“AI LÀM ĐAU TIẾNG VIỆT”

 

Trước thực trạng nói/ viết sai tiếng Việt đang diễn ra nghiêm trọng, Tiến sĩ ngôn ngữ Hồ Xuân Mai đã viết cuốn sách “Ai làm đau tiếng Việt?” được Nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM ấn hành. “”Ai làm đau tiếng Việt?” muốn gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh cho ý thức gìn giữ sự trong sáng của tiếng Việt.

Mục đích của tác giả là cung cấp cho bạn đọc những suy nghĩ về cái sai trong sử dụng tiếng Việt hiện nay và cách khắc phục hữu hiệu.

Ngôn ngữ không phải là thứ bất biến, mà thay đổi theo thời gian và không gian. Hai trạng thái thay đổi này luôn luôn bổ sung cho nhau, làm thành một hiện trạng của một ngôn ngữ. Chẳng hạn, thời gian khiến cho tiếng Việt dần mất đi các tổ hợp phụ âm đầu, trở thành đơn tiết như hiện nay. Nhưng chắc chắn quá trình này không diễn ra hoặc nếu có thì cũng sẽ rất chậm, không triệt để nếu như tiếng Việt không tiếp xúc với các ngôn ngữ trong khu vực.

Quy luật của tiếp xúc ngôn ngữ là vay mượn. Kết quả của tiếp xúc là sự thay đổi bên trong của mỗi ngôn ngữ. Sự thay đổi dễ thấy nhất là ngữ âm và từ vựng. Yếu tố ngữ pháp của một ngôn ngữ chậm thay đổi nhất. Trong hệ thống từ vựng tiếng Việt, hơn hai phần ba là từ vay mượn. Đó là kết quả của tiếp xúc giữa tiếng Việt với các ngôn ngữ như tiếng Hán, tiếng Pháp, tiếng Khmer… Nếu không có sự vay mượn này, không có tiếng Việt phong phú và trong sáng như hôm nay.

Thế nhưng, trong quá trình hội nhập, ngôn ngữ chat, ngôn ngữ mạng, ngôn ngữ teen… thi nhau xuất hiện và tương tác với nhau thành những kiểu tiếng Việt khá buồn cười và hơi quái dị. Một trong những nguyên nhân là do áp lực xã hội, áp lực từ báo chí - truyền thông đã khiến cho thế hệ trẻ (và cả người lớn) nói/ viết sai tiếng Việt.

Mỗi chúng ta đều có những lúc viết hớ, nói ngọng tiếng Việt. Tuy nhiên, đó không phải là bản chất. Những cái sai này chỉ ảnh hưởng tới giao tiếp giữa những người tham gia; hoàn toàn không để lại bất cứ ảnh hưởng nào tới đời sống ngôn ngữ cộng đồng. Nhưng những cơ quan có chức năng bảo vệ, phát triển và truyền bá ngôn ngữ mà sai thì hậu quả sẽ khôn lường.

Thời gian qua, có một thực tế, rất nhiều phương tiện thông tin đại chúng viết/ nói sai tiếng Việt. Sai tới mức rất đáng giận. Thế nhưng không một tổ chức chuyên môn nào lên tiếng. Cái sai, như vậy, cứ ung dung tồn tại, lan truyền trong cộng đồng. Tới mức, nhiều người, kể cả những người có trình độ học vấn cao, cũng không nhận ra và còn tiếp tay làm biến tướng tiếng Việt.

Vì vậy, theo tác giả, cần sớm có một giải pháp về tiếng Việt, cụ thể là lập pháp ngôn ngữ. Chừng nào chưa có sở xử phạt, chừng nào còn buông lỏng tiếng Việt, chừng nào còn tình trạng không ai kiểm soát tiếng Việt, cái sai trong sử dụng tiếng Việt còn tồn tại.

Chúng ta nói rất nhiều về việc “bảo vệ và phát triển tiếng Việt” và “nói đúng tiếng Việt, viết đúng tiếng Việt” nhưng một khi chính các cơ quan nhà nước và những người có trình độ học vấn cao mà sử dụng tiếng Việt sai, thì những lời kêu gọi, những băng-rôn, khẩu hiệu chỉ là trò chơi không hơn không kém. Rất mong chúng ta sớm có luật ngôn ngữ và trên hết là lập pháp ngôn ngữ để bảo vệ dân tộc mình, trước hết là tiếng Việt./.