Một số vấn đề đặt ra trong quan hệ dân tộc ở Việt Nam hiện nay

 

Các mối quan hệ dân tộc ở nước ta trong thời gian qua đã và đang nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, an ninh quốc phòng và khối đoàn kết toàn dân tộc.  

Những vấn đề không mới nhưng trong điều kiện mới lại nảy sinh những phức tạp mới:

Chẳng hạn, cũng là vấn đề đất đai vùng dân tộc, nhưng trong bối cảnh mới không phải là tranh chấp địa giới mà là vấn đề thị trường giao dịch bất động sản và quyền sở hữu của các chủ thể, nhất là vấn đề mua bán, chuyển nhượng, hợp thức hóa đất công thành đất tư, lấn chiểm, bao chiếm đất đai trái phép;

Vấn đề cố kết và phân ly trong nội bộ một số dân tộc do tác động của việc chuyển đổi từ tín ngưỡng truyền thống sang tôn giáo khác hoặc một số nhóm tộc người đòi chia tách thành tên tộc người riêng từ thành phần tộc người đã được xác định; Một số ít cá nhân đặt quan hệ đồng tộc, thân tộc lên trên ý thức về chủ quyền lãnh thổ quốc gia ở vùng biên cương; Quan hệ lao động và việc làm, nhất là thuê mướn nhân công trong nội bộ tộc người hay giữa các tộc người; quan hệ trao đổi, buôn bán hàng hóa; quan hệ khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên, nhất là đất rừng và vấn đề nguồn nước (sông ngòi) không chỉ trong vùng mà còn trở thành vấn đề xuyên/liên biên giới hiện nay; hôn nhân hỗn hợp tộc người trong nước, liên biên giới và xuyên quốc gia; xây dựng các trung tâm khoa học, tôn giáo, văn hóa, kinh tế, chính trị của các tộc người mang tính xuyên/liên quốc gia.. đang là những vấn đề mới và nhạy cảm.

Bên cạnh đó, mối quan hệ giữa các cộng đồng cùng và khác tộc sẽ ngày càng chịu ảnh hưởng của quá trình chuyển đổi thể chế kinh tế, quá trình hội nhập quốc tế. Quan hệ tộc người liên vùng, liên quốc gia giữa các cộng đồng tộc người ở các tỉnh biên giới phía Bắc với các đồng tộc ở các tỉnh Tây Nguyên cũng như ở các quốc gia khác sẽ ngày càng mở rộng và tăng cường trên nhiều lĩnh vực khác nhau so với trước đây; một số dân tộc như Hmông, Dao, Hoa, Thái, Khơ Me và nhiều tộc người khác hiện có quan hệ đồng tộc, thân tộc qua biên giới sẽ tiếp tục củng cố và phát triển hơn nữa với tính chất, hình thức mới phức tạp hơn,

Với những vấn đề mới và xu hướng quan hệ đa chiều như thế, chắc chắn quan hệ dân tộc tộc ở nước ta nói chung sẽ chịu sự ảnh hưởng từ nhiều phía, của những yếu tố văn hóa - xã hội, tâm lý, ý thức tự giác bao gồm cả tích cực và tiêu cực. Trong bối cảnh đó, quan hệ dân tộc ở Việt Nam sẽ có những biến đổi. Đó vừa là cơ hội, vừa là thách thức đối với việc củng cố, xây dựng và quản lý các mối quan hệ dân tộc trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục sự nghiệp đổi mới đất nước, quá trình toàn cầu hóa và quốc tế hóa đang diễn ra mạnh mẽ.