“Bất tuân dân sự” dẫn đến thay đổi chính quyền

 

              “Bất tuân dân sự” dẫn đến thay đổi chính quyền có quá trình dài, ngắn khác nhau, tùy thuộc vào điều kiện, hoàn cảnh của mỗi quốc gia. Tuy nhiên, thường trải qua 2 giai đoạn và một điểm chuyển tiếp (điểm nút) như sau:

             Giai đoạn “Đối kháng chọn lọc", tập trung vào việc dùng các thủ đoạn “mềm dẻo” để kích động gây ra sự phản kháng của người dân trên từng phần, từng khía cạnh đối với chế độ chính trị, như: Xóa bỏ nền tảng tư tưởng, phá vỡ niềm tin của nhân dân vào chính quyền, thay thế bằng hệ tư tưởng khác; làm mất sức mạnh của công cụ bạo lực và xây dựng các tổ chức “độc lập”, đối trọng với chính quyền để tập hợp lực lượng.

             Giai đoạn “Đối kháng tràn ngập”, xảy ra khi đa số người dân bức xúc, không còn niềm tin vào chính quyền, quan điểm chính trị đã bị thay đổi, sẵn sàng vùng lên chống chính quyền; công cụ bạo lực bị vô hiệu; xây dựng được các tổ chức “độc lập” đủ mạnh sẽ thừa cơ kích động người dân đồng loạt đứng lên lật đổ chế độ.

Sự chuyển biến từ giai đoạn “Đối kháng chọn lọc” sang “Đối kháng tràn ngập” gọi là “Điểm nút”. Điều này được đánh dấu khi xuất hiện các sự kiện, vụ việc có tính chất liên kết tất cả các lực lượng hoặc có tính lan tỏa, đánh động tinh thần phản kháng của người dân dẫn đến bùng phát các cuộc biểu tình, bạo loạn lật đổ chính quyền. Tại Tuy-ni-di là sự kiện người bán hàng rong Mô-ha- mét Bua-di-di (Mohamed Bouazizi), 26 tuổi, tự thiêu để phản đối việc bị tịch thu chiếc xe chở rau quả, phương tiện kiếm sống cho cả gia đình nghèo khó (tháng 12/2010); sự kiện này được lan truyền nhanh chóng qua mạng xã hội Facebook, gây nên sự căm phẫn dẫn tới biểu tình, bạo loạn khắp đất nước, buộc Tổng thống nước này cùng gia đình phải di cư ra nước ngoài. Hay sự kiện thanh niên Kha-lét-sai (Khaled Said) ở Ai Cập, bị cảnh sát bắt quả tang trong khi đang đưa lên mạng xã hội đoạn băng quay video tố cáo tham, nhũng trong ngành cảnh sát và bị đánh đập đến chết; sự kiện này cũng lập tức được lan truyền trên mạng xã hội Facebook, làm bùng lên làn sóng biểu tình, bạo loạn của hàng trăm nghìn thanh niên, sinh viên, trí thức, sau đó đã khiến Tổng thống Ai Cập Mubarak phải từ chức sau hơn 30 năm cầm quyền. Thông thường, sau khi “Điểm nút” xảy ra, các chế độ hầu như không thể duy trì được quyền lực, ít nhất cũng phải chia sẻ với phe đối lập và phần nhiều là sụp đổ.