Uy tín là tiền đề và điều kiện bảo đảm chắc chắn cho sự thành công trong
hoạt động thực tiễn của các tập thể, cá nhân nói chung, đội ngũ cán bộ lãnh
đạo, quản lý nói riêng. Tuy nhiên, thực tế đã và đang xuất hiện loại uy tín giả
rất nguy hại, nó ngấm ngầm phá vỡ mối đoàn kết nội bộ, che đậy bản chất và là
bình phong để những kẻ cơ hội “chui sâu, leo cao”. Nhận diện những biểu hiện,
thủ đoạn và có giải pháp hữu hiệu để ngăn ngừa, đấu tranh với loại uy tín giả
là điều cấp thiết trong công tác xây dựng Đảng, nhất là trong xây dựng đội ngũ
cán bộ của nhiệm kỳ mới hiện nay.
Quyền uy và “dân chủ giả hiệu”
Trong công tác lãnh đạo, quản lý, uy tín có vai trò rất lớn đối với hoạt
động thực tiễn của người lãnh đạo. Người lãnh đạo có uy tín càng cao thì ảnh
hưởng của người đó với tổ chức càng lớn, tính chất ám thị và thuyết phục đối
với những người dưới quyền càng tăng lên. Nếu người lãnh đạo không có uy tín
thì mọi lời nói và mệnh lệnh sẽ không được cấp dưới thực hiện một cách có hiệu
quả. Lúc sinh thời, lãnh tụ Lênin cho rằng: Điều quyết định thành công trong
việc lãnh đạo quần chúng không phải bởi sức mạnh của quyền hành mà là sức mạnh
của uy tín, sức mạnh của nghị lực, của sự hiểu biết phong phú, của tài năng
xuất sắc...
Nói một cách khái quát thì uy tín được hình thành từ 3 yếu tố chính:
Phẩm chất, năng lực và phong cách của người lãnh đạo. Nó được thể hiện và đo
lường ở “lòng dân”. Như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: Người lãnh đạo
chỉ có uy tín khi được dân tin, dân phục, dân yêu.
Trong thực tiễn hoạt động lãnh đạo, quản lý ở các cấp, các ngành hiện
nay cho thấy, bên cạnh những cán bộ có uy tín đích thực còn có cán bộ cố tình
tạo ra cho mình loại uy tín giả danh (giả hiệu). Loại uy tín này được xây dựng
không dựa trên những phẩm chất, năng lực và giá trị xã hội đích thực của người
lãnh đạo, quản lý mà được chủ thể tạo nên bằng nhiều thủ đoạn. Theo Đại tá, PGS
TS Đỗ Duy Môn, nguyên Chủ nhiệm Khoa Tâm lý học Quân sự, Học viện Chính trị thì
uy tín giả biểu hiện rất phong phú với nhiều dạng khác nhau. Đó là:
Loại uy tín do hạ thấp yêu cầu hay là “mị dân”, “dân chủ giả hiệu”. Họ
giả vờ tỏ ra quan tâm, gần gũi quần chúng, hạ thấp yêu cầu với cấp dưới để lôi
kéo tình cảm, sự ủng hộ của cấp dưới theo mình.
Loại uy tín được tạo ra bởi “trấn áp” bằng quyền lực, độc đoán, gia
trưởng, tạo khoảng cách đối với cấp dưới. Người lãnh đạo tìm cách phô trương
sức mạnh quyền lực, đe dọa cấp dưới; tạo quyền uy, khoảng cách, che đậy bản
chất thật.
Loại uy tín do phóng đại thành tích của mình, thổi phồng khuyết điểm
người khác. Họ lẩn tránh khuyết điểm của bản thân, nhưng lại khoét sâu hoặc
xuyên tạc khuyết điểm người khác; phóng đại thành tích để thông báo, tự ca ngợi
mình; luôn đề cao cá nhân, coi mình là nhất...
Uy tín giả tìm mọi cách che mắt tập thể, che mắt cấp trên. Nhất là mỗi
khi có sự kiện như: Chuẩn bị đại hội Đảng, làm quy trình nhân sự hay thay đổi
đội ngũ cán bộ chủ chốt... Thời điểm này, những kẻ cơ hội tìm mọi cách ban phát
những quyền lợi vật chất nhỏ bé, "thiết kế" các cuộc gặp gỡ
"chén chú chén anh", cười cợt lừa phỉnh người nhẹ dạ để lôi kéo phe
cánh, quần chúng, dùng phiếu bầu để hạ uy tín người khác; họ có thể thu mình,
tránh va chạm, nịnh trên, vuốt ve dưới...
Uy tín giả và cuộc đấu tranh chống “địch bên trong”
Có thể thấy, uy tín giả rất nguy hại, nó tác động và làm suy yếu tổ
chức, tập thể, làm méo mó động cơ phấn đấu của cá nhân. Nó ngấm ngầm phá vỡ mối
đoàn kết trong tập thể; tạo ra môi trường, tâm lý không lành mạnh với sự ghen
ghét, độ kỵ, nghi ngờ trong các thành viên và làm suy giảm hiệu quả công việc
của tập thể. Đặc biệt, nếu tổ chức, tập thể không tỉnh táo, dũng cảm để nhận
diện và đấu tranh thì uy tín giả sẽ trở thành bình phong để những kẻ cơ hội
tiến thân, lọt qua các quy trình để “chui sâu, leo cao” vào các vị trí lãnh
đạo, quản lý cao hơn.
Uy tín giả gây tác hại khôn lường, nhưng nhận diện không hề đơn giản vì
nó được che đậy tinh vi bằng nhiều thủ đoạn, nó nằm sâu trong động cơ, lợi ích
cá nhân của một bộ phận cán bộ lãnh đạo. Phát hiện ra nó phải nhìn nhận từ phẩm
chất, năng lực thật sự, đặc biệt là phong cách, phương pháp, tác phong công tác
của cán bộ đó. Xem đạo đức, trình độ có tương xứng với cương vị, chức trách
không, có độc đoán, gia trưởng hay mị dân, dân chủ giả hiệu không, có thổi
phồng thành tích của mình không?...
PGS, TS Đỗ Duy Môn cho rằng, nguyên nhân tạo nên uy tín giả có cả khách
quan và chủ quan. Đó là do công tác giáo dục, quản lý đội ngũ cán bộ chưa chặt
chẽ, tinh thần dân chủ, tính đấu tranh phê bình, tự phê bình trong tập thể
không cao hoặc bị vô hiệu hóa. Bản thân một số cán bộ không có phẩm chất, năng
lực đáp ứng chức trách nhiệm vụ được giao, không có nhận thức đúng về uy tín,
động cơ sai trái, nhằm mục đích cá nhân, không chịu tu dưỡng, rèn luyện... Lúc
sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng cho rằng, chủ nghĩa cá nhân là chỉ chăm lo
vun vén cho lợi ích riêng, đặt lợi ích của cá nhân, của gia đình mình lên trên
lợi ích chung của giai cấp, của dân tộc, “miễn là mình béo, mặc thiên hạ gầy”,
nó là nguồn gốc của những “căn bệnh” làm hư hỏng đội ngũ cán bộ, đảng viên, tha
hóa Ðảng. Người cũng khẳng định: Chủ nghĩa cá nhân như một thứ vi trùng độc
hại, tồn tại dai dẳng trong mỗi người cán bộ, đảng viên, luôn chờ cơ hội để
trỗi dậy; là nguy cơ làm suy yếu Đảng, giảm lòng tin của quần chúng đối với
Đảng. Người coi chủ nghĩa cá nhân là giặc nội xâm, kẻ thù của những người cách
mạng. Người nói: “Địch bên ngoài không đáng sợ. Địch bên trong đáng sợ hơn, vì
nó phá từ trong phá ra”, “Muốn đánh thắng kẻ địch bên ngoài thì trước hết phải
đánh thắng kẻ địch bên trong của mỗi chúng ta là chủ nghĩa cá nhân”.
Phải tinh tường, đừng “thấy đỏ tưởng là chín”
Đấu tranh chống lại các biểu hiện và thủ đoạn để tạo uy tín giả cũng là
cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân. Đây là cuộc đấu tranh lâu dài, đòi hỏi
phải có dũng khí, có phương pháp và kiên trì. Nó gắn liền với việc xây dựng tổ
chức, xây dựng con người, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, gắn với việc tu dưỡng,
rèn luyện đội ngũ... Trong xây dựng uy tín thật, đấu tranh với uy tín giả trong
đội ngũ cán bộ hiện nay, cần quan tâm và thực hiện quyết liệt đồng bộ nhiều
giải pháp.
Trước hết, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý phải có ý thức và quyết tâm
tu dưỡng, rèn luyện về phẩm chất, năng lực, hoàn thiện về nhân cách, xứng đáng
với chức trách nhiệm vụ được giao. Muốn có uy tín, mỗi người phải tự học tập,
tu dưỡng, tích lũy tri thức, kinh nghiệm, vốn sống, nâng cao năng lực mọi mặt
để được đồng nghiệp, quần chúng thừa nhận, tin theo. Đồng thời và quan trọng
hơn là đội ngũ cán bộ phải thường xuyên rèn luyện về đạo đức, lối sống cũng như
sinh hoạt. Những vi phạm về đạo đức, lối sống bao giờ cũng là nguyên nhân
chính, rất nhạy cảm làm giảm sút và mất uy tín của người cán bộ. Cùng với đó,
quá trình gây dựng và nâng cao uy tín của người cán bộ cần tạo dựng cho mình
một phong cách lãnh đạo, quản lý thích hợp, một phương pháp, tác phong công tác
hiệu quả. Một mặt phải tuân thủ các nguyên tắc, quy định, mặt khác phải linh
hoạt, thích ứng, không rập khuôn, máy móc, với động cơ thật sự trong sáng vì
tập thể, vì cái chung. Cần chống lại mọi biểu hiện như độc đoán, gia trưởng hay
mị dân, bệnh công thần, háo danh...
Mặt khác, cần xác lập tốt các mối quan hệ và giao tiếp trong tập thể để
hình thành lòng tin, sự tín nhiệm của cấp dưới với người lãnh đạo, quản lý. Nó
đòi hỏi người cán bộ phải thật tâm, thật tình, thật tin tưởng khi quan hệ với
dưới, được biểu hiện bằng sự quan tâm, chăm lo, ứng xử đúng mực với dưới. Là sự
giản dị, khiêm nhường, không định kiến...
Một giải pháp rất căn cơ để xây dựng uy tín đích thực trong tập thể là
phải tạo được bầu không khí dân chủ, đoàn kết, tinh thần phê bình và tự phê
bình tích cực trong tập thể. Muốn có được điều đó cần quan tâm xây dựng tổ
chức, tập thể vững mạnh; cán bộ chủ chốt phải gương mẫu, trách nhiệm; các thành
viên đoàn kết, gắn bó.
Cùng với đó, phải kiên quyết đấu tranh chống mọi biểu hiện tiêu cực, các
thủ đoạn để tạo dựng uy tín giả. Nó đòi hỏi tổ chức, tập thể phải tinh tường và
có dũng khí trong vạch trần các cá nhân có động cơ và việc làm sai trái. Các cá
nhân này thường rất tinh vi để che đậy bản chất, đánh lừa tổ chức, tập thể vì
mục đích vụ lợi, cá nhân. Trong chuẩn bị nhân sự đại hội Đảng các cấp tiến tới
Đại hội XIII của Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng cũng đã cảnh
báo: Đừng “nhìn gà hóa cuốc”, “thấy đỏ tưởng là chín", đừng chỉ thấy
"cái mã bên ngoài, nó che đậy cái sơ sài bên trong"...
Uy tín giả làm xói mòn niềm tin của cấp dưới với cấp trên, nói rộng ra
là của quần chúng với Đảng. Vì thế đấu tranh chống uy tín giả cũng chính là xây
dựng niềm tin, “lòng dân” ở các tổ chức, tập thể, xây dựng đội ngũ cán bộ đáp
ứng yêu cầu của tình hình mới hiện nay./.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét