Việt Nam đi lên chủ nghĩa xã hội với xuất phát điểm thấp là nước lạc hậu, trải qua hai cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, đất nước gặp muôn vàn khó khăn.

 

Nước ta quá độ lên chủ nghĩa xã hội từ một nước thuộc địa nửa phong kiến, trình độ sản xuất thấp, tàn dư của xã hội cũ còn tồn tại nặng nề. “Càng đi vào chỉ đạo thực tiễn, Đảng ta càng nhận thức được rằng, quá độ lên chủ nghĩa xã hội là một sự nghiệp lâu dài, vô cùng khó khăn và phức tạp, vì nó phải tạo sự biến đổi sâu sắc về chất trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội”[1]. Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân thắng lợi, nước ta bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội từ điểm xuất phát rất thấp. Lực lượng sản xuất ở trình độ thấp; nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế cùng tồn tại đan xen. Hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa còn nhiều bất cập, hạn chế; cơ cấu giai cấp - xã hội đa dạng, phức tạp, tồn tại đa xen nhiều giai cấp, tầng lớp xã hội; cuộc đấu tranh giai cấp vẫn diễn ra gay gắt, phức tạp. Văn hoá, tinh thần, tâm lý, tập quán, lối sống cũ còn tồn tại; sự xâm nhập mạnh mẽ của văn hoá, lối sống tư sản.

Hai cuộc chiến tranh do thực dân Pháp và đế quốc Mỹ gây ra đối với dân tộc ta để lại hậu quả hết sức nặng nề, nhất là sự tổn thất về sinh mạng con người không gì có thể bù đắp được; sự tàn phá các cơ sở kinh tế, cơ sở hạ tầng; các công trình, các di sản văn hoá; sự tàn phá môi trường sinh thái… Điều đó, làm mất đi nguồn lực vô cùng to lớn để xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ; không những thế, nhiều di chứng, nhiều hậu quả của chiến tranh còn ảnh hưởng đến tận ngày nay không dễ gì khắc phục. Đây là những tác động tiêu cực, những khó khăn rất lớn đối với nước ta để vượt qua thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

---

[1] Nguyễn Phú Trọng, Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội - 2022, tr. 25.