Ý đồ chính trị của thuyết Sự kết thúc của lịch sử

Ý đồ chính trị mà Francis Fukuyama thể hiện qua thuyết Sự kết thúc của lịch sử của ông ta:

1. Phủ nhận vai trò phương pháp luận khoa học của quan điểm duy vật về lịch sử của chủ nghĩa Mác.

2. Xuyên tạc chủ nghĩa Mác, để từ đó phủ nhận giá trị tiến bộ và khoa học của ý thức hệ giai cấp vô sản và hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa; bằng cách đó tấn công trực diện vào các nước xã hội chủ nghĩa còn lại trên thế giới.

3. Cổ vũ và tuyên truyền cho các giá trị của chủ nghĩa tư bản Mỹ.

4. Luận chứng cho ý định thiết lập trật tự thế giới đơn cực do Mỹ lãnh đạo. Nếu các giá trị dân chủ tự do của nền văn hoá phương Tây mang tính toàn năng, phổ quát đối với thế giới còn lại, thì nước Mỹ là "vật mang" điển hình các giá trị đó. Do vậy, sứ mạng thống trị thế giới hiển nhiên phải thuộc về đất nước siêu cường này.

Trong khi đó nhà nghiên cứu chính trị của Mỹ C. Wohlforth đã xuất phát từ lập trường của chủ nghĩa hiện thực chính tả để luận chứng rằng, trật tự thế giới hiện nay là đơn cực và Mỹ là cực duy nhất. Sammuel Huntington thì khẳng định Hoa Kỳ là đế chế cuối cùng của lịch sử. Không có sự khác biệt thực chất nào đáng kể về nhãn quan chính trị của các học giả này so với tác giả của thuyết Sự kết thúc của lịch sử.

Thật ra, phần đông các chính trị gia và các học giả Mỹ, bằng nhiều cách thức khác nhau, dưới cả cái vẻ bề ngoài đôi khi phản bác nhau, nhưng đều nhằm mục đích chung là tuyên truyền cho sức mạnh Mỹ, khuếch trương các giá trị Mỹ, phổ biến mô hình Mỹ ra toàn thế giới, kỳ vọng lấy đó làm chuẩn mực điều hành thế giới theo chiều hướng có lợi nhất cho Mỹ. Cổ vũ và tuyên truyền cho trật tự sức mạnh bá quyền của Mỹ - đa số thuyết đơn cực (trật tự sức mạnh đơn cực). Cổ vũ và tuyên truyền cho trật tự kinh tế dưới sự chỉ đạo của Mỹ - đã có thuyết về "sự đồng thuận Washington". Và cuối cùng, cổ vũ và tuyên truyền cho sức mạnh của ý thức hệ và các giá trị văn hoá - mà về thực chất là của Mỹ và theo kiểu Mỹ - chứ không phải của phương Tây nói chung - đó là thuyết Sự kết thúc của lịch sử.

Xét trên nhiều phương diện, thuyết Sự kết thúc của lịch sử là nguy hiểm hơn nhiều so với những thuyết khác. Bởi lẽ, thuyết này không bộc lộ trực diện thái độ ca ngợi và ủng hộ mưu đồ bá quyền của chính giới Mỹ. Trái lại, nhân danh các giá trị nhân đạo, tiến bộ và phổ quát, thuyết này đã liên lút" tuồn vào cái ý tưởng dẫn dắt mà về thực chất là cưỡng bức các dân tộc, các nền văn hoá - văn minh khác trên thế giới đi theo con đường mà nước Mỹ buộc họ phải theo.

Nguy hại hơn, khi núp dưới lớp “vỏ cái giá trị tự do và dân chủ phổ quát" thuyết Sự kết thúc của lịch sử, trong điều kiện toàn cầu hoá hiện nay, có cơ dễ dàng khuy ếch tán ảnh hưởng xuyên qua các rào chắn bản sắc văn hoá để phá vỡ tính cố kết nội tại trong các cộng đồng dân tộc trên thế giới. Sự suy yếu của ý thức hệ dân tộc cũng có nghĩa là sự lớn mạnh của ý thức hệ lai tạp (hợp chủng) của Hoa Kỳ, một hình mẫu có một không hai trong lịch sử.

Thuyết Sự kết thúc của lịch sử cũng đồng thời cổ vũ cho quá trình toàn cầu hoá theo cách đồng hoá thế giới bằng các giá trị Mỹ, chuẩn mực Mỹ và mô hình Mỹ. Thành thử, nếu không tỉnh táo phân tích tác hại các mặt của quá trình toàn cầu hoá đối với một quốc gia, một dân tộc, thì việc tiếp nhận giản đơn quá trình ấy không tránh khỏi tiếp nhận quá trình Mỹ hoá. Đây là kết luận do chính các tác giả thuộc các nước phương Tây "cựu lục địa" rút ra trước hết./.