Về “Liêm”
Trong quá trình lãnh đạo
cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ,
đảng viên; vì theo Người, “cán bộ là cái gốc của mọi công việc,... Công việc
thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”. Trước lúc đi xa, trong Di
chúc, Người đã căn dặn: “Đảng ta là một Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và
cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần
kiệm liêm chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải
xứng đáng là người lãnh đạo, là người đày tớ thật trung thành của nhân dân”.
Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu mỗi người cán bộ, đảng viên phải thường xuyên rèn
luyện đạo đức cách mạng; bởi lẽ, “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không
có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách
mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo
được nhân dân”. Từ đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh xây dựng một hệ thống chuẩn mực đạo
đức cách mạng để cán bộ, đảng viên tu dưỡng, rèn luyện và chính Người là tấm
gương sáng, suốt đời gương mẫu thực hiện. Ngay từ thời kỳ chuẩn bị thành lập
Đảng, trong tác phẩm “Đường Kách mệnh” (năm 1927), Người đã
nêu ra những yêu cầu về tư cách một người cách mạng phải có, như “vị công vô
tư; không hiếu danh, không kiêu ngạo; nói thì phải làm; giữ chủ nghĩa cho
vững,...”. Khi Đảng trở thành đảng cầm quyền, Người nhấn mạnh tới việc phải
nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân, xem tham ô, lãng phí,
quan liêu là “thứ giặc nội xâm”. Để Đảng ta thật sự là một đảng lãnh đạo và là
đầy tớ thật trung thành và tận tụy của nhân dân, thì trước hết cán bộ, đảng
viên phải thực hành đoàn kết và thanh khiết.
Đối với cán bộ, đảng viên,
Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm xây dựng phẩm chất “Liêm chính”. Theo Chủ
tịch Hồ Chí Minh, Liêm là trong sạch, không tham lam; luôn tôn trọng giữ gìn
của công và của dân, không xâm phạm một đồng xu, hạt thóc của Nhà nước và của
nhân dân; không tham địa vị, tiền tài, không tham sung sướng, không ham người
tâng bốc mình. Vì vậy mà người cách mạng luôn quang minh chính đại, không bao
giờ hủ hóa; chỉ có một thứ ham là ham học, ham làm, ham tiến bộ. Để mọi người
hiểu rõ hơn về Liêm, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn đi sâu phân tích khái niệm tương
phản - “bất Liêm”: “tham tiền của, tham địa vị, tham danh tiếng, tham ăn
ngon, sống yên đều là BẤT LIÊM”. Thực tiễn đã chứng minh là sự bất liêm có vô
vàn biểu hiện, như tham tiền dẫn đến việc đục khoét của dân,
trộm cắp của công, buôn gian bán lận, đầu cơ tích trữ, cho vay nặng lãi, cờ
bạc, trộm cắp,...; tham danh vọng, địa vị dẫn đến việc dìm
người giỏi, mua bán danh vị, nịnh trên, nẹt dưới; tham nhàn dẫn
đến việc ngại khó, sợ khổ, đùn đẩy công việc cho người khác, nhưng khi có công
thì tranh, khi có tội thì đổ vấy; tham sống dẫn đến sự hèn
nhát, gặp giặc không dám đánh, thấy việc nghĩa không dám làm. Người cho rằng:
“Công khai hay bí mật, trực tiếp hay gián tiếp, bất liêm tức là trộm cắp. Vì
vậy, cán bộ phải thực hành chữ LIÊM trước, để làm kiểu mẫu cho dân”. Sau khi
luận giải về Liêm và giá trị của nó, Chủ tịch Hồ Chí Minh bàn về đối tượng thực
hành chữ Liêm. Người viết: “Ngày xưa, dưới chế độ phong kiến, những người làm
quan không đục khoét dân, thì gọi là LIÊM, chữ liêm ấy chỉ có nghĩa hẹp,...
Ngày nay, nước ta là Dân chủ Cộng hoà, chữ LIÊM có nghĩa rộng hơn; là mọi người
đều phải LIÊM”; tức là mọi người đều phải trong sạch, không tham lam. Sự thực
hành chữ Liêm sẽ giúp tất cả mọi người tiến tới sự hoàn thiện về nhân cách và
tạo ra sự chấn hưng đạo đức trên quy mô dân tộc.
Để thực hiện chữ Liêm, theo
Chủ tịch Hồ Chí Minh, cần có tuyên truyền và kiểm soát, giáo dục và kỷ cương
pháp luật, từ trên xuống dưới, từ dưới lên trên; bởi vì, cán bộ các cơ quan,
các đoàn thể, cấp cao thì quyền to, cấp thấp thì quyền nhỏ; dù to hay nhỏ, có
quyền mà thiếu lương tâm là có dịp “đục khoét”, có dịp ăn của “đút”, có dịp “dĩ
công vi tư”. Người nhấn mạnh, cán bộ phải ra sức thực hành chữ Liêm bằng những
việc cụ thể, như tuyệt đối không đem của công dùng vào việc tư, không động
đến cái kim, sợi chỉ của dân,... mua bán phải công bình, mượn cái gì phải trả
tử tế, hỏng cái gì phải bồi thường.
Về
“Chính”
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh,
bên cạnh đức Liêm thì người cán bộ, đảng viên rất cần có đức Chính, vì theo
Người: “Chính nghĩa là không tà, nghĩa là thẳng thắn, đứng đắn”;
“Việc thiện thì dù nhỏ mấy cũng làm. Việc ác thì
dù nhỏ mấy cũng tránh”. Người có đức Chính là người chính trực, đúng mực, công
tâm, luôn hành động theo lẽ phải, kiên quyết bảo vệ lẽ phải và chính nghĩa có ý
nghĩa quan trọng, vị trí rất lớn trong “tứ đức”. Người khẳng định: “CẦN, KIỆM,
LIÊM, là gốc rễ của CHÍNH. Nhưng một cây cần có gốc rễ, lại cần có ngành, lá,
hoa, quả mới là hoàn toàn. Một người phải Cần, Kiệm, Liêm, nhưng còn phải CHÍNH
mới là người hoàn toàn”. Tức là, dù Chính là hệ quả của Cần, Kiệm, Liêm, nhưng
vẫn có tính độc lập tương đối, vì nhiều khi có đủ Cần, Kiệm, Liêm, mà vẫn không
thể Chính. Đức Chính đòi hỏi con người phải có sự chính trực, dũng cảm đấu
tranh với cái xấu để bảo vệ lẽ phải; do đó, Chính là đức khó thực hiện nhất
trong “tứ đức”, là sự biểu hiện đầy đủ nhất của nhân cách con người.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cao
vai trò của Chính thông qua việc coi Chính là cơ sở để phân định việc và người.
Người cho rằng: “Trong xã hội, tuy có trăm công, nghìn việc. Song những công
việc ấy có thể chia làm 2 thứ: việc CHÍNH và việc TÀ”; vì con người thì phụ
thuộc vào việc họ làm mà chia ra thành người thiện và người ác. Như vậy, đức
Chính thấm sâu, hiển hiện, chi phối mọi công việc, mọi con người trong xã hội;
ý nghĩa của Chính vô cùng sâu rộng, nhưng vươn tới sự Chính thì rất khó khăn vì
con người vốn “nhân vô thập toàn”. Người còn chỉ ra những biểu hiện cụ thể của
đức Chính. Khi mỗi người luôn có 3 mối quan hệ là với mình, với người, với
việc, thì người có đức Chính phải hành xử theo nguyên tắc: Đối với mình thì
không tự cao, tự đại, luôn chịu khó học tập cầu tiến bộ, luôn tự phê bình và
lắng nghe phê bình để phát triển điều hay, sửa đổi điều dở của bản thân; đối
với người thì phải yêu quý, kính trọng, giúp đỡ, không nịnh hót người trên,
không xem khinh người dưới, luôn có thái độ chân thành, khiêm tốn, thật thà,
đoàn kết; đối với việc thì phải để việc công, lợi chung lên trước việc tư, lợi
tư; đã phụ trách việc gì thì quyết làm cho kỳ được, làm đến nơi đến chốn, không
sợ khó khăn, nguy hiểm; việc thiện thì dù nhỏ mấy cũng làm, việc ác thì dù nhỏ
mấy cũng tránh; mỗi ngày cố làm một việc có lợi cho nước, cho dân, bởi trong
tiền đồ chung đều có tiền đồ riêng của mỗi người.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét