐÃ LỖI THỜI 

Với sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu, chủ nghĩa xã hội lâm vào thoái trào, từ đó đặt chủ nghĩa Mác - Lênin trước sự thử thách khắc nghiệt của lịch sử. Trong bối cảnh đó, các nhà chính trị và tư tưởng tư sản phản động hí hửng tung ra đủ thứ lý luận nhằm bác bỏ chủ nghĩa Mác - Lênin và rêu rao về sự thắng lợi của chủ nghĩa tư bản, sự diệt vong của chủ nghĩa cộng sản, về "chiến thắng không cần chiến tranh" (Nichxơn), về "Sự tận cùng của lịch sử" (Fukuyama).

Không những kẻ thù của chủ nghĩa Mác - Lênin mà cả một số người trước đây một thời được coi là người mácxít, thì giờ đây cũng ra sức xuyên tạc, bác bỏ, công kích chủ nghĩa Mác - Lênin, cho rằng học thuyết đó đã lỗi thời. Để phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, họ thường viện dẫn những sai lầm, thiếu sót ở các nước xã hội chủ nghĩa trước đây, nhất là ở Liên Xô và những đặc điểm mới của thời đại. Họ cho rằng "kinh tế tri thức, nền văn minh tin học không dung nạp chủ nghĩa xã hội", "chủ nghĩa Mác là sản phẩm của nền văn minh cơ khí, nó chỉ thích hợp với thế kỷ XIX chứ không dung hợp với thời đại ngày nay "sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở một mảng lớn trên thế giới chứng tỏ chủ nghĩa Mác - Lênin là một sai lầm), v.v và v.v..
Tuy vậy, thực tiễn lịch sử với tất cả những bước đi quanh co, phức tạp của nó vẫn khẳng định tính đúng đắn của học thuyết Mác - Lênin.
Nói về cái tinh tuý nhất trong học thuyết Mác, Hồ Chí Minh thể hiện trong ba chữ: phép biện chứng - tức linh hồn sống của chủ nghĩa Mác.
V.I. Lênin nói: Học thuyết Mác là học thuyết vạn năng, vì nó là một học thuyết chính xác. Đó là một học thuyết cân đối và hoàn bị, nó cho người ta một thế giới hoàn chỉnh, không thoả hiệp với bất cứ sự mê tín nào, một hành vi phản động nào, một hành vi bảo vệ sự áp bức của tư sản...
Một là, C.Mác đã thực hiện một cuộc cách mạng trong toàn bộ quan niệm về lịch sử thế giới.
 C.Mác là người đầu tiên đã áp dụng phép biện chứng duy vật, do chính Ông xây dựng, vào việc nghiên cứu lịch sử, làm cho chủ nghĩa duy vật trở thành hoàn bị triệt để. Ph. Ăngghen nói rằng, giống như Đácuyn đã phát hiện quy luật phát triển của lịch sử loài người.
Hai là, C.Mác đã tìm ra quy luật riêng biệt của sự vận động của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa và của xã hội tư sản do phương thức đó đẻ ra,
Ba là, với sự phát hiện khoa học vĩ đại là chủ nghĩa duy vật lịch sử và học thuyết giá trị thặng dư, C.Mác đã đặt nền móng cho chủ nghĩa xã hội khoa học, học thuyết về sự nghiệp giải phóng giai cấp công nhân và giải phóng loài người khỏi mọi hình thức áp bức, bóc lột và tha hoá.
Về học thuyết xã hội chủ nghĩa của C.Mác, chúng tôi muốn nhấn mạnh một điểm, đó là quan hệ biện chứng giữa giải phóng con người và giải phóng giai cấp.
Chúng ta có đủ căn cứ để khẳng định rằng, chủ nghĩa Mác - Lênin với tư cách là lý luận về phương pháp nhận thức thế giới và cải tạo thế giới bằng cách mạng vẫn giữ nguyên giá trị, dù cho một số luận điểm cụ thể riêng biệt của lý luận Mác - Lênin có thể không được thực tiễn xác nhận hoặc cần phải điều chỉnh.
Chúng ta có thể nêu một số hạn chế lịch sử sau đây
 - C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin chưa thấy hết được khả năng tồn tại và phát triển tương đối lâu dài của chủ nghĩa tư bản, dự đoán sớm về tiến trình lịch sử của chủ nghĩa xã hội thay thế chủ nghĩa tư bản trên toàn thế giới.
- C.Mác, Ph. Ăngghen chưa nghiên cứu đầy đủ vấn đề dân tộc so với vấn đề giai cấp.
- C.Mác, Ph. Ăngghen dự báo quá sớm về sự thủ tiêu sản xuất hàng hoá, kinh tế thị trường trong chủ nghĩa xã hội.
Những hạn chế trên đây là không thể tránh khỏi do điều kiện lịch sử. Chúng ta không thể đòi hỏi C.Mác suy nghĩ thay cho các thế hệ sau về những vấn đề chưa xuất hiện trong thời đại của Ông. Song, những hạn chế đó tuyệt nhiên không làm giảm giá trị thế giới quan phương pháp luận, giá trị định hướng của lý luận Mác Lênin đối với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội của chúng ta.
Phân tích giá trị của từng nguyên lý cơ bản, từ học thuyết của chủ nghĩa Mác - Lênin là cần thiết hiểu sâu, hiểu cụ thể lý luận của các ông. Song, chúng ta không thể quên rằng, chủ nghĩa Mác - Lênin là học thuyết hoàn chỉnh, các bộ phận có mối liên hệ hữu cơ tạo thành một khối thống nhất không thể tách rời, "một khối thép" như V.I.Lênin nói. Chúng ta cần phân biệt những tư tưởng cơ bản của toàn bộ học thuyết có giá trị phổ biến và lâu dài với những phán đoán riêng lẻ thường có ý nghĩa trực tiếp trong một bối cảnh cụ thể.
Sức sống của chủ nghĩa Mác - Lênin được thể hiện ở chỗ nó soi sáng các nhiệm vụ lịch sử đã chín muối của nhân loại, đó là nhiệm vụ giải phóng con người khỏi mọi hình thức áp bức, bóc lột, khỏi mọi tha hoá. Có thể khẳng định rằng,cho đến nay, khi nhân loại đã bước vào thế kỷ XXII, chủ nghĩa Mác - Lênin vẫn là học thuyết khoa học và cách mạng duy nhất đáp ứng được nhiệm vụ lịch sử mà không thể học thuyết nào có thể thay thế được. Đời sống xã hội đương đại mặc dù rất phức tạp, trải qua biết bao quanh co khúc khuỷu, vẫn không đi ra ngoài những quy luật phổ biến đã được C.Mác tổng kết.