“Bất tuân dân sự” tại Việt Nam ngày càng phức tạp, nguy hiểm

 

Tính chất phức tạp, nguy hiểm gia tăng của các vụ “Bất tuân dân sự” được thể hiện ở vấn đề được tổ chức ngày, càng chặt chẽ, chu đáo, bài bản, có “lãnh đạo”, “thủ lĩnh tinh thần” dẫn dắt, liên kết để đối phó với chính quyền; từ “ôn hòa” dẫn đến gây rối, bạo động, bao vây, chiếm giữ cơ quan công quyền, bắt giữ, sát hại cán bộ. Điển hình là trong vụ “Bất tuân cưỡng chế đất đai” tại xã Đồng Tâm/Mỹ Đức/TP Hà Nội, đã có hành vi bắt giữ 38 cán bộ (ngày 15/4/2017), sau đó thực hiện rào làng, ngăn lối đi, chuẩn bị hung khí sẵn sàng chống trả lực lượng giải cứu con tin; hay chuẩn bị lựu đạn, bom xăng, tuýp sắt có gắn dao bầu, liềm, gạch đá, làm bùi nhùi, mua pháo... để nhằm tấn công lực lượng chức năng đều được “Tô đông thuận” do “thủ lĩnh” Lê Đình Kinh cầm đầu tiến hành bài bản, có tổ chức, phân công nhiệm vụ rõ ràng. Khi lực lượng công an đến thực hiện nhiệm vụ bảo vệ xây dựng tường rào sân bay Miếu Môn, một số đối tượng có hành vi chống đối, tấn công lực lượng chức năng, chống người thi hành công vụ, gây rối trật tự công cộng, dẫn đến hậu quả 03 cán bộ, chiến sỹ công an hy sinh. Đáng chú ý, trong vấn đề “Bất tuân” liên quan đến lĩnh vực đất đai, số đối tượng cầm đầu khiếu kiện, chống đổi lợi dụng các vụ việc tranh chấp phức tạp để kích động người dân phản ứng với chính quyền thông qua các hoạt động với mục đích chính trị, như tẩy chay bầu cử, từ chối đi bầu cử, không tham gia các hoạt động do chính quyền tổ chức. Nguy hiểm hơn đó là các thế lực phản động đòi “xét lại” chính sách công hữu về đất đai của Nhà nước. Trong bối cảnh đời sống người dân đang có nhiều khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19, khả năng lực lượng phản động, cực đoan sẽ tìm cách “đẩy nóng” những bức xúc đã kéo dài, âm ỉ trong xã hội Việt Nam, trong đó có các vụ việc khiếu kiện của người dân về đất đai để tạo cớ kích động các hoạt động chống chính quyền.

             Các hoạt động phản đối chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước có dấu hiệu tạo thành phong trào, thông qua truyền thông xã hội tạo ra hiệu ứng lan nhanh, lan rộng trong nhân dần, đặc biệt là các chủ trương có tác động sâu sắc đến đời sống nhân dân như tăng giá điện, tăng giá xăng dầu... Điểm chung nhất của các hiệu ứng này đều nhằm khai thác các khía cạnh tiêu cực trong thực hiện chủ trương, chính sách để hạ uy tín của Đảng, Nhà nước. Đối với các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước có tính “nhạy cảm”, chạm vào tâm lý “bài Hoa, thoát Trung” như việc Dự án Luật Đặc khu. Nguy hiểm hơn là các cuộc xuống đường, biểu tình phản đối dường như đã có sự liên kết tổ chức để tiến hành đồng loạt trong cùng một thời gian, gây rất nhiều khó khăn cho lực lượng chức năng trong đối phó.

Trong “Phong trào bất tuân” phản đối Dự án Luật Đặc khu, có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, tổ chức bài bản của các tổ chức đối tượng phản động, khủng bố người Việt, nhất là các tổ chức: “Chính phủ quốc gia Việt Nam lâm thời”, “Việt Tân” (thông tin về tổ chức khủng bố “Việt Tân ” đã được đề cập trong Tài liệu giáo dục chính trị năm 2017). Các đối tượng đã sử.dụng nhiều hình thức kích động, lôi kéo người dân biểu tình; công tác bảo đảm đều được chuẩn bị chu đáo, từ việc in băng rôn, khẩu hiệu, cho đến việc phân phát đồng phục cho người biểu tình. Do bị các đối tượng phản động, cơ hội chính trị, chống đối ở trong và ngoài nước tuyên truyền, xuyên tạc, kích động tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước đã có hàng chục nghìn người dân mang cờ Tổ quốc, băng rôn, khẩu hiệu tập trung xuống đường, kéo đến các khu vực công cộng, trụ sở cơ quan ngoại giao nước ngoài tại Việt Nam, trụ sở cơ quan Đảng, chính quyền để tuần hành, biểu tình phản đối; hàng chục nghìn công nhân (chủ yếu làm việc trong các doanh nghiệp liên quan đến Trung Quốc, Đài Loan) đình công, lãn công hoặc tuần hành trong khuôn viên để phản đối. Tại một số địa điểm tuần hành, biểu tình đã xuất hiện các đối tượng quá khích có hành vi manh động, biến thành bạo loạn mang màu sắc chính trị. Đáng chú ý, các tổ chức phản động đã sử dụng nhiều thủ đoạn để gia tăng áp lực trong các cuộc biểu tình, mưu đồ đẩy lên thành cuộc “cách mạng màu”: Đưa người giả danh các lực lượng chức năng trà trộn vào đám đông nhằm lôi kéo và thực hiện các hành vi quá khích; hướng dẫn người biểu tình cách đối phó với lực lượng chức năng. Kết hợp với biểu tình thực địa, các đối tượng đẩy mạnh “biểu tình trên mạng” bằng việc tán phát, lồng ghép, tạo ra nhiều hình ảnh, clip về hoạt động biểu tình của người dân, hình ảnh người dân “bị thương tích” để vu cáo lực lượng chức năng “đánh đập, đàn áp” người dân “yêu nước” (tương tự kịch bản vụ người bán hàng rong Mô-ha-mét Bua-di-di ở Tuy-ni-di và thanh niên Kha-lét-sai ở Ai Cập).

             Điển hình trong “Bất tuân” về lĩnh vực môi trường, vụ chiếm trụ sở UBND huyện Lộc Hà/Hà Tĩnh (03/4/2017) đòi đền bù do ô nhiễm môi trường của Công ty Formosa Hà Tĩnh, hàng ngàn người dân mang gậy gộc, gạch đá, băng rôn khẩu hiệu, loa cầm tay, thậm chí là cả dao quắm, liềm... tràn vào chiếm trụ sở UBND huyện Lộc Hà, gây áp lực, buộc cán bộ huyện phải rời khỏi phòng làm việc, đánh bị thương 01 chiến sĩ Công an, dùng loa phát đi những nội dung xuyên tạc và bôi nhọ chính quyền địa phương, hạ cờ Tổ quốc, treo cờ thánh... khiến chính quyền mất kiểm soát trong thời gian nhất định.

            Các vụ phản đối BOT, từ việc sử dụng tiền lẻ, tiền chẵn mệnh giá lớn, cho đến thời gian, địa điểm sẽ tiến hành... đều được các đối tượng cầm đầu tính toán, thống nhất và có kế hoạch cụ thể.

Các vụ việc trên đã cho thấy mức độ nguy hiểm của tình trạng “Bất tuân dân sự” ở Việt Nam hiện nay. Đặc biệt, với việc công khai manh động, thách thức chính quyền, thì chỉ cần có sự tài trợ, định hướng và liên kết các hoạt động chống đối thì việc xử lý là vô cùng khó khăn. Một số đối tượng chống đối ở hải ngoại cho rằng, các vụ chống đối trên là các cuộc “tập dượt cách mạng màu.