Tiếp tục vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong những điều kiện lịch sử mới của đổi mới và hội nhập quốc tế

   Tiếp tục vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong những điều kiện lịch sử mới của đổi mới và hội nhập quốc tế, trong xu thế toàn cầu hóa và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư

    Một trong những luận điểm nổi tiếng của Đảng ta khi tổng kết thực tiễn ở tầm lý luận về quá trình đấu tranh cách mạng, hoàn thành cách mạng giải phóng dân tộc và tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa là: Chân lý là cụ thể nên cách mạng phải sáng tạo. Luận điểm này được soi sáng bởi tư tưởng của V.I.Lênin, khi ông nhấn mạnh rằng, “Phân tích cụ thể một tình hình cụ thể, đó là bản chất, linh hồn sống của chủ nghĩa Mác”. Do đó, xét về mặt nguyên tắc và phương pháp, Đảng Cộng sản trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin là trung thành một cách sáng tạo chứ không phải máy móc, giáo điều. Cũng như vậy, Đảng ta luôn thấm nhuần chỉ dẫn khoa học và cách mạng của Hồ Chí Minh trong việc vận dụng lý luận kinh điển mácxít vào thực tiễn cách mạng Việt Nam. Người nhấn mạnh, thống nhất giữa lý luận với thực tiễn là nguyên tắc tối cao của chủ nghĩa Mác - Lênin. Nghiên cứu, học tập chủ nghĩa Mác - Lênin cốt là nắm lấy tinh thần và phương pháp của nó trong ứng xử với con người và công việc cho đúng. Hồ Chí Minh đặc biệt lưu ý rằng, phải luôn luôn xuất phát từ thực tiễn cách mạng, đứng vững trên lập trường quan điểm Mác - Lênin, dùng thế giới quan duy vật biện chứng và phương pháp biện chứng duy vật để phân tích tình hình, nhận thức đúng các quy luật khách quan, xu thế vận động của lịch sử, phát hiện ra các mâu thuẫn phải giải quyết, phải nhận rõ dùng phương pháp nào, đi theo con đường nào để độc lập, tìm tòi đúng những câu trả lời của thực tiễn đang đặt ra, phù hợp với tình hình, đặc điểm nước ta khi bước vào thời kỳ quá độ mà đặc điểm to nhất, khó khăn lớn nhất phải vượt qua là quá độ bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa. Người chỉ rõ, không nắm vững lý luận và phương pháp cách mạng thì không thể có năng lực sáng tạo để xác định đúng phương hướng, chiến lược và đường lối cách mạng.

    Hồ Chí Minh không chỉ đề cao tính khoa học, tính Đảng trong việc nghiên cứu, vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin mà còn đề cao đạo đức và văn hóa, bởi chủ nghĩa Mác - Lênin không chỉ là đỉnh cao của trí tuệ khoa học, kết tinh trí tuệ, tư tưởng của thời đại, tinh hoa văn hóa của nhân loại mà còn là đạo đức cách mạng để cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới. Đảng cách mạng phải tiêu biểu cho đạo đức và văn minh. Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng, lấy đó làm nền tảng. Đức là gốc tạo thành nhân cách.

    Người để lại lời căn dặn có giá trị bền vững và ý nghĩa thức tỉnh với tất cả mọi người. Người nói, đọc hàng trăm hàng ngàn quyển sách Mác - Lênin, thuộc bao nhiêu cuốn sách Mác - Lênin mà còn ăn ở với nhau không có tình có nghĩa thì làm sao gọi là hiểu Mác - Lênin. Chủ nghĩa Mác - Lênin không chỉ là khoa học mà còn là đạo đức. Đó là sự thống nhất hữu cơ giữa khoa học - chính trị - đạo đức và văn hóa.

    Những chỉ dẫn đó của Hồ Chí Minh - nhà tư tưởng mácxít lỗi lạc và sáng tạo bậc thầy của cách mạng Việt Nam, vẫn mãi mãi có ý nghĩa soi sáng nhận thức, là kim chỉ nam hành động cho Đảng, cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân ta trong mọi thời kỳ cách mạng, nhất là trong sự nghiệp đổi mới, hội nhập để phát triển nhanh và bền vững, để hiện đại hóa đất nước hiện nay.

    Thấm nhuần những lời dạy của Người, Đảng ta khi khởi xướng đường lối đổi mới và trong lãnh đạo, tổ chức thực hiện đường lối đổi mới hơn 35 năm qua và hiện nay đã chú trọng đổi mới tư duy, nỗ lực tìm tòi từ thực tiễn để đổi mới tư duy lý luận, hình thành những nhận thức mới về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Thứ nhất, Đảng ta ra sức khắc phục những biểu hiện của bệnh giáo điều và chủ nghĩa kinh nghiệm, tự phê phán và phê phán nghiêm khắc bệnh chủ quan duy ý chí, coi thường quy luật, làm trái quy luật đã từng mắc phải. Đã rút ra một trong những bài học quan trọng là tôn trọng quy luật khách quan cũng như bài học đặc biệt quan trọng khác là tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, coi “dân là gốc của nước” nên phải luôn luôn nhất quán với nguyên tắc lấy dân làm gốc”. Nhấn mạnh vai trò chủ thể, mục tiêu và động lực phát triển là Nhân dân và sức sáng tạo của Nhân dân nên phải ra sức thực hành dân chủ, dân vận và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Đó là biểu hiện rõ nét và trực tiếp nhất về tính đúng đắn của sự trung thành một cách sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, đặc biệt là tư tưởng Hồ Chí Minh trong thực tiễn đổi mới. Thứ hai, trong những năm đầu của đổi mới, chúng ta đứng trước biến cố xảy ra ở Liên Xô và Đông Âu, khi chủ nghĩa xã hội lâm vào thoái trào, hệ thống xã hội chủ nghĩa tan rã, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch đã tấn công một cách thâm độc và tinh vi vào nền tảng tư tưởng, vào ý thức hệ của những người cộng sản. Niềm tin vào chủ nghĩa Mác - Lênin, vào chủ nghĩa xã hội bị thách thức nghiêm trọng. Đảng ta đã vượt qua thách thức đó bằng trí tuệ khoa học, bằng bản lĩnh chính trị và đạo đức cách mạng để giữ vững phương hướng chính trị, kiên định lý tưởng và mục tiêu, kiên định con đường đã lựa chọn. Sự ra đời của Cương lĩnh 1991 và Cương lĩnh bổ sung, phát triển năm 2011 đã chứng tỏ điều đó. Chính nhờ có Cương lĩnh này - Cương lĩnh của đổi mới, Cương lĩnh của hội nhập, Đảng đã nêu cao ngọn cờ tư tưởng Mác - Lênin - Hồ Chí Minh, tập hợp được sức mạnh toàn dân tộc đưa sự nghiệp cách mạng Việt Nam lúc đó vượt ra khỏi tình huống hiểm nghèo, đưa đất nước ra khỏi khủng hoảng, tiến tới ổn định và phát triển. Một trong những thành công lớn của Đảng là giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa đổi mới, ổn định và phát triển, không để xảy ra khủng hoảng chính trị như nhiều nước đã mắc phải, không mất phương hướng chính trị mà nhiều đảng cộng sản cầm quyền đã để xảy ra dẫn tới đổ vỡ chế độ xã hội chủ nghĩa và tự đánh mất vai trò cầm quyền của chính mình.

    Thứ ba, bài học về lòng trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh của Đảng ta đã được chứng thực trong thực tiễn đổi mới. Đảng ta đã ngày càng nhận thức rõ hơn những giá trị bền vững của chủ nghĩa Mác - Lênin, kiên quyết giữ vững nguyên tắc, bảo vệ và phát huy những giá trị bền vững đó (học thuyết hình thái kinh tế - xã hội, quan niệm duy vật về lịch sử, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, bản chất, mục tiêu và các đặc trưng cơ bản của chủ nghĩa xã hội, vai trò tiên phong của Đảng, mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với Dân, vai trò của nhân tố con người, của liên minh giai cấp của giai cấp công nhân, của văn hóa…). Mặt khác, nhận thức mới của Đảng về chủ nghĩa Mác - Lênin còn thể hiện ở tư duy tự phê phán và phê phán đối với những nhận thức sai lầm trước đây, đã hiểu sai, làm sai chủ nghĩa Mác - Lênin, làm mất tín nhiệm của chủ nghĩa và học thuyết do giáo điều hóa, giản lược hóa gây ra, nay phải ra sức vượt qua, làm cho chủ nghĩa, học thuyết được thể hiện chân thực như chính bản thân nó. Đồng thời cũng tự mình nỗ lực nhận rõ những hạn chế lịch sử trong bản thân di sản để xác định trách nhiệm phải bổ sung, phải phát triển, làm cho chủ nghĩa Mác - Lênin sống động, phong phú, phù hợp với thực tiễn hiện nay. Đây là vấn đề vô cùng hệ trọng, phải “làm mới” chủ nghĩa Mác - Lênin bằng những tri thức mới, hiểu biết mới, bổ sung vào kho tàng kinh điển những cái mới chưa được các nhà kinh điển đề cập tới, do thời đại lịch sử mà các ông xây dựng nên học thuyết trước đây không đặt ra, càng chưa có những dữ kiện để giải quyết. Đây là một thử thách về lòng trung thành một cách có bản lĩnh. Rõ nhất là lý luận về con đường, về phương thức xây dựng chủ nghĩa xã hội trong thế giới toàn cầu hóa và hội nhập, về kinh tế thị trường, về nhà nước pháp quyền, về Đảng cầm quyền.

    Thứ tư, tư tưởng Hồ Chí Minh đã cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin trở thành nền tảng tư tưởng của Đảng, là kim chỉ nam hành động của cách mạng Việt Nam. Nhận thức của Đảng về tư tưởng Hồ Chí Minh, rộng hơn là di sản của Người cũng ngày càng đầy đủ, toàn diện và sâu sắc hơn. Trước đây, chúng ta thường nhấn mạnh tư tưởng Hồ Chí Minh là vận dụng đúng đắn chủ nghĩa Mác - Lênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam. Nhận thức đó chưa đủ để hình dung hết tầm vóc Hồ Chí Minh với tư cách một nhà tư tưởng. Hồ Chí Minh không chỉ vận dụng đúng đắn mà quan trọng và thực chất hơn, tư tưởng Hồ Chí Minh là sự phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin. Người có cống hiến lớn vào kho tàng lý luận kinh điển Mác - Lênin, có ảnh hưởng sâu sắc không chỉ ở Việt Nam mà còn trên thế giới, nhất là lý luận cách mạng giải phóng dân tộc, chống chủ nghĩa thực dân cũ và mới, lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở những nước bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa như Việt Nam. Người còn có cống hiến lớn trong lý luận đảng cộng sản cầm quyền ở tầm học thuyết và chủ thuyết xây dựng đảng cách mạng chân chính. Do đó, Hồ Chí Minh thực sự có những đóng góp mới làm cho chủ nghĩa Mác - Lênin trở nên phong phú, sâu sắc hơn và cách mạng Việt Nam là một minh chứng đầy sức thuyết phục về giá trị và sức sống của chủ nghĩa Mác - Lênin trong thời đại ngày nay. Lần đầu tiên, một quan niệm khoa học về tư tưởng và di sản Hồ Chí Minh đã được Đảng nêu lên đầy đủ và trang trọng đưa vào Cương lĩnh của Đảng thời kỳ đổi mới và hội nhập. Từ chỗ nhấn mạnh học tập tác phong Hồ Chí Minh, Đảng ta đã xác định sự cần thiết phải học tập và vận dụng, phát triển sáng tạo tư tưởng của Người. Từ chỗ nhấn mạnh tấm gương đạo đức của Hồ Chí Minh, Đảng ta đã xác định sự cần thiết phải học tập và làm theo cả tư tưởng lẫn đạo đức và phong cách của Người. Đó là một hệ thống chính thể toàn vẹn. Tại Đại hội XIII, Đảng ta nhấn mạnh khát vọng Hồ Chí Minh, khát vọng Việt Nam - Đó là khát vọng phát triển một Việt Nam cường thịnh, cùng sánh vai với các cường quốc năm châu. Nêu cao khát vọng này là tạo ra động lực tinh thần mạnh mẽ, nêu cao sức mạnh toàn dân tộc, tạo ra những đột phá của phát triển. Từ thực tiễn Việt Nam, có thể nói, vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh là cách tốt nhất để tỏ rõ sự trung thành, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin, đấu tranh chống lại mọi sự xuyên tạc, phủ nhận, xóa bỏ chủ nghĩa Mác - Lênin, hạ thấp tầm vóc tư tưởng Hồ Chí Minh, xóa bỏ chủ nghĩa xã hội và vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng ta của các thế lực thù địch. Thành tựu lý luận này của Đảng ta là một cống hiến quan trọng vào việc bảo vệ những chân lý giá trị của chủ nghĩa Mác - Lênin trên cơ sở trung thành bằng cách sáng tạo và phát triển nó.

    Thứ năm, trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế, Đảng ta nhấn mạnh “giáo dục và đào tạo cùng với khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là động lực then chốt để phát triển đất nước” thích ứng với cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nhất là phát triển mạnh mẽ kinh tế thị trường hiện đại định hướng xã hội chủ nghĩa, mở rộng hợp tác song phương và đa phương, đa dạng hóa, đa phương hóa, Đảng ta đã thiết lập quan hệ hợp tác với các đảng chính trị cầm quyền trên thế giới, không chỉ với các đảng cộng sản cầm quyền mà còn với các Đảng chính trị tư sản, các đảng xã hội dân chủ. Sự khác biệt ý thức hệ không thể trở thành rào cản không thể vượt qua trong hợp tác, cùng hợp tác, cùng đấu tranh, cùng cạnh tranh để phát triển mà không hề xa rời định hướng xã hội chủ nghĩa, lý tưởng và mục tiêu của chủ nghĩa xã hội.

    Đại hội XIII đã phát hiện quan hệ giữa thực hành dân chủ với tăng cường pháp luật, pháp chế, kỷ cương xã hội. Đảng ta đã tỏ rõ thực hiện đúng di huấn của Hồ Chí Minh một cách sáng tạo: Muốn xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội cần phải làm đúng quy luật, phải thuận lòng dân và hợp thời đại. Đó là đảm bảo tối cần thiết để khẳng định rằng, chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh mãi mãi soi sáng con đường cách mạng Việt Nam.

    Dù thực tiễn luôn vận động biến đổi và các thế lực thù địch phản động không ngừng đẩy mạnh âm mưu, thủ đoạn chống phá, nhưng bản chất cách mạng, khoa học là điều không thể phủ nhận, tạo nên giá trị, sức sống mãnh liệt của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện cụ thể của đất nước là cơ sở khoa học, nhân tố quyết định để Đảng ta hoạch định chủ trương, đường lối đúng đắn, lãnh đạo đất nước tiến hành thành công sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa./.

Trích - Sưu tầm