Yêu cầu để bảo đảm an ninh văn hóa trong điều kiện hiện nay

    An ninh văn hóa có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi quốc gia, dân tộc. Nó là một bộ phận không tách rời của an ninh quốc gia, an ninh cộng đồng. Trong điều kiện hội nhập quốc tế hiện nay, an ninh văn hóa có thể được coi là “sức mạnh mềm” trong quan hệ đối ngoại. Dựa vào chiến lược phát triển văn hóa, các quốc gia, dân tộc có thể mở rộng phạm vi ảnh hưởng của mình trên các phương diện chính trị, kinh tế - xã hội và an ninh quốc phòng. Trong tình hình hiện nay, để bảo đảm an ninh văn hóa cần thực hiện các yêu cầu sau:

Một là, bảo đảm các quyền tham gia hoạt động sáng tạo và hưởng thụ các giá trị văn hóa

Quyền hưởng thụ các giá trị văn hóa chính là một trong những yếu tố cơ bản để góp phần xây dựng, bồi đắp, hoàn thiện những phẩm chất, nhân cách cao đẹp của con người, làm cho con người ngày càng nhân văn hơn, tiến bộ hơn. Đó là tất cả những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc đã được kết tinh, trao truyền từ đời này sang đời khác. Đồng thời, mọi người cũng được tạo cơ hội ngang nhau trong tiếp cận các giá trị văn hóa của nhân loại và được quyền sử dụng các thiết chế văn hóa để thỏa mãn các nhu cầu hưởng thụ văn hóa của mình.

Quyền tham gia sáng tạo các giá trị văn hóa không chỉ là quyền riêng của đội ngũ văn nghệ sĩ và những người làm công tác văn hóa - văn nghệ, mà còn là quyền của mọi công dân. Việc mọi người được tham gia các hoạt động sáng tạo ra các giá trị văn hóa sẽ góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của mỗi cá nhân và toàn xã hội, góp phần bồi đắp thêm những tinh hoa văn hóa dân tộc và phát triển nền văn hóa Việt Nam.

Quyền này đã được ghi nhận tại Điều 41 Hiến pháp năm 2013 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam: “Mọi người có quyền hưởng thụ và tiếp cận các giá trị văn hóa, tham gia vào đời sống văn hóa, sử dụng các cơ sở văn hóa”. Mặt khác, mọi hành vi ngăn cấm, cản trở, hạn chế hay xâm hại đến quyền cơ bản đó đều là vi hiến, cần phải xử lý.

Hai là, thực hiện hữu hiệu các giải pháp bảo tồn, giữ gìn các giá trị, di sản văn hóa của dân tộc

Vấn đề bảo vệ giá trị và di sản văn hóa đang đặt ra cấp thiết. Nghị quyết Trung ương 9 khóa XI đã nêu rõ định hướng, giải pháp đối với vấn đề này, trong đó nhấn mạnh những nội dung sau: Huy động sức mạnh của toàn xã hội nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, khích lệ sáng tạo các giá trị văn hóa mới, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, làm giàu văn hóa dân tộc. Xây dựng cơ chế để giải quyết hợp lý, hài hòa giữa bảo tồn, phát huy di sản văn hóa với phát triển kinh tế - xã hội. Bảo tồn, tôn tạo các di tích lịch sử - văn hóa tiêu biểu, phục vụ giáo dục truyền thống và phát triển kinh tế; gắn kết bảo tồn, phát huy di sản văn hóa với phát triển du lịch, quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam.

Phát triển đi đôi với giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt; giữ gìn và phát huy di sản văn hóa các dân tộc thiểu số; các giá trị văn hóa trong tôn giáo, tín ngưỡng. Phát triển sự nghiệp văn học, nghệ thuật, tạo mọi điều kiện cho sự tìm tòi, sáng tạo của đội ngũ văn nghệ sĩ để có nhiều tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật. Đẩy mạnh sáng tác, quảng bá tác phẩm, công trình về đề tài cách mạng, kháng chiến, lịch sử dân tộc, công cuộc đổi mới đất nước. Từng bước xây dựng hệ thống lý luận văn học, nghệ thuật Việt Nam. Khuyến khích nhân dân sáng tạo, trao truyền và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc.

Chú trọng công tác quản lý các loại hình thông tin trên mạng Internet để định hướng tư tưởng và thẩm mỹ cho nhân dân. Các cơ quan truyền thông phải nâng cao tính tư tưởng, nhân văn và khoa học, góp phần xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam.