Từ bài học sụp đổ của Liên Xô và vấn đề bảo vệ Tổ quốc hiện nay

 Chúng ta nhận thức sâu sắc rằng, phát triển không phải là một đường thẳng mà diễn ra quanh co, phức tạp, theo hình xoáy ốc. Sự ra đời, tồn tại, phát triển và sụp đổ của các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu và Liên Xô trong thập kỷ 90 của thế kỷ XX đã khẳng định điều đó. Song, không vì thế mà tiến trình lịch sử bị đảo lộn, lịch sử bị ngưng đọng, thụt lùi. Nó vẫn trong vòng quay của vận động và phát triển. Những tổn thất từ sự sụp đổ của một số nước xã hội chủ nghĩa theo mô hình xô viết ở Đông Âu và Liên Xô chỉ có thể làm chậm quá trình tiến lên của nhân loại. Song, không thể và không bao giờ xóa bỏ được lý tưởng của Cách mạng Tháng Mười Nga cũng như mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội mà dân tộc ta đã lựa chọn. Điều này, đã được Đảng ta khẳng định: “Lịch sử đang trải qua những bước quanh co, phức tạp, song loài người cuối cùng nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội, vì đó là quy luật tiến hóa của lịch sử”.

30 năm đã trôi qua kể từ ngày chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, những người có lương tri trên toàn thế giới đã có thời gian nhìn lại, suy ngẫm, kiểm nghiệm, đánh giá và hiểu biết thêm nhiều điều. Trong sâu thẳm lòng mình, hàng triệu người dân Xô viết và nhân loại tiến bộ trên thế giới đã, đang và sẽ mãi mãi hướng về Cách mạng Tháng Mười Nga với sự nuối tiếc, tri ân và mong muốn tiếp tục đi theo con đường tươi đẹp ấy. Dấu ấn sâu đậm của Cách mạng Tháng Mười Nga đã tạc vào lịch sử, không gian và thời gian, trở thành giá trị văn hóa vĩnh hằng của một thời đại không dễ gì xóa bỏ, lãng quên. Tinh thần của Cách mạng Tháng Mười Nga là bất diệt! Cách mạng Tháng Mười Nga đã trở thành tài sản văn hóa - tinh thần rất nhân văn, nhân đạo, là biểu trưng tốt đẹp, khát vọng vươn tới của loài người; được đông đảo quần chúng lao động trên thế giới tôn vinh, ngưỡng mộ và tin theo.

Vì vậy, khi nói về ý nghĩa thắng lợi của cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh khẳng định: đó là thắng lợi của lý tưởng cộng sản, của Cách mạng Tháng Mười Nga, thắng lợi của chủ nghĩa Mác - Lênin. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám ở Việt Nam, của cách mạng Trung Quốc, Cuba, các nước Trung Á… đã khẳng định một chân lý không thể bác bỏ: Bất cứ một xã hội nào đã tỏ ra lỗi thời, đi ngược lại lợi ích của nhân dân, của dân tộc, cản trở tiến bộ xã hội thì tất yếu sẽ bị thay thế bởi một chế độ xã hội khác cao đẹp, tiến bộ hơn.

Đi theo con đường mà Lênin và Cách mạng Tháng Mười Nga vạch ra, cách mạng Việt Nam do Đảng ta và Bác Hồ lãnh đạo đã liên tiếp giành được nhiều thắng lợi, trong đó có những chiến công chói lọi, mang ý nghĩa lịch sử và tầm vóc thời đại: Cách mạng Tháng Tám 1945 đã mở ra ở Việt Nam một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập dân tộc, dân chủ, chủ nghĩa xã hội, giải phóng đất nước thoát khỏi ách áp bức, bóc lột, bất công, làm cho hàng triệu người lao động được sống hạnh phúc trong hòa bình, độc lập, tự do. Nhân dân ta rất đỗi tự hào vì có những đóng góp quan trọng là tạo nên nội dung mới, sức mạnh mới của thời đại mà Cách mạng Tháng Mười Nga đã mở ra, thông qua thực tiễn công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

104 năm đã trôi qua với bao biến cố thăng thầm, song những gì đã và đang diễn ra đều chứng minh xác đáng rằng, thời đại ngày nay vẫn là thời đại quá độ tư chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội, bắt đầu từ Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại năm 1917. Sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội theo mô hình xô viết ở Liên Xô và Đông Âu đã chỉ ra cho chúng ta nhiều bài học sâu sắc, cần rút kinh nghiệm để chỉ đạo sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

Một là, trong bất luận trong điều kiện, hoàn cảnh nào, người cộng sản cũng đều phải kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, mục tiêu của Cách mạng Tháng Mười Nga, con đường cách mạng vô sản, luôn độc lập, tự chủ, năng động, sáng tạo, thường xuyên đổi mới để tiến lên chủ nghĩa xã hội.

Hai là, tổng kết thực tiễn, đổi mới, nâng cao nhận thức, bổ sung, phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Chúng ta không hề coi chủ nghĩa Mác là một cái gì xong xuôi hẳn và bất khả xâm phạm; trái lại, tin tưởng rằng, lý luận đó chỉ đặt nền móng cho môn khoa học. Vì vậy, chúng ta cần phải nghiên cứu, phát triển hơn nữa về mọi mặt, nếu như không muốn trở nên lạc hậu đối với cuộc sống.

Ba là, thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô, Đông Âu và Việt Nam khẳng định rằng, chủ nghĩa xã hội không phải là lý luận giáo điều và cũng không phải là ước muốn chủ quan cứ cầu mong là có ngay được. Thắng lợi của cách mạng vô sản mới chỉ là bước đầu, để có xã hội xã hội chủ nghĩa đích thực phải trải qua quá trình xây dựng công phu, nghiêm túc. Nó cần có thời gian thử nghiệm, trải nghiệm, tìm tòi, sáng tạo và tự hoàn chỉnh, thường xuyên tự đổi mới để đi tới đích.

Bốn là, không thể vì sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội theo mô hình xô viết ở ở Liên Xô, Đông Âu mà vội quy kết đó là sự phá sản, sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội khoa học, sự thất bại của lý tưởng Cách mạng Tháng Mười Nga. Đối với nhân loại, chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ có một và Cách mạng Tháng Mười Nga cũng chỉ có một, song con đường thực hiện lý tưởng xã hội chủ nghĩa mà chủ nghĩa Mác - Lênin và cuộc cách mạng vô sản vĩ đại này đặt ra hoàn toàn không phải chỉ có một. Nó rất đa dạng, phong phú, rất cần phải nghiên cứu, vận dụng sáng tạo. Vì vậy, sự sụp đổ của một mô hình xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô, Đông Âu chỉ là sự không thành công của một mô hình thực thi chủ nghĩa xã hội khoa học và lý tưởng Cách mạng Tháng Mười Nga.

Năm là, không nên và không bao giờ đúng khi cho rằng sự sụp đổ chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô, Đông Âu là kết quả sai lầm của chủ nghĩa Mác, là “sự cáo chung của chủ nghĩa Mác - Lênin”, sự phá sản của lý tưởng Cách mạng Tháng Mười Nga. Trái lại, sự sụp đổ cua rchủ nghĩa xã hội theo mô hình xô viết ở Liên Xô và Đông Âu là kết quả minh chứng rằng: trong thế giới đương đại, bất cứ đảng cộng sản nào và bất cứ ai, nếu coi thường chủ nghĩa Mác - Lênin, đi ngược lại lý tưởng của Cách mạng Tháng Mười Nga, thì tất yếu sẽ mắc phải sai lầm và mọi sai lầm đều phải trả giá đắt, đó là Đảng Cộng sản mất vai trò lãnh đạo, chế độ xã hội chủ nghĩa bị sụp đổ, xã hội sẽ rơi vào rối loạn, nhân dân sẽ khổ đau, lầm than. Kết cục đó là tất yếu, không thể nào khác. Bài học xương máu từ sau Cách mạng Tháng Mười Nga và sự vận dụng sai lầm chủ nghĩa Mác - Lênin đã nhắc nhở chúng ta về những nỗi đau đớn ấy./.