Một số vấn đề rút ra liên quan đến hiệu ứng mạng xã hội về dịch Covid-19

 

Một là, các cá nhân, tổ chức có uy tín và trách nhiệm trên thế giới đều có chung nhận định: Việt Nam đã trở thành một hình mẫu quyết tâm khống chế dịch bệnh trong điều kiện nguồn lực có hạn. Việt Nam đã nhạy bén phát hiện từ sớm nguy cơ từ đại dịch COVID-19 và chủ động huy động có hiệu quả các nguồn lực để đối phó với dịch bệnh. Việt Nam là quốc gia đã nhanh chóng nắm bắt và sử dụng hiệu quả “vai trò của truyền thông và công nghệ thông tin”, “tính ưu việt của hệ thống y tế cơ sở”, “sức mạnh của tinh thần đoàn kết xã hội”, “kích hoạt sớm hệ thống phản ứng”, và sử dụng “cách tiếp cận toàn xã hội dưới sự lãnh đạo mạnh mẽ”… 

Hai là, từ góc nhìn của xã hội học, đại dịch COVID-19 thực sự là một thách thức đối với Việt Nam và thế giới; đòi hỏi không chỉ trình độ nghiên cứu thuốc chữa, khả năng sản xuất vắc-xin, tiềm lực sản xuất ra các trang thiết bị, vật tư y tế cần thiết mà còn đòi hỏi sự nhạy bén, chủ động, biết cách phòng, chống và không hoang mang, lo lắng thái quá, đặc biệt, đòi hỏi phải có sự chung sức, đồng lòng của toàn xã hội, thực hiện tốt các chỉ đạo, khuyến cáo trong công tác phòng, chống dịch bệnh. Do đó, phương châm của Đảng, Nhà nước là, nâng cao ý thức phòng dịch, quyết liệt chống dịch, nhưng cần bình tĩnh, lạc quan và thực hiện nghiêm túc, tự giác các chỉ thị là hoàn toàn phù hợp và hiệu quả.

Ba là, cần quan tâm hơn trong nghiên cứu phát triển chuyên ngành xã hội học y tế và sức khỏe; đồng thời hướng đến nghiên cứu liên ngành để phát triển các lĩnh vực: Y học xã hội; y tế công cộng; chính sách y tế… Điều này sẽ tạo cho ra sức mạnh tổng hợp, chủ động hơn trong việc ứng phó với các vấn đề liên quan đến dịch bệnh, sức khỏe, y tế của đất nước trong tiến trình phát triển và hội nhập với thế giới. 

Bốn là, đại dịch COVID-19 là cuộc khủng hoảng về dịch bệnh chưa từng có, do vậy cần phải có những ứng phó và giải pháp đồng bộ, hệ thống và đặc biệt. Xã hội học là một khoa học rất quan tâm đến việc vận dụng cách tiếp cận thiết chế xã hội để giải thích các hiện tượng của đời sống xã hội. Do vậy, đề xuất các giải pháp trong phòng, chống đại dịch COVID-19 cần được phân tích một cách tổng thể từ chính hệ thống các thiết chế xã hội có liên quan, đó là: thiết chế y tế, thiết chế pháp luật, thiết chế chính trị, thiết chế kinh tế, thiết chế gia đình, thiết chế giáo dục, thiết chế đạo đức, thiết chế văn hóa, thiết chế khoa học, thiết chế truyền thông, thiết chế dư luận xã hội… Thực tiễn cho thấy năng lực để ứng phó thành công với đại dịch dường như không hẳn chỉ là trình độ phát triển cao của thiết chế y tế mà chính là vấn đề công bằng, tạo ra cơ hội tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe công bằng cho mọi người dân của thiết chế y tế...

Năm là, chúng ta cần phải đưa ra những dự báo chính xác để góp phần xây dựng kế hoạch hành động sau đại dịch COVID-19 nhằm các mục tiêu: bảo đảm an sinh xã hội, tái cấu trúc các quan hệ xã hội..., góp phần giảm thiểu tối đa ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 đến quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước