Từ đầu năm 2020, đại dịch COVID-19 xảy ra trên toàn cầu, tạo nên cuộc khủng
hoảng đa chiều, tác động đến nhiều ngành nghề khác nhau, cuộc sống vật chất lẫn
tinh thần của con người. “Trạng thái bình thường mới” được dùng để
đề cập tới sự thay đổi về các hoạt động, quan hệ xã hội và hành vi con người
sau đại dịch COVID-19. Dịch COVID-19 đã và đang làm thay đổi toàn diện cấu trúc
xã hội mang tính lâu dài. “Trạng thái bình thường mới” hiểu đơn giản là những
điều khác với những cái cũ. Có thể là những điểm mà trước đây được cho là bất
bình thường thì sẽ trở nên bình thường. Hoặc cũng có thể là những điều mà trước
đây chúng ta đang phấn đấu để thực hiện thì nay, trong điều kiện mới bắt buộc
chúng ta phải thực hiện nó nhanh hơn, nhằm thích ứng với tình hình mới.
“Trạng thái bình thường mới” COVID-19 là trạng thái mà tại đó đất nước vừa
tập trung chống dịch, vừa khôi phục và phát triển lại nền kinh tế như lúc ban
đầu. Có 4 điểm đặc trưng để nhận diện “trạng thái bình thường mới”, đó là: 1)
Khi làm bất kỳ việc gì, phải vừa đảm bảo tính hiệu quả vừa đảm bảo mục tiêu; 2)
Dịch bệnh là vấn đề diễn ra trên quy mô toàn cầu, tình huống bất thường không
ai đoán trước được, tác động đến mọi giai tầng xã hội, không phụ thuộc vào
trình độ phát triển hay thể chế chính trị; 3) Tác động của dịch bệnh đòi hỏi
mỗi con người, tổ chức và toàn bộ hệ thống xã hội phải năng động và có khả năng
chống chịu và thích ứng với bối cảnh mới; 4) Đặt ra nhiều vấn đề phải định hình
lại, phải đối mặt với nhiều rủi ro xã hội: dịch bệnh, thiên tai, biến đổi khí
hậu...
Đại
dịch COVID-19 đã và đang thay đổi cách sống, làm việc và kết nối của con người
trong xã hội. “Trạng thái bình thường mới” do đại dịch COVID-19 đặt ra những
vấn đề mới cho quản lý trên bình diện quốc gia và toàn cầu, đòi hỏi phải có
những điều chỉnh chính sách thích hợp và khôn khéo. Chính sách ứng phó trong
“trạng thái bình thường mới” do dịch COVID-19, lấy phục hồi và phát triển kinh
tế là trung tâm nhưng để phát triển bền vững thì con người và môi trường mới là
cái đích và nền tảng mà Đảng và Nhà nước ta đã nhiều lần khẳng định.
Trong gần 2 năm qua, Việt Nam phòng, chống đại dịch COVID-19 trong điều
kiện bị động; hầu như toàn bộ trang thiết bị, máy móc, sinh phẩm, vaccine và thuốc
chữa bệnh đều phải nhập khẩu; nền kinh tế còn khó khăn; các biện pháp công nghệ
cũng chưa bảo đảm; việc phân cấp, phân quyền còn không ít bất cập. Tuy nhiên,
Việt Nam đang xây dựng hướng dẫn thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát có
hiệu quả dịch bệnh COVID-19. Với việc Chính phủ đề ra 6 nguyên tắc phải quán
triệt sâu rộng trong toàn bộ hệ thống xã hội: Y tế là trụ cột, là trung tâm;
kinh tế là cơ sở, là nền tảng; dữ liệu khoa học, công nghệ là then chốt; ổn
định chính trị-xã hội là trọng yếu và thường xuyên; vaccine, thuốc chữa bệnh và
ý thức người dân là điều kiện tiên quyết; an toàn để sản xuất, sản xuất phải an
toàn. Phải kết hợp hài hòa giữa tổng thể và cụ thể, giữa phổ biến và đặc thù,
chính sách chung nhưng tổ chức thực hiện phải linh hoạt, phù hợp đặc thù từng
nơi, từng thời điểm.
Chính phủ đang khẩn trương xây dựng hướng dẫn tạm thời để thực hiện chủ
trương chuyển trạng thái từ “không COVID” sang “thích ứng an toàn, linh hoạt,
kiểm soát có hiệu quả dịch COVID-19”. Tuy nhiên, do chính sách có phạm vi rộng
lớn, song lại khoanh hẹp đến tận phường, xã, thị trấn, đến tổ dân phố, ấp, bản,
thôn và tác động tới toàn bộ các đối tượng là nhân dân, doanh nghiệp… nên phải
có bước đi thận trọng, chắc chắn, rõ đến đâu làm đến đó, vừa làm vừa bổ sung,
sơ kết, đúc rút kinh nghiệm rồi hoàn thiện dần. Để chiến thắng đại dịch COVID
chúng ta cần phải vừa làm, vừa rút kinh nghiệm, vừa điều chỉnh cho kịp thời,
phù hợp. Để làm được điều này, cần phải tổ chức thu thập dữ liệu cho đầy đủ,
khách quan. Đồng thời, cần tiếp cận nhanh chóng thông tin, dữ liệu và tri thức
của thế giới trong phòng, chống dịch COVID-19.
Các giải pháp trong phòng, chống đại dịch COVID-19 trong “trạng thái bình
thường mới” cần được xây dựng và thực hiện một cách tổng thể, đồng bộ từ chính
hệ thống các thiết chế xã hội có liên quan, đó là: thiết chế y tế, thiết chế
pháp luật, thiết chế chính trị, thiết chế kinh tế, thiết chế gia đình, thiết
chế giáo dục, thiết chế đạo đức, thiết chế văn hóa, thiết chế khoa học-công
nghệ, thiết chế truyền thông, thiết chế dư luận xã hội…
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét