NÚP BÓNG TỰ DO TÔN GIÁO

 Thời gian qua, hoạt động của các tà đạo đã tác động tiêu cực đến đời sống

kinh tế, văn hóa, chính trị và trật tự an toàn xã hội. Trong đó, đáng chú ý hoạt

động của tà đạo “Thanh Hải Vô thượng sư”, “Pháp môn diệu âm”, “Dương Văn

Mình”, “tà đạo Hà Mòn”, tà đạo “Hoàng Thiên Long”… trái với phong tục tập

quán, truyền thống của dân tộc; tuyên truyền mê tín dị đoan; xâm hại đến tính

mạng, sức khỏe; khống chế, lừa gạt người dân để trục lợi; gây mất đoàn kết

trong cộng đồng dân tộc, giữa các tôn giáo, gia đình ly tán (khi bị gia đình,

người thân can ngăn, đối tượng đã bỏ người thân theo tà đạo).

Các tà đạo này ảnh hưởng đến sự ổn định xã hội (kích động trốn vào rừng,

trốn đi nước ngoài); một số tà đạo bị các thế lực thù địch, phản động lợi dụng

kích động hoạt động chống chính quyền nhân dân (“tà đạo Hà Mòn”)…

Phần lớn các tà đạo ở nước ta có những cách hành đạo trái với văn hóa truyền

thống, trái với thuần phong mỹ tục của dân tộc, nhằm mục đích gây thanh thế cá

nhân, thu lợi bất chính về kinh tế. Mặt khác, gây bất ổn về an ninh chính trị và

trật tự an toàn xã hội ở một số địa phương, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng

bào các dân tộc thiểu số của đất nước.

Chẳng hạn, để lôi kéo người dân, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông,

nhằm trục lợi và thanh thế cá nhân, Dương Văn Mình, quê quán huyện Hàm

Yên, tỉnh Tuyên Quang (đã mất 12/2021), tự xưng là “chúa giáng thế”, tuyên bố

rằng: “theo y cầu nguyện, không làm cũng có ăn, không học cũng biết chữ,

người già sẽ lột xác, ốm đau sẽ tự khỏi”, nơi hành lễ là “nhà đòn”, dựng ở đâu

tùy thích, thờ phụng con ve sầu, chim én, cóc gỗ thay vì thờ cúng tổ tiên như

trước đây”.

Còn Y Gyin (sinh năm 1942, ở Sa Thầy - tỉnh Kon Tum), hành nghề cúng

bái thì dựng chuyện “Đức mẹ hiển linh” trao cho sứ mệnh truyền giáo, lập ra cái

gọi là “đạo Hà Mòn” lôi kéo, lừa bịp nhiều người dân thiếu hiểu biết:“Ai theo

Đức mẹ thì mọi nợ nần về vật chất và tinh thần đều được xóa, kể cả nợ ngân

hàng; ốm đau không cần chữa cũng khỏi bệnh; người đã theo thì không được bỏ,

nếu bỏ đạo gia đình sẽ ly tán”, “Hà Mòn” mới là “tôn giáo riêng” của người

DTTS ở Tây Nguyên”.

Hay như các đối tượng cầm đầu tà đạo “Giê Sùa” (Hờ Chá Sùng), tà đạo

“Bà Cô Dợ” (Vừ Thị Dợ) đã tuyên truyền cho một bộ phận đồng bào dân tộc

Mông ở các tỉnh Tây Bắc rằng: “theo đạo “Giê sùa”, đạo “Bà Cô Dợ” khi có

chiến tranh, thiên tai thì sẽ được đưa đến đất nước của Chúa sinh sống; kêu gọi

người Mông phải đoàn kết để chung tay xây dựng đất nước riêng của người

Mông...”. Thực chất, “Hà Mòn”, “Dương Văn Mình”, “Giê Sùa”, “Bà Cô Dợ”

đều mang màu sắc của tà đạo, trái hoàn toàn với đạo lý truyền thống văn hóa

dân tộc, đã bị các thế lực thù địch lợi dụng gây xáo trộn cuộc sống của người

dân, gây mất an ninh, trật tự ở một số địa phương.

Từ thực tiễn hoạt động của các tà đạo trong thời gian vừa qua, có thể nhận

diện các tà đạo dựa vào một số đặc điểm chủ yếu sau:

- Về người đứng đầu: Luôn tự đề cao, đánh bóng bản thân mình cho rằng bản

thân họ là “phật”, “thánh”, “thần”…, nhiều người trước khi tạo dựng tà đạo hay

“đạo lạ” còn mắc bệnh tâm thần hoặc từ nước ngoài tuyên truyền phát triển vào

trong nước trước để tạo thanh thế. Các tà đạo thường sùng bái và thần thánh hóa

người cầm đầu, khác với tôn giáo truyền thống: đối tượng sùng bái là những bậc

thánh hiền, thần thánh hóa lãnh tụ, siêu trần, thoát thế…, tôn giáo truyền thống

phát huy được tác dụng hướng thiện, nâng đỡ cuộc sống con người; “tà đạo”

thường có tư tưởng cực đoan, chống lại hiện thực xã hội, thực hành lối sống phi

pháp, quyên góp, bóp nặn tiền của người dân.

- Về lý thuyết, “giáo lý”, “giáo luật”: Chủ yếu được chắp vá, pha tạp, cải

biên, xuyên tạc từ một số điều trong lý thuyết, giáo lý, giáo luật của các tôn giáo

truyền thống, đã hình thành từ lâu, nên có những lời khuyên, điều răn dạy hướng

thiện, giúp xoa dịu, an ủi con người về mặt tinh thần trước những bất hạnh, khó

khăn gặp phải trong cuộc sống (đây là yếu tố làm cho tà đạo có thể tồn tại). Tuy

nhiên, có một số tà đạo có nội dung giáo lý trái thuần phong, mỹ tục của dân tộc,

phản văn hóa, phản khoa học như khuyên người ốm không dùng thuốc, chỉ cần

cúng, dâng hoa, cầu nguyện, dùng “nước thánh”, “thuốc phật”…, trái với quy

luật tự nhiên; lợi dụng các tà thuyết về “ngày tận thế” hoặc gắn với các nhu cầu

về sức khỏe để lôi kéo, mê hoặc, khống chế quần chúng.

- Về mục đích hoạt động: Hầu hết các tà đạo đều có chung mục đích là phục vụ

lợi ích của người cầm đầu “giáo chủ” (người sáng lập) và một số đối tượng cốt

cán, tay chân của họ nhằm thu về kinh tế thông qua thu lệ phí “quy y”, bán “sắc

phong”, “bùa”, bán sách, bài giảng, “thuốc chữa bệnh”... Đáng chú ý, các thế lực

thù địch, phản động tạo dựng hoặc lợi dụng “tà đạo” như là công cụ để tuyên

truyền, tập hợp, thu hút người vào các hoạt động chống chính quyền.

- Về nghi lễ hành đạo: Mang nặng yếu tố mê muội, mê tín dị đoan, lừa

bịp, phản khoa học trái với những nghi lễ truyền thống, trái với thuần phong mỹ

tục của dân tộc hay thần thánh hóa lãnh tụ, các bậc thánh hiền, danh nhân, anh

hùng dân tộc như: ép quan hệ tình dục tập thể hoặc với giáo chủ để “đắc đạo”

(“tà đạo Chân không” của Lưu Văn Ty ở Hà Tĩnh khuyên tín đồ quan hệ tình

dục với “người trời” là Lưu Văn Ty); hủy hoại tài sản, của cải, hủy hoại một

phần cơ thể hoặc cả thân xác con người để sớm “siêu thoát” (“tà đạo Chân

không” khuyên đốt bỏ một phần tài sản, đầy đọa thân xác mới “đắc đạo”; tà đạo

“chặt ngón tay” do Phạm Thị Hải ở TP Hồ Chí Minh khởi xướng năm 1993 quy

định người tu theo muốn thành “chính quả” phải chặt một ngón tay để bỏ đi một

phần thể xác giúp siêu thoát phần hồn...); kích động tự sát để sớm về “nước trời”

(như vụ hơn 50 người ở bản Pahé, huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La theo tà đạo

“Phạ tốc” đã tuân lệnh “giáo chủ” Cà Văn Liêng tiến hành tự sát tập thể).

- Về cách hoạt động: Thường thiên về hoạt động thực tiễn, nhưng lén lút,

thường xuyên thay đổi địa điểm nhằm tránh sự phát hiện, xử lý của cơ quan

chức năng; lợi dụng sơ hở của pháp luật, trong công tác quản lý của chính quyền

cơ sở để tuyên truyền phát triển “đạo”; tán phát tài liệu tuyên truyền ở trên mạng

Internet hay ở những nơi công cộng, nơi tập trung đông dân cư; tập luyện

“dưỡng sinh” ở công viên, quảng trường, vườn hoa; lợi dụng những vùng đồng

bào trình độ nhận thức còn thấp, điều kiện sống, chăm sóc sức khỏe còn khó

khăn để dụ dỗ, lừa bịp, khống chế, lôi kéo theo đạo

- Về đối tượng tin theo: Phần lớn người tin theo các tà đạo là những người

gặp rủi ro, bế tắc trong cuộc sống, do ốm đau, bệnh tật, nghèo khó; những người

có trình độ văn hóa thấp, ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Tuy nhiên, cũng có những tà đạo do biết khai thác, lợi dụng, tạo vỏ bọc xuyên

tạc các sự kiện thực tế (dịch bệnh, thiên tai, hiểm họa môi trường...) để “khoác

áo” cho các “tín điều” nên đã thu hút được những người trẻ tuổi ưa cái mới, kể

cả những người có trình độ nhận thức và chuyên môn kỹ thuật cao, hoặc cán bộ

các cơ quan chính quyền và nhất là số cán bộ nguyên là lãnh đạo các ngành,

giáo sư, tiến sỹ nghỉ hưu tiếp tay cho tà đạo hoạt động.

Cũng như hoạt động bình thường khác của xã hội, mọi sinh hoạt tôn giáo

ở Việt Nam đều phải trong khuôn khổ Hiến pháp, pháp luật Việt Nam; nghiêm

cấm bất kỳ ai lợi dụng tôn giáo vi phạm pháp luật. Dù ở quốc gia nào, hoạt động

tôn giáo đều cần phải có sự quản lý để bảo đảm hoạt động đúng tôn chỉ, mục

đích và tuân thủ luật pháp. Không tôn giáo nào được phép đứng ngoài hoặc

đứng trên lợi ích quốc gia, dân tộc.