“Bất tuân dân sự” tại Việt Nam phạm vi ngày càng lan rộng, quy mô ngày càng lớn

 

          Nếu như trước năm 2017, ở nước ta các vụ “Bất tuân dân sự” chỉ diễn ra nhỏ lẻ, mang tính cá biệt, địa phương, thì gần đây “Bất tuân dân sự” đã trở thành xu hướng, “phong trào” trên nhiều lĩnh vực, ở nhiều địa bàn khác nhau. Điển hình:

             “Bất tuân dân sự” liên quan đến phản kháng ý thức hệ, nổi lên là tình trạng “bỏ Đảng”, “ly khai” chủ nghĩa Mác - Lê-nin. Thời gian qua, đã xuất hiện cán bộ, đảng viên, trí thức viết, gửi, tán phát tài liệu, đơn thư “kiến nghị” đòi Đảng xóa bỏ chủ nghĩa Mác - Lênin, xét lại con đường đi lên CNXH, bỏ “định hướng XHCN”. Đặc biệt, tình trạng suy thoái phẩm chất chính trị, khi bị kỷ luật thì tuyên bố “bỏ Đảng”, “ly khai” chủ nghĩa Mác - Lê-nin đã có xu hướng lan tới những trí thức giữ các cương vị cao trong Đảng, chính quyền, kể cả cán bộ lão thành có tầm ảnh hưởng (điển hình như trường hợp ông Chu Hảo, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Trí thức; ông Tương Lai, Nguyên viện trưởng Viện Xã hội học).

  “Bất tuân trả phí BOT”, trước năm 2017, hoạt động phản đối của người dân cho là các trạm BOT giao thông đặt sai quy định, ban đầu chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn tại BOT Lương Sơn/Hòa Bình (tháng 8/2016); tuy nhiên, từ giữa năm 2017, vấn đề này đã nhanh chóng lan ra khắp cả nước. “Bất tuân cưỡng chế đất đai”, đã xuất hiện rất nhiều vụ chống đối cưỡng chế của người dân đối với chính sách di dời, giải phóng mặt bằng trên cả nước. Bên cạnh đó, lực lượng cực đoan trong tôn giáo cũng tiến hành hàng loạt vụ phản đổi liên quan đến đất đai như tại: Đan viện Thiên An (Thừa Thiên - Huê), Giáo xứ Cầu Rầm (Cửa Nam/TP.Vinh/Nghệ An), Vườn rau Lộc Hưng/Phường 6/quận Tân Bình/TP Hồ Chí Minh....

             “Bất tuân ” trong lĩnh vực môi trường, khi UBND TP Hà Nội chủ trương thay thế 6.700 cây xanh năm 2015, do những hạn chế, thiếu sót trong việc triển khai dẫn đến gây bức xúc dư luận; ban đầu là những ý kiến phản biện nhỏ lẻ của người dân, dân thành trào lưu phản đối trên các diễn đàn, mạng xã hội; hàng nghìn người dân thuộc nhiều thành phần khác nhau đã xuống đường tuần hành mang theo các pano, biểu ngữ phản đối chủ trương của UBND TP Hà Nội gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự. Nối tiếp đó, trong sự cố ô nhiễm môi trường biển ở miền Trung, tính từ tháng 4 đến tháng 9/2016, đã có hơn 18 vụ tập trung đông người, biểu tình trên đường Quốc lộ, có vụ số người biểu tình lên đến hàng trăm người. Tại TP Hà Nội, những năm gần đây đã có gần 10 vụ việc phức tạp về an ninh, trật tự liên quan đến vấn đề xử lý rác thải; theo số liệu thống kê số lượng các đợt tập trung đông người chặn xe rác tại các cổng ra vào các dự án xử lý rác thải khoảng 20 lần, với sự tham gia của hơn 1000 lượt người; các vụ việc không chỉ dừng lại ở việc chặn xe rác, gây ách tắc giao thông, ùn ứ rác thải trong nội đô, người dân còn kéo lên khu vực cổng Huyện ủy, UBND huyện, UBND xã nhằm gây sức ép giải quyết với chính quyền.

"Bất hợp tác với chính quyền”, “bất tuân trong phòng, chống dịch Covid-19, theo thống kê chưa đầy đủ, trong năm 2021, có trên 160.000 lượt công nhân đình công, lãn công đòi chế độ, chính sách. Đỉnh điểm là trong tháng 7 và 8/2021, có gần 100.000 lượt công nhân đình công, lãn công liên quan đến dịch Covid-19.

             “Bất tuân ” trong lĩnh vực lập pháp, thể hiện rõ qua việc sau khi Dự thảo Luật về Hội được công bố, xét thấy có những điều khoản “bất lợi”, các tổ chức “xã hội dân sự”, tổ chức phi chính phủ, các tổ chức phản động đã kích động, tạo ra phong trào phản đối. Tiếp đó là một loạt “phong trào” đòi sửa đổi, bổ sung một số điều trong_Luật Lao động; đòi Quốc hội hủy bỏ các điều 79, 80, 88 và 258 của Bộ luật Hình sự 1999 (nay là các điều 109, 117, 331 BLHS năm 2015). “Bất tuân” trong phản đối Dự án Luật Đặc khu đã ưở thành “phòng trào”, khi hoạt động tuần hành, biểu tình của người dân đã lan rộng ra nhiều tỉnh, thành trên cả nước.