Nhận thức về nhân quyền của Đảng ta trước thời kỳ đổi mới

 

Cương lĩnh chính trị năm 1930, Đảng xác định mục tiêu của cách mạng Việt nam là “Làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”. Theo đó nhiệm vụ của Đảng là tập hợp lực lượng toàn dân, tiến hành đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng con người. Vấn đề quyền con người được thể hiện ở việc tố cáo tội ác vi phạm của chủ nghĩa Thực dân Pháp đối với nhân dân Việt Nam và đề ra các khẩu hiệu đấu tranh cụ thể như “Việt Nam tự do”, đấu tranh và xây dựng một xã hội tự do tổ chức; nam nữ bình quyền, phổ cập giáo dục…Đây là mục tiêu, nhiệm vụ xuyên suốt, là ngọn cờ tập hợp lực lượng và đó cũng chính là cơ sở làm nên thắng lợi của cách mạng tháng Tám.

Ngay sau khi giành chính quyền, Đảng, Nhà nước Việt Nam đã quan tâm sâu sắc vấn đề quyền con người và mục tiêu hướng tới là bảo vệ quyền con người, quyền làm người; trân trọng những giá trị quý báu mà nhân loại đã đạt được trên lĩnh vực quyền và tự do, dân chủ của con người (hiến pháp năm 1946), đồng thời góp phần vào cuộc đấu tranh chung của nhân loại bằng chính sự nghiệp cách mạng của mình. Trong Luận cương cách mạng Việt Nam, Tại Đại hội lần thứ II (1951), đã khẳng định rõ mục tiêu của cách mạng Việt Nam do Đảng lãnh đạo là: “…Bảo vệ chính quyền nhân dân, bảo vệ quyền lợi của dân và bảo đảm việc công dân làm trọn nghĩa vụ với Tổ quốc. Quyền lợi đó là: được hưởng nhân quyền, dân quyền và tài quyền. Nghĩa vụ đó là: bảo vệ đất nước, ủng hộ chính quyền nhân dân, đóng góp cho công quỹ, giữ gìn và phát triển tài sản chung của quốc gia”.

Quyền con người và quyền công dân được ghi nhận trong các văn kiện của Đảng và trong Hiến pháp (Hiến pháp năm 1946, Hiến pháp năm 1959). Nhà nước Việt Nam cũng bước đầu tham gia vào hệ thống pháp luật quốc tế trong hoàn cảnh đất nước đang phải tiến hành kháng chiến chống xâm lược, đó là một nỗ lực to lớn.( Trong năm 1957 Nhà nước Việt Nam đã tham gia 4 Công ước của Luật Nhân đạo quốc tế - một ngành luật bảo vệ con người trong hoàn cảnh xung đột và chiến tranh, được xem như cặp song sinh củar Luật Nhân quyền quốc tế.)Khi đất nước hòa bình, thống nhất, chỉ 4 năm sau khi trở thành thành viên của Liên Hợp quốc (1977), Nhà nước Việt Nam đã tích cực tham gia vào hệ thống pháp luật quốc tế về quyền con người (các năm 1981,1982,1983, Nhà nước Việt Nam tham gia một loạt công ước của Liên hợp quốc về quyền con người như: Công ước về ngăn ngừa và xóa bỏ các hình thức phân biệt chủng tộc, 1965; Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị, 1966; Công ước về xóa bỏ tất cả các hình thức về phân biệt đối xử chống lại phụ nữ, 1979; Công ước về quyền trẻ em, 1989 (và hai nghị định thư bổ sung); Công ước về chống tra tấn và các hình thức đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục con người, 1984; Công ước về quyền của người khuyết tật, 2006)