Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước quyền con người ở Việt Nam luôn đạt được những thành tựu to lớn không thể phủ nhận

 

Ở Việt Nam, các quyền cơ bản của con người về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng; được bảo đảm trên thực tế và được bảo vệ theo pháp luật; ngày càng phát triển, lan tỏa sâu rộng trong cuộc sống và thể hiện bản chất ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa. Xuyên suốt tiến trình cách mạng, ngay cả trong hoàn cảnh khó khăn nhất, Đảng, Nhà nước ta luôn nhận thức sâu sắc và nỗ lực chăm lo, bảo đảm cuộc sống mọi mặt cho người dân và đó là sự khẳng định Nhà nước ta là nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Từ thực tiễn bảo đảm, bảo vệ, thực thi quyền con người đã hình thành hệ thống quan điểm nhất quán: Quyền con người là giá trị chung của nhân loại; quyền con người gắn liền với quyền dân tộc và thuộc phạm vi chủ quyền quốc gia; bảo đảm quyền con người là bản chất, mục tiêu, động lực của chế độ xã hội chủ nghĩa; quyền tự do, dân chủ của mỗi cá nhân kết hợp hài hòa với quyền của tập thể và không tách rời nghĩa vụ, trách nhiệm công dân; quyền con người, quyền công dân được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm bằng pháp luật; trách nhiệm của Nhà nước, các cấp, các ngành, các địa phương phải tích cực thực hiện, ngày càng hoàn thiện và nâng cao các quyền con người; chủ động, tích cực hợp tác quốc tế vì quyền con người. Trong quá trình bảo đảm, bảo vệ và thực thi quyền con người, bên cạnh việc triển khai đồng bộ nhiều chương trình, kế hoạch, dự án, xây dựng xã hội học tập, phát triển hệ thống giáo dục, chăm lo y tế, phát triển đường giao thông, lưới điện quốc gia..., Đảng, Nhà nước luôn quan tâm bảo đảm an sinh xã hội, chăm lo cuộc sống của người nghèo, người yếu thế, các đối tượng chính sách, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, là nội hàm của phát triển bền vững, là chương trình hành động quốc gia thể hiện tính nhân văn của chế độ xã hội chủ nghĩa và truyền thống tương thân, tương ái tốt đẹp của dân tộc.

Thành tựu về bảo đảm, bảo vệ và thực thi quyền con người ở Việt Nam trong hơn 90 năm dưới sự lãnh đạo của Đảng thể hiện toàn diện trên mọi lĩnh vực, trước hết là những bước tiến vượt bậc về phát triển kinh tế - xã hội. Sau 35 năm đổi mới, từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, quy mô 14 tỷ USD (năm 1985), đến năm 2020 là 343 tỷ USD (tăng 24,5 lần), GDP bình quân đầu người 3.521 USD. Năm 2020, tạp chí The Economist đã xếp Việt Nam trong danh sách 16 nền kinh tế mới nổi thành công nhất thế giới, thực hiện được “mục tiêu kép”: vừa duy trì kinh tế tăng trưởng dương ở mức khá, vừa đẩy mạnh phòng, chống, kiểm soát thành công đại dịch COVID-19, bảo vệ sức khỏe và bảo đảm cuộc sống của người dân. Chỉ số phát triển con người (HDI) của Việt Nam năm 2020 do Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP) công bố là 0,704, xếp thứ 110/189 quốc gia, tăng 7 bậc (năm 2019 là 0,63, xếp thứ 117/189); tuổi thọ trung bình tăng 4,8 năm; số năm đi học tăng 4,3 năm... nằm trong nhóm các nước có tốc độ tăng chỉ số HDI cao nhất thế giới. Việt Nam đã quan tâm thúc đẩy và thực hiện đồng bộ các chính sách phát triển kinh tế gắn với bảo đảm tiến bộ, công bằng, an toàn, an sinh xã hội. Tỷ lệ người nghèo giảm từ 9,88% (năm 2015) xuống còn 2,75% (năm 2020), bình quân giảm 1,42% mỗi năm. Năm 2020, cả nước có gần 3 triệu người nghèo, người yếu thế được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí...(9).

Đảng, Nhà nước xác định mục tiêu xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” với hàm ý luôn nỗ lực cao nhất để bảo đảm và gắn kết quyền sung sướng (dân giàu) với quyền tự do (dân chủ) cho nhân dân và đây là cam kết chính trị của Việt Nam cùng các quốc gia, cộng đồng quốc tế thực hiện có hiệu quả những giá trị phổ quát về quyền con người. Quốc hiệu và tiêu ngữ mở đầu văn bản từ khi thành lập chính quyền cách mạng đến nay luôn nhất quán “Độc lập  - Tự do - Hạnh phúc” đồng nghĩa với mục tiêu trước sau như một, Đảng và Nhà nước kiên trì bảo đảm dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc. Từ một xứ thuộc địa lạc hậu, không có tên trên bản đồ thế giới, đến nay Việt Nam đã trở thành một quốc gia độc lập có chủ quyền, một nước đang phát triển có thu nhập trung bình; được cộng đồng quốc tế ghi nhận là quốc gia tiên phong trong bảo đảm quyền con người, là điểm sáng khi thực hiện thành công trước thời hạn nhiều mục tiêu phát triển thiên niên kỷ và mục tiêu phát triển bao trùm, bền vững, không ai bị ở lại phía sau của Liên hợp quốc. Dưới góc độ từng người dân, quyền con người không gì quan trọng hơn, cao hơn đó là quyền được sống trong hòa bình, có việc làm, được học hành, được chăm sóc sức khỏe, được bảo đảm an toàn. Trong bối cảnh thế giới đang phải vật lộn trong đại dịch COVID-19 thì ở Việt Nam, mặc dù dịch bệnh diễn biến phức tạp, số ca nhiễm tăng cao, nhưng người dân vẫn được Chính phủ quan tâm, chăm lo bảo đảm cuộc sống. Đây là lý do để Chương trình Phát triển của Liên hợp quốc (UNDP) đánh giá Việt Nam nằm trong tốp 10 “quốc gia đáng sống” nhất thế giới. Điều đó chứng tỏ chúng ta đã có những bước tiến bộ vượt bậc trong thực hiện chính sách chăm lo phát triển con người toàn diện. Đồng thời, đây là những minh chứng cao nhất về quyền con người được bảo đảm và bảo đảm tốt ở Việt Nam. Vì vậy, nhiều nước, nhiều tổ chức quốc tế và nhân loại tiến bộ ghi nhận những nỗ lực, sự tiến bộ và kết quả quan trọng của Việt Nam trong bảo đảm và thực thi quyền con người. Trên thực tế, đã có 184/193 nước bỏ phiếu tán thành Việt Nam là thành viên Hội đồng Nhân quyền của Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2014 - 2016, 192/193 nước nhất trí bầu Việt Nam đảm nhiệm cương vị Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020 - 2021. Những kết quả trên là sự thật không thể đảo ngược, là sự khẳng định mạnh mẽ rằng quyền con người, quyền công dân đang được bảo đảm vững chắc ở Việt Nam; đồng thời, là lời phản biện thuyết phục đối với những luận điệu xuyên tạc về tình hình nhân quyền ở Việt Nam.

Nhằm tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện đồng bộ, hiệu quả các quan điểm, giải pháp về quyền con người, Đại hội XIII của Đảng đã tiếp cận quyền con người trên phương diện chính trị - xã hội; gắn quyền con người với an ninh quốc gia, an ninh con người và quyền của quốc gia - dân tộc; lấy con người giữ vị trí trung tâm gắn với phát triển con người toàn diện và đề cao vai trò chủ thể của con người trong chiến lược phát triển đất nước; coi trọng công tác bảo hộ công dân và công tác người Việt Nam ở nước ngoài; đẩy mạnh đối thoại, đấu tranh trên lĩnh vực quyền con người nhằm bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân. Vì vậy, cần tiếp tục đổi mới toàn diện đất nước và phát huy những thành tựu của công cuộc đổi mới nhằm bảo đảm ngày càng tốt hơn đời sống vật chất, tinh thần của các tầng lớp nhân dân, thúc đẩy việc thực thi quyền con người trên tất cả các lĩnh vực. Khai thác tối đa các nguồn lực, “phấn đấu sớm hoàn thành các mục tiêu theo Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững. Phát triển vì con người, tạo điều kiện cho mọi người, nhất là trẻ em, nhóm yếu thế, đồng bào dân tộc thiểu số, người di cư hòa nhập, tiếp cận bình đẳng nguồn lực, cơ hội phát triển và hưởng thụ công bằng các dịch vụ xã hội cơ bản”(10). Phát triển kinh tế nhanh, bền vững gắn với bảo đảm tiến bộ, công bằng, an sinh và phúc lợi xã hội, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong quản lý xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống và chỉ số hạnh phúc của nhân dân. Triển khai “nghiên cứu, ban hành Chiến lược xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045”(11). Đặc biệt, coi trọng xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về quyền con người; đồng bộ hóa các quy định pháp lý và đưa các quy định đó vào thực tiễn cuộc sống của người dân một cách hiệu quả, phù hợp với điều kiện kinh tế, văn hóa - xã hội của Việt Nam và các điều ước quốc tế về quyền con người mà Việt Nam là thành viên. Mở rộng phạm vi quy mô, đa dạng hóa nội dung, hình thức và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục quyền con người. Chú trọng công tác thông tin, tuyên truyền đối ngoại về những thành tựu trong bảo đảm, bảo vệ, hiện thực hóa quyền con người trên các diễn đàn quốc tế, khu vực. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế nhằm thúc đẩy việc thực hiện các chính sách, pháp luật về bảo đảm, bảo vệ quyền con người. Tăng cường đối thoại, trao đổi, hợp tác để nâng cao sự hiểu biết, đồng thuận, từng bước thu hẹp bất đồng và sự khác biệt giữa Việt Nam với các đối tác trong bảo đảm và thực thi quyền con người. Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ quan điểm, lập trường, lợi ích quốc gia - dân tộc, quyền con người của nhân dân Việt Nam./.