Sự hình thành dân tộc ở Việt Nam

 

Trong quá trình phát triển, loài người đã trải qua 4 loại hình cộng đồng người: Thị tộc, bộ lạc, bộ tộc và dân tộc.

Khái niệm Dân tộc thường được sử dụng 2 phạm vi khác nhau: Quốc gia dân tộc và tộc người. Dân tộc được hình thành theo hai phương thức chủ yếu:

- Dân tộc hình thành từ quá trình đồng hóa các bộ tộc khác nhau thành một dân tộc duy nhất, một quốc gia dân tộc độc lập. Quá trình hình thành dân tộc ở đây vừa là một quá trình thống nhất lãnh thồ, thống nhất thị trường. Đó là trường hợp hình thành dân tộc ở Tây Âu (Anh, Pháp, Đức, Italia...). Những dân tộc này hình thành cùng với chủ nghĩa tư bản đang chiến thắng, thủ tiêu tình trạng cát cứ phong kiến.

- Dân tộc hình thành từ sự thống nhất giữa các bộ tộc, không có quá trình đồng hóa. Phương thức hình thành dân tộc này ở các dân tộc Đông Âu (Áo, Hungari, Nga...), thời kỳ chế độ phong kiến ở đây chưa bị thủ tiêu, chủ nghĩa tư bản phát triển còn yếu.

Bên cạnh xu hướng chung của sự hình thành dân tộc như trên, một số trường hợp những dân tộc hình thành trước chủ nghĩa tư bản do nhiều nguyên nhân lịch sử phức tạp. Ở các nước phương Đông, là do sự tác động của các phương thức sản xuất châu Á, lại có nhà nước trung ương tập quyền ra đời sớm và mạnh. Nhà nước đó có vai trò nổi bật để thống nhất chính trị, thống nhất kinh tế (kinh tế nông nghiệp, thủ công nghiệp là chính). Một số quốc gia có đòi hỏi thường xuyên và cấp bách phải đoàn kết thống nhất các cộng đồng trên lãnh thồ quốc gia để chống ngoại xâm và chống thiên tai (to thủy); những nhân tố đó đã đẩy mạnh quá trình thống nhất dân tộc