NÉT ĐẸP VĂN HÓA CỦA DÂN TỘC

 

Bắt nguồn từ truyền thống, đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tri ân người có công với đất nước từ lâu đã trở thành nét đẹp văn hóa của dân tộc, góp phần làm nên sức mạnh nội sinh giúp dân tộc ta vượt qua bao khó khăn, thử thách trong tiến trình phát triển. Ngày nay, nét đẹp văn hóa ấy vẫn liên tục được bồi đắp, phát huy và tỏa sáng.

Tri ân các anh hùng liệt sĩ, thương binh, người có công với cách mạng luôn được Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đặc biệt quan tâm, thể hiện bằng những nghĩa cử cao đẹp. Đây đã trở thành nét đẹp văn hóa của người Việt Nam, được bắt nguồn từ lịch sử truyền thống biết ơn, "uống nước nhớ nguồn" của người Việt từ xa xưa. Đó là lòng biết ơn, tri ân của con cháu với ông bà tiên tổ trong gia đình, dòng họ, rộng hơn là ghi nhớ công lao của những người có công với làng xã, và hơn nữa, là những người có công với đất nước, dân tộc.

Trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc ta đã đối mặt với biết bao khó khăn trong quá trình lao động sản xuất, trước thiên tai và các cuộc chiến tranh chống xâm lược. Trong quá trình đó, có biết bao người đã dũng cảm đương đầu với khó khăn, thậm chí hy sinh xương máu, tính mạng vì lợi ích của cộng đồng, dân tộc. Các thế hệ sau luôn ghi nhớ, biết ơn công lao to lớn ấy. Cùng với tín ngưỡng của cộng đồng ở các cấp độ, phạm vi khác nhau, nhiều bậc có công đã được người dân suy tôn thánh và lập đền thờ để thờ phụng, tổ chức lễ hội hằng năm nhằm tôn vinh và nhắc nhớ con cháu không quên công ơn của các vị, như: Đền thờ các vua Hùng (Phú Thọ) và Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương ngày 10-3 âm lịch hằng năm; Đền Gióng thờ Thánh Gióng-Phù Đổng Thiên Vương và hội Gióng ở Sóc Sơn và Đông Anh (Hà Nội); Đền Hai Bà Trưng thờ hai vị nữ anh hùng dân tộc Trưng Trắc và Trưng Nhị ở nhiều nơi...

Ở thời kỳ phong kiến, các triều đại đã có những chế độ, chính sách đãi ngộ người có công với đất nước, dân tộc. Chẳng hạn, vua Lê Thần Tông, vào năm 1655, định lệ tặng và tuất cho quan và binh chết trận rằng: Phàm các chánh đội trưởng, đội trưởng ở các dinh cơ đội thuyền có dự cai quản cùng những binh lính được cử đi đánh giặc mà hết sức cố đánh, giản hoặc có người chết trận thì cai đội cai thuyền được tặng chức tả hiệu điểm và mỗi viên được cấp 20 mẫu quan điền; chánh đội trưởng và đội trưởng được gia tặng chức hữu hiệu điểm và mỗi viên được cấp 15 mẫu quan điền; binh lính thì được cấp 5 mẫu quan điền và cho con được miễn trừ việc quan, nếu chưa có con thì anh em hay cháu gọi bằng chú, bác ruột, một người được miễn việc quan...

Trải qua thời gian, biết ơn, tri ân người có công đã trở thành đạo lý, truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc và ngày càng được bồi đắp, phát triển, trở thành cội nguồn của chủ nghĩa yêu nước thời đại Hồ Chí Minh, góp phần tạo nên sức mạnh cùng dân tộc vượt qua những khó khăn, thử thách để phát triển đến ngày hôm nay.