Quyền con người, quyền công dân được ghi nhận và bảo vệ bằng Hiến pháp, pháp luật

 

Thực tiễn Việt Nam và thế giới cho thấy, đảm bảo bằng pháp luật là một trong những điều kiện quan trọng nhất để quyền con người được thực hiện. Mọi nhu cầu hay yêu sách về quyền nếu không được pháp luật ghi nhận và bảo vệ thì không thể có bất cứ một quyền con người nào.

C.Mác luôn đề cao vai trò của pháp luật, coi pháp luật “là kinh thánh tự do của nhân dân”. Trường phái pháp luật thực định cũng luôn khẳng định: “con người về bản chất đã có những đặc quyền nghĩa là những khả năng làm hoặc hành động một cách có ý thức, tránh hoặc hoặc từ chối, đòi hỏi, giành láy và nhất là tự bảo vệ. Tự do bản thân chúng, các đặc quyền (prerogatiuves) đấy không phải là quyền. Để đạt tới tư cách đó, các đặc quyền phải là đối tượng một quy ché đặc thù: quy ché pháp lý. Điều kiện cần và đủ là quy tắc phải đụng chạm đến chúng theo một cách nào đó, bằng cách chấp nhận, hạn chế, tổ chức, điều chỉnh, bắt buộc hoặc ngăn cấm. Không có luật pháp thì không có quyền (point de droit sans droit) và không có quyền nào mà không phải là một đặc quyền nhưng không nhát thiết là ngược lại” quyền con người khi được pháp luật và xã hội ghi nhận trở thành ý chí của toàn dân , buộc cả xã hội phải phục tùng và nhà nước phải hết sức bảo vệ.

Trên phạm vi toàn cầu, khi Liên hợp quốc ra đời, quyền con người được ghi nhận và bảo vệ bởi hệ thống Luật quốc tế về quyền con người. Các văn kiện quyền con người luôn nhấn mạnh: “quyền con người phải được bảo vệ bằng  luật pháp”, theo các nguyên tắc pháp quyền, chế độ pháp quyền.

Trong phạm vi quốc gia, pháp luật bảo vệ quyền con người thể hiện ở việc ghi nhận quyền con người, quyền công dân trong Hiến pháp, pháp luật, hoàn thiện các thiết chế, bộ máy, nhằm bảo vệ ngày càng tốt hơn quyền con người. Mặc dù luôn nhấn mạnh “quyền bảm sinh”, nhưng ngày nay ở mọi quốc gia, quyền con người đều được ghi nhận và bảo vệ bằng các hình thức pháp luật khác nhau.

Đó là cơ sở để Đảng và Nhà nước ta luôn nhấn mạnh vai trò của pháp luật trong việc bảo đảm quyền con người. Đại hội VII của Đảng chỉ rõ: “Nhà nước định ra các đạo luật nhằm xác đinh các quyền công dân, quyền con người”, Hiến pháp 1992 cũng ghi: “Ở nước cộng hõa XHCNVN, các quyền con người về chính trị, dân sự, văn hóa và xã hgooij được tôn trọng, thể hiện ở các quyền công dân và được quy định trong Hiến pháp và luật” (Điều 50)