Quyền con người được phân loại theo lĩnh vực

Quyền con người có hai nhóm chính với các lĩnh vực khác nhau: Nhóm các quyền dân sự, chính trị bao gồm: quyền sống, quyền không bị tra tấn, hạ nhục; quyền không bị bắt làm nô lệ; quyền tự do và an ninh cá nhân; quyền bình đẳng trước tòa án; quyền tự do đi lại, lựa chọn nơi cư trú; quyền tự do tôn giáo, tín ngưỡng; quyền tự do ngôn luận; quyền bầu cử và tham gia các công việc nhà nước, xã hội. Nhóm các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa bao gồm: quyền làm việc quyền được thành lập và gia nhập công đoàn; quyền được hưởng an sinh xã hội; quyền có mức sống thích đáng; quyền đạt tới một tiêu chuẩn sức khỏe cao nhất có thể; quyền được giáo dục; quyền được tham gia vào đời sống văn hóa; quyền có nơi ở thích đáng; quyền được tiếp cận với nước v.v…

Giữa hai nhóm quyền nêu trên có sự phân biệt nhất định. Chẳng hạn các quyền dân sự, chính trị đòi hỏi nghĩa vụ “thực hiện ngay” thì các quyền kinh tế, xã hội, văn hóa bổ sung thêm nghĩa vụ “thực hiện từng bước”. Về cơ bản các quyền dân sự, chính trị đòi hỏi nhà nước giảm sự can thiệp vào sự hưởng thụ quyền; trong khi đó quyền kinh tế, xã hội, văn hóa đòi hỏi nghĩa vụ hỗ trợ tích cực và hơn nữa, nó gắn liền với sự vận hành của kinh tế thị trường, thừa nhận vai trò của kinh tế tư nhân trong việc cung cấp nhiều hàng hóa và dịch vụ thiết yếu. Trong tình trạng khẩn cấp, xung đột, thảm họa, thiên tai, môi trường…thì một số quyền dân sự, chính trị có thể bị hạn chế, còn các quyền kinh tế, xã hội, văn hóa lại đòi hỏi nhà nước không được giảm bớt nghĩa vụ của mình, mà phải chủ động nhằm ngăn ngừa sự vi phạm các quyền này như: tình trạng bỏ đói, cự tuyệt chăm sóc y tế, cố ý cản trở hàng cứu trợ, chiếm đoạt tài sản, hủy hoại các công trình văn hóa…